Η ψυχική υγεία στη Βρετανία δεν πρόκειται να βελτιωθεί ουσιαστικά όσο παραμένει εκτός του πλαισίου δεσμευτικών στόχων αναμονής που ισχύουν για τα νοσοκομεία.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα ηγετικών στελεχών του χώρου, τα οποία προειδοποιούν ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζονται ως «αόρατες» όσο δεν υπόκεινται στην ίδια λογοδοσία με τις υπόλοιπες υπηρεσίες του NHS.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται ενώ νέα έρευνα του NHS Alliance, που παρουσιάστηκε στην Independent, δείχνει ότι περισσότεροι από δύο στους τρεις επικεφαλής υπηρεσιών ψυχικής υγείας ανησυχούν για την ποιότητα της φροντίδας που παρέχεται σήμερα στους ασθενείς. Την ίδια στιγμή, το NHS συνεχίζει να λειτουργεί με σαφείς στόχους για τις νοσοκομειακές λίστες αναμονής, με το 95% των ασθενών να πρέπει να εξυπηρετείται εντός 18 εβδομάδων, χωρίς όμως να υπάρχει αντίστοιχο πλαίσιο για τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, παρότι περίπου 1,8 εκατομμύρια ασθενείς περιμένουν κοινοτική θεραπεία μετά από παραπομπή.
Στόχος τεσσάρων εβδομάδων για τα παιδιά
Το NHS Alliance ζητά να τεθεί νέος στόχος αναμονής τεσσάρων εβδομάδων για τα παιδιά που χρειάζονται θεραπεία ψυχικής υγείας. Η πρόταση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη η έκταση του προβλήματος στην Αγγλία: περισσότερορα από μισό εκατομμύριο παιδιά βρίσκονται σήμερα σε αναμονή για υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ενώ πάνω από 165.000 περιμένουν περισσότερα από δύο χρόνια και 289.722 περισσότερους από δώδεκα μήνες, σύμφωνα με ανάλυση του Royal College of Psychiatrists με βάση στοιχεία του NHS England έως το τέλος Νοεμβρίου 2025.
Η Rebecca Gray, επικεφαλής του δικτύου ψυχικής υγείας του NHS Alliance, υποστηρίζει ότι η ύπαρξη στόχου για τον χρόνο πρόσβασης είναι κρίσιμη, ακριβώς επειδή επιβάλλει λογοδοσία στο σύστημα. Όπως τονίζει, όταν η ψυχική υγεία δεν αξιολογείται με τα ίδια μέτρα όπως η οξεία νοσοκομειακή περίθαλψη, τα προβλήματα χάνουν ορατότητα και καταλήγουν να μην αντιμετωπίζονται με την ίδια πολιτική βαρύτητα.
Το παιδί με διατροφική διαταραχή που μπορεί να περιμένει έξι μήνες
Η ίδια δίνει ένα ιδιαίτερα σκληρό παράδειγμα: ένα παιδί που εμφανίζει πρώιμα σημάδια διατροφικής διαταραχής μπορεί να περιμένει έξι μήνες ή και περισσότερο, ανάλογα με τη σοβαρότητα της περίπτωσης και την κατάσταση της υπηρεσίας στην περιοχή του. Αυτό, στην πράξη, σημαίνει ότι περιστατικά που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν νωρίς κινδυνεύουν να φτάσουν στο σύστημα όταν έχουν ήδη επιδεινωθεί.
Κατά την Gray, η κυβέρνηση παραμένει εστιασμένη στη μείωση των νοσοκομειακών λιστών, στις καθυστερήσεις των ΤΕΠ και στους χρόνους ανταπόκρισης των ασθενοφόρων, επειδή αυτά τα πεδία είναι πιο εύκολα μετρήσιμα και πολιτικά πιο «καθαρά». Αντίθετα, οι ανάγκες όσων περιμένουν υπηρεσίες ψυχικής υγείας εμφανίζονται πιο σύνθετες, λιγότερο γραμμικές και πιο δύσκολες στην αντιμετώπιση. Η ίδια υποστηρίζει ότι αυτή η πολυπλοκότητα οδηγεί σε μια έμμεση αποφυγή του προβλήματος.
