Η διαφωνία με έναν προϊστάμενο αποτελεί μία από τις πιο λεπτές στιγμές στον εργασιακό χώρο. Πολλοί εργαζόμενοι αποφεύγουν να εκφράσουν αντίθετη άποψη, φοβούμενοι ότι θα φανούν συγκρουσιακοί ή ότι θα εκτεθούν. Ωστόσο, οι πιο επιτυχημένοι επαγγελματίες δεν σιωπούν. Μαθαίνουν να διαφωνούν με τρόπο ώριμο, διπλωματικό και παραγωγικό.
Στον σύγχρονο εργασιακό χώρο, η ικανότητα να εκφράζει κάποιος τεκμηριωμένα τη διαφωνία του θεωρείται ένδειξη επαγγελματικής ωριμότητας. Δεν αρκεί, όμως, να έχει δίκιο. Εξίσου σημαντικό είναι ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνει την αντίθετη άποψη.
Η Melody Wilding, συγγραφέας του βιβλίου «Managing Up» και executive coach στελεχών σε οργανισμούς όπως η Google, η Amazon, η Microsoft και το ΝΑΤΟ, επισημαίνει ότι οι επιτυχημένοι επαγγελματίες σπάνια λένε ευθέως σε κάποιον ανώτερο ότι «κάνει λάθος». Μια τέτοια φράση μπορεί εύκολα να μετατρέψει μια χρήσιμη συζήτηση σε προσωπική αντιπαράθεση.
Αντίθετα, επιλέγουν διατυπώσεις που ανοίγουν χώρο για διάλογο. Με αυτόν τον τρόπο δείχνουν σεβασμό, αναγνωρίζουν την οπτική του άλλου και ταυτόχρονα καταθέτουν τη δική τους θέση με σαφήνεια.
«Αυτή είναι μια δίκαιη παρατήρηση. Η πρόκληση που βλέπω είναι…»
Η πρώτη φράση λειτουργεί ως γέφυρα. Αναγνωρίζει ότι ο προϊστάμενος έχει θέσει ένα εύλογο σημείο, πριν ο εργαζόμενος παρουσιάσει τη δική του επιφύλαξη.
Η διατύπωση αυτή μειώνει την αμυντική στάση του συνομιλητή. Αντί να ακούσει μια άμεση αντίρρηση, ακούει πρώτα ότι η άποψή του έχει ληφθεί σοβαρά υπόψη. Έπειτα, η συζήτηση μετακινείται από την αντιπαράθεση στο πρακτικό ζήτημα που πρέπει να λυθεί.
Για παράδειγμα, αντί κάποιος να πει «δεν γίνεται έτσι», μπορεί να πει: «Αυτή είναι μια δίκαιη παρατήρηση. Η πρόκληση που βλέπω είναι ότι το χρονοδιάγραμμα ίσως δεν επιτρέπει επαρκή έλεγχο πριν από την παράδοση».
«Θα ήθελα να προσθέσω μία άλλη οπτική σε αυτό»
Η δεύτερη φράση δίνει τη δυνατότητα στον εργαζόμενο να εισαγάγει νέα δεδομένα χωρίς να ακυρώσει την κρίση του προϊσταμένου του.
Τα ανώτερα στελέχη δεν έχουν πάντα πλήρη εικόνα όλων των λεπτομερειών μιας υπόθεσης. Συχνά αποφασίζουν με βάση συνοπτική ενημέρωση, πίεση χρόνου ή στρατηγικές προτεραιότητες που δεν περιλαμβάνουν την καθημερινή εμπειρία της ομάδας.
Με τη φράση «θα ήθελα να προσθέσω μία άλλη οπτική», ο εργαζόμενος δεν εμφανίζεται ως αντίπαλος. Αντίθετα, τοποθετεί τον εαυτό του ως συνεργάτη που φέρνει χρήσιμη πληροφορία στο τραπέζι.
Η φράση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχουν στοιχεία από πελάτες, ομάδα, αγορά ή εσωτερικές διαδικασίες που δεν έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη.
«Η ανησυχία μου σχετικά με αυτή την προσέγγιση είναι…»
Η τρίτη φράση μεταφέρει το βάρος από το πρόσωπο στο σχέδιο. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί οι διαφωνίες στον εργασιακό χώρο γίνονται συχνά προσωπικές χωρίς να χρειάζεται.
Αντί κάποιος να πει «νομίζω ότι κάνετε λάθος», μπορεί να πει: «Η ανησυχία μου σχετικά με αυτή την προσέγγιση είναι ότι μπορεί να δημιουργήσει καθυστερήσεις στο τελικό στάδιο του έργου».
