Οι καλοκαιρινές διακοπές τελειώνουν και μαζί με την επιστροφή στη δουλειά, στις υποχρεώσεις και στους γρήγορους ρυθμούς μπορεί να εμφανιστεί ένα γνώριμο αίσθημα κενού, κόπωσης ή απογοήτευσης. Η λεγόμενη «μελαγχολία μετά τις διακοπές» – post-vacation blues – είναι συνήθως παροδική και υποχωρεί μέσα στις πρώτες ημέρες προσαρμογής. Χρειάζεται όμως προσοχή όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιμένουν ή επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα.
Η επιστροφή από τις καλοκαιρινές διακοπές δεν είναι πάντα εύκολη.
Μετά από ημέρες ξεκούρασης, περισσότερο ελεύθερο χρόνο, ταξίδια και λιγότερες υποχρεώσεις, η απότομη μετάβαση στην εργασία, στα ωράρια και στη ρουτίνα μπορεί να δημιουργήσει θλίψη, εκνευρισμό, κόπωση ή έλλειψη κινήτρου.
Η κατάσταση είναι γνωστή ως post-vacation blues, δηλαδή μελαγχολία μετά τις διακοπές, και για τους περισσότερους ανθρώπους είναι προσωρινή.
Ποια είναι τα συχνότερα σημάδια
Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και συνήθως δεν διαρκούν πολύ.
Μετά την επιστροφή μπορεί να εμφανιστούν:
- ανησυχία,
- έλλειψη κινήτρου,
- ευερεθιστότητα,
- κακή διάθεση,
- αυξημένο στρες,
- θλίψη ή αίσθημα κενού,
- προβλήματα στον ύπνο,
- ανησυχία για οικονομικές ή επαγγελματικές υποχρεώσεις.
Σε ορισμένους ανθρώπους υπάρχει επίσης μια αίσθηση απώλειας, ιδιαίτερα όταν οι διακοπές συνδέθηκαν με περισσότερο χρόνο με την οικογένεια, φίλους ή αγαπημένα πρόσωπα.
Γιατί η επιστροφή μπορεί να είναι τόσο δύσκολη
Στις διακοπές αλλάζει σχεδόν ολόκληρη η καθημερινή δομή της ζωής.
Υπάρχουν λιγότερα ωράρια, λιγότερες υποχρεώσεις, περισσότερη ξεκούραση και συχνά περισσότερη κοινωνική επαφή.
Η επιστροφή μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να επαναφέρει:
emails,
εκκρεμότητες,
λογαριασμούς,
πίεση χρόνου,
μετακινήσεις
και απαιτήσεις της εργασίας.
Η απότομη αυτή αντίθεση κάνει την καθημερινότητα να φαίνεται ακόμη πιο πιεστική τις πρώτες ημέρες.
Η υπερανάλυση μπορεί να επιδεινώσει τη διάθεση
Μετά τις διακοπές κάποιοι άνθρωποι αρχίζουν να αναλύουν ξανά και ξανά όσα συνέβησαν.
Μπορεί να σκέφτονται:
αν αξιοποίησαν αρκετά τις ημέρες τους,
αν ξόδεψαν περισσότερα χρήματα από όσα έπρεπε,
προβλήματα που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού,
ή ακόμη και το πόσο γρήγορα τελείωσε η περίοδος ξεκούρασης.
Η συνεχής ανακύκλωση τέτοιων σκέψεων μπορεί να ενισχύσει το στρες και τη θλίψη.
Δώστε στον εαυτό σας χρόνο να προσαρμοστεί
Μία από τις πιο χρήσιμες στρατηγικές είναι να μην απαιτείτε από τον εαυτό σας να επανέλθει στην πλήρη ένταση από την πρώτη στιγμή.
Αν είναι δυνατόν, αποφύγετε να επιστρέψετε σπίτι αργά το βράδυ και να πάτε απευθείας στη δουλειά το επόμενο πρωί.
Μία ή δύο ημέρες ανάμεσα στην επιστροφή και στην έναρξη της εργασίας μπορούν να λειτουργήσουν ως μεταβατικό διάστημα.
Μην προσπαθήσετε να τα κάνετε όλα την πρώτη ημέρα
Μετά από ένα ταξίδι μπορεί να έχουν συσσωρευτεί πολλές εκκρεμότητες:
ξεπακετάρισμα,
πλυντήρια,
λογαριασμοί,
μηνύματα,
εργασιακά emails
και πρακτικές υποχρεώσεις.