Οικονομική πίεση, αυξημένη ζήτηση και ομάδες χωρίς επαρκείς πόρους
Η έρευνα του NHS Alliance σε 50 επικεφαλής υπηρεσιών ψυχικής υγείας τον περασμένο μήνα αποτυπώνει και μια δεύτερη μεγάλη πίεση: τα οικονομικά περιθώρια στενεύουν την ώρα που η ζήτηση εκτοξεύεται. Το 66% δηλώνει ότι οι οικονομικές δυσκολίες της επόμενης χρονιάς θα είναι βαρύτερες από τις περσινές, το 95% ανησυχεί για τη συνεχή αύξηση της ζήτησης και το 78% φοβάται ότι δεν θα επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι. Στελέχη του χώρου μιλούν ανοιχτά για απουσία επένδυσης στις κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας και για υποστελεχωμένες ομάδες που δεν μπορούν να διαχειριστούν τον αυξανόμενο φόρτο.
Η εικόνα αυτή συνδέεται και με ευρύτερες παρεμβάσεις του χώρου. Τον Μάρτιο, το NHS Confederation προειδοποίησε ότι η υποχρηματοδότηση της ψυχικής υγείας δεν βλάπτει μόνο τους ασθενείς αλλά και τις τοπικές κοινωνίες και την οικονομία, ενώ σε σχετική τοποθέτηση της Rebecca Gray τονίστηκε ότι η πίεση στις υπηρεσίες έχει ξεπεράσει προ πολλού τα όρια της διαχειρίσιμης ζήτησης.
Η ποιότητα πιέζεται όσο το σύστημα «βλέπει» περισσότερους
Η Gray αναγνωρίζει ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας βλέπουν σήμερα περισσότερους ασθενείς από ποτέ. Ωστόσο, αυτό δεν αρκεί. Όταν η ζήτηση αυξάνεται ταχύτερα από τη διαθέσιμη στελέχωση, ειδικά στην κοινοτική ψυχική υγεία, οι επαγγελματίες έχουν περισσότερα περιστατικά ανά άτομο. Έτσι περιορίζεται ο πραγματικός χρόνος που μπορούν να αφιερώσουν σε κάθε ασθενή, αλλά και η δυνατότητα να προσφέρουν την υποστήριξη που απαιτείται με συνέπεια και βάθος.
Το πρόβλημα αποτυπώνεται και σε άλλες αναλύσεις. Η BMA έχει ήδη παρουσιάσει στοιχεία για μακρές αναμονές παιδιών και εφήβων στην Αγγλία, με σημαντικό αριθμό παραπομπών να παραμένει σε εκκρεμότητα για πάνω από 52 ή 78 εβδομάδες. Αυτό ενισχύει το επιχείρημα ότι το πρόβλημα δεν αφορά μεμονωμένες περιοχές ή αποσπασματικές δυσλειτουργίες, αλλά μια διαρθρωτική ανεπάρκεια του συστήματος.
Το πραγματικό διακύβευμα
Το μεγάλο διακύβευμα δεν είναι μόνο η εισαγωγή ενός νέου ποσοτικού στόχου. Είναι αν η ψυχική υγεία θα πάψει να αντιμετωπίζεται ως ο «δευτερεύων» συγγενής του NHS. Οι επικεφαλής του χώρου υποστηρίζουν ότι όσο δεν υπάρχουν σαφείς, μετρήσιμοι και πολιτικά δεσμευτικοί χρόνοι πρόσβασης, οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας θα παραμένουν στο περιθώριο του συστήματος, ακόμη κι αν η ζήτηση αυξάνεται και τα περιστατικά γίνονται πιο σύνθετα.
Σε αυτό το σημείο η υπόθεση ξεπερνά το διοικητικό επίπεδο και γίνεται καθαρά πολιτική. Εάν η κυβέρνηση επιλέξει να συνεχίσει να μετρά την επιτυχία του NHS κυρίως με βάση τα νοσοκομειακά ραντεβού, τα ασθενοφόρα και τα επείγοντα, η ψυχική υγεία θα συνεχίσει να πιέζεται χωρίς την απαιτούμενη ορατότητα. Αν όμως θεσπιστούν σαφείς στόχοι αναμονής, τότε για πρώτη φορά η ψυχική υγεία θα υποχρεώσει το σύστημα να λογοδοτήσει με όρους ισοτιμίας. Αυτή είναι και η ουσία της σημερινής προειδοποίησης.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η ψυχική υγεία στον Γεωργιάδη μετά την παραίτηση Βαρτζόπουλου
Παιδί και ψυχική υγεία: Τα δωρεάν προγράμματα από το υπουργείο Υγείας