Η προσπάθεια να ολοκληρωθούν όλα μέσα σε λίγες ώρες μπορεί να αυξήσει την πίεση.
Προτιμότερο είναι να μοιραστούν οι υποχρεώσεις σε μικρότερα, διαχειρίσιμα βήματα.
Επιστρέψτε σταδιακά στη ρουτίνα
Η μετάβαση γίνεται ευκολότερη όταν η καθημερινότητα επανέρχεται σταδιακά.
Η επαναφορά σταθερών ωρών:
ύπνου,
φαγητού,
εργασίας,
άσκησης
και ξεκούρασης
βοηθά τον οργανισμό να προσαρμοστεί ξανά στον γνώριμο ρυθμό.
Περιορίστε για λίγο τα social media
Η συνεχής παρακολούθηση φωτογραφιών από παραλίες, ταξίδια και διακοπές άλλων ανθρώπων μπορεί να κάνει την επιστροφή να φαίνεται ακόμη πιο απογοητευτική.
Η προσωρινή μείωση του χρόνου στα social media μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα όταν υπάρχει τάση σύγκρισης της δικής μας καθημερινότητας με τις «ιδανικές» στιγμές που προβάλλονται online.
Μιλήστε με ανθρώπους που εμπιστεύεστε
Η κοινωνική επαφή αποτελεί σημαντικό μέρος της επαναπροσαρμογής.
Αντί να απομονώνεστε, επικοινωνήστε με φίλους ή συγγενείς.
Ένα τηλεφώνημα, ένας καφές ή μια συνάντηση μπορούν να αλλάξουν αισθητά τη διάθεση.
Το να πείτε επίσης ανοιχτά ότι η επιστροφή σας δυσκολεύει μπορεί να μειώσει την αίσθηση ότι πρέπει να αντιμετωπίσετε μόνοι σας την κατάσταση.
Φροντίστε τον ύπνο σας
Οι διακοπές συχνά αλλάζουν σημαντικά το ωράριο ύπνου.
Ξενύχτια, ταξίδια και διαφορετικές ώρες αφύπνισης μπορούν να απορρυθμίσουν τον οργανισμό.
Η επιστροφή σε σταθερό πρόγραμμα ύπνου είναι από τις πρώτες κινήσεις που μπορούν να βελτιώσουν:
την ενέργεια,
τη συγκέντρωση,
και τη διάθεση.
Ο ανεπαρκής ή κακής ποιότητας ύπνος μπορεί να εντείνει το άγχος και την ευερεθιστότητα.
Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει
Η σωματική δραστηριότητα συνδέεται με καλύτερη διάθεση και μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του στρες.
Δεν χρειάζεται απαραίτητα έντονη προπόνηση.
Ακόμη και:
ένα γρήγορο περπάτημα,
ποδήλατο,
κολύμπι,
ή μια σύντομη προπόνηση
μπορούν να βοηθήσουν στην επαναφορά της καθημερινής ενεργητικότητας.
Βγείτε έξω και αναζητήστε πράσινο
Οι βόλτες σε πάρκα, άλση ή άλλους χώρους πρασίνου μπορούν επίσης να λειτουργήσουν θετικά στη διάθεση.
Η επιστροφή από μια περίοδο που πιθανότατα περιλάμβανε περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους δεν χρειάζεται να σημαίνει άμεσο εγκλεισμό ανάμεσα σε γραφείο και σπίτι.
Μια καθημερινή βόλτα μπορεί να διατηρήσει ένα μικρό κομμάτι της αίσθησης ελευθερίας των διακοπών.
Επιστρέψτε και σε μια ισορροπημένη διατροφή
Οι διακοπές συχνά περιλαμβάνουν περισσότερο φαγητό εκτός σπιτιού, διαφορετικές ώρες γευμάτων και μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ ή γλυκών.
Η επιστροφή σε μια ισορροπημένη διατροφή με:
λαχανικά,
φρούτα,
όσπρια,
ψάρια,
δημητριακά ολικής άλεσης
και επαρκή ενυδάτωση
μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να επανέλθει στον καθημερινό του ρυθμό.
Βάλτε κάτι ευχάριστο στο ημερολόγιο
Ένας λόγος που η επιστροφή φαίνεται δύσκολη είναι ότι οι διακοπές αποτελούσαν για μήνες κάτι που περιμέναμε.
Όταν τελειώσουν, μπορεί ξαφνικά να μην υπάρχει κάτι ευχάριστο στον άμεσο ορίζοντα.
Δεν χρειάζεται να σχεδιάσετε αμέσως νέο ταξίδι.
Μπορεί να είναι:
ένα δείπνο με φίλους,
μια συναυλία,
μια έκθεση,
μια βόλτα,
μια ημερήσια εκδρομή
ή μια δραστηριότητα που σας αρέσει.
Η προσμονή μιας ευχάριστης εμπειρίας μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.
Το γέλιο και η ψυχαγωγία έχουν θέση στην επιστροφή
Η καθημερινότητα δεν χρειάζεται να μετατραπεί αμέσως αποκλειστικά σε υποχρεώσεις.
Μια κωμωδία, μια έξοδος ή ο χρόνος με ανθρώπους που σας κάνουν να γελάτε μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στην πίεση της επιστροφής.
Διαλογισμός, γιόγκα και αναπνοές
Τεχνικές χαλάρωσης όπως:
βαθιές αναπνοές,
mindfulness,
διαλογισμός
και γιόγκα
μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ανθρώπους να μειώσουν την ένταση και να διαχειριστούν καλύτερα την απότομη αλλαγή ρυθμού.
Δεν χρειάζονται μεγάλες συνεδρίες. Ακόμη και λίγα λεπτά μέσα στην ημέρα μπορούν να λειτουργήσουν ως διάλειμμα από τη συνεχή ένταση.
Πότε η μελαγχολία χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή
Τα post-vacation blues είναι συνήθως ήπια και υποχωρούν όσο ο άνθρωπος επανεντάσσεται στην καθημερινότητά του.
Χρειάζεται όμως μεγαλύτερη προσοχή όταν:
η θλίψη επιμένει,
τα συμπτώματα γίνονται εντονότερα,
υπάρχει σημαντική δυσκολία στην εργασία ή στις καθημερινές δραστηριότητες,
ο ύπνος διαταράσσεται σοβαρά,
ή εμφανίζεται παρατεταμένη απώλεια ενδιαφέροντος και κινήτρου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να μην σχετίζονται απλώς με την επιστροφή από τις διακοπές και είναι χρήσιμο να αξιολογηθούν από επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Η επιστροφή μπορεί να αποκαλύψει ένα πρόβλημα που προϋπήρχε
Μερικές φορές οι διακοπές λειτουργούν σαν προσωρινή απομάκρυνση από προβλήματα που ήδη υπήρχαν.
Με την επιστροφή μπορεί να επανεμφανιστούν:
επαγγελματική εξουθένωση,
έντονο άγχος,
μοναξιά,
προβλήματα στη σχέση
ή συμπτώματα κατάθλιψης.
Σε αυτή την περίπτωση, η δυσφορία δεν προκαλείται απαραίτητα από το τέλος των διακοπών. Η επιστροφή μπορεί απλώς να την κάνει ξανά εμφανή.
Δεν χρειάζεται να επιστρέψετε «τέλειοι» από τις διακοπές
Οι διακοπές δεν αποτελούν επανεκκίνηση που υποχρεωτικά πρέπει να μας αφήσει γεμάτους ενέργεια και ενθουσιασμό.
Μπορεί κάποιος να επιστρέψει κουρασμένος από το ταξίδι, με οικονομικές εκκρεμότητες ή απλώς με δυσκολία να αποδεχθεί ότι η περίοδος ξεκούρασης τελείωσε.
Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο.
Το σημαντικό είναι να δοθεί χρόνος στη μετάβαση και να μην μετατραπεί η προσωρινή μελαγχολία σε ακόμη έναν λόγο αυτοκριτικής.
Το βασικό μήνυμα
Η επιστροφή από τις καλοκαιρινές διακοπές μπορεί να δημιουργήσει ένα πραγματικό συναισθηματικό «σοκ».
Για τους περισσότερους, όμως, η διάθεση βελτιώνεται καθώς επανέρχεται σταδιακά η καθημερινή ρουτίνα.
Χρόνος προσαρμογής, ύπνος, κίνηση, κοινωνική επαφή και μικρές ευχάριστες δραστηριότητες μπορούν να κάνουν τις πρώτες ημέρες σημαντικά ευκολότερες.
Αν όμως η θλίψη ή το άγχος επιμένουν και επηρεάζουν ουσιαστικά τη λειτουργικότητα, τότε αξίζει να ζητηθεί βοήθεια από ειδικό.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Οδοντιατρικά επείγοντα στις διακοπές: Τηλεφωνική ενημέρωση
Μελαγχολία μετά τις διακοπές: Πέντε τρόποι για πιο ομαλή επιστροφή