Με αυτή τη διατύπωση, ο εργαζόμενος δεν αμφισβητεί την ικανότητα ή την κρίση του προϊσταμένου. Εστιάζει στον πιθανό κίνδυνο, στο αποτέλεσμα και στις συνέπειες της απόφασης.
Η προσέγγιση αυτή δείχνει επαγγελματισμό, επειδή παρουσιάζει τη διαφωνία ως μέριμνα για την επιτυχία του σχεδίου και όχι ως προσωπική αντίθεση.
«Θέλω να βεβαιωθώ ότι λαμβάνουμε υπόψη…»
Η τέταρτη φράση βοηθά να τεθεί ένα πιθανό κενό στη συζήτηση χωρίς να αποδοθούν ευθύνες.
Στην πράξη, ένας προϊστάμενος μπορεί να έχει παραλείψει μια παράμετρο όχι επειδή την αγνόησε, αλλά επειδή διαχειρίζεται πολλά ζητήματα ταυτόχρονα. Η συγκεκριμένη διατύπωση του επιτρέπει να επανεξετάσει το θέμα χωρίς να νιώσει ότι εκτίθεται.
Για παράδειγμα: «Θέλω να βεβαιωθώ ότι λαμβάνουμε υπόψη και την επίπτωση που θα έχει αυτό στην ομάδα εξυπηρέτησης πελατών».
Η φράση είναι χρήσιμη όταν υπάρχει μια σημαντική παράμετρος που δεν έχει συζητηθεί: κόστος, ανθρώπινοι πόροι, εμπειρία πελάτη, νομικός κίνδυνος, χρόνος υλοποίησης ή εσωτερικές αντιδράσεις.
«Τι θα έπρεπε να ισχύει ώστε να προχωρήσουμε με αυτή την εναλλακτική ιδέα;»
Η πέμπτη φράση είναι ίσως η πιο στρατηγική, γιατί μετατρέπει τη διαφωνία σε ερώτηση διερεύνησης.
Αντί ο εργαζόμενος να επιμείνει απλώς στη δική του πρόταση, ζητά από τον προϊστάμενο να σκεφτεί υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε αυτή να εφαρμοστεί. Έτσι, η συζήτηση περνά από το «όχι» στο «πώς».
Η ερώτηση αυτή μπορεί να αποκαλύψει τα πραγματικά εμπόδια. Ίσως λείπει χρόνος, προϋπολογισμός, πολιτική έγκριση, τεχνική υποστήριξη ή περισσότερα δεδομένα. Μόλις τα εμπόδια γίνουν σαφή, η ομάδα μπορεί να εξετάσει αν αντιμετωπίζονται.
Πρόκειται για φράση που δείχνει ωριμότητα, επειδή δεν πιέζει τον προϊστάμενο να αλλάξει άποψη άμεσα. Τον προσκαλεί να αξιολογήσει μια εναλλακτική με πρακτικούς όρους.
Το μυστικό είναι ο τόνος, όχι μόνο οι λέξεις
Οι σωστές φράσεις βοηθούν, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους. Η γλώσσα του σώματος, ο τόνος της φωνής και η στιγμή που επιλέγεται για τη διαφωνία έχουν εξίσου μεγάλη σημασία.
Μια διαφωνία μπροστά σε όλη την ομάδα μπορεί να εκληφθεί ως δημόσια αμφισβήτηση. Αντίθετα, η ίδια διαφωνία σε μια πιο ήρεμη συζήτηση μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη υπευθυνότητας.
Οι επιτυχημένοι επαγγελματίες καταλαβαίνουν ότι η διαφωνία δεν είναι επίδειξη γνώσης. Είναι τρόπος να προστατευθεί μια απόφαση, ένα έργο ή μια ομάδα από πιθανούς κινδύνους. Γι’ αυτό και επιλέγουν λέξεις που δεν προκαλούν άμυνα, αλλά σκέψη.
Γιατί οι επιτυχημένοι εργαζόμενοι δεν μένουν σιωπηλοί
Η σιωπή μπορεί να φαίνεται ασφαλής, όμως συχνά κοστίζει. Όταν ένας εργαζόμενος βλέπει έναν κίνδυνο και δεν τον επισημαίνει, η ομάδα μπορεί να οδηγηθεί σε λάθος επιλογές. Αντίθετα, η διακριτική διαφωνία δείχνει ενδιαφέρον, υπευθυνότητα και ικανότητα στρατηγικής σκέψης.
Η δυνατότητα να διαφωνεί κανείς με σεβασμό αποτελεί βασική δεξιότητα για όσους θέλουν να εξελιχθούν επαγγελματικά. Οι προϊστάμενοι δεν χρειάζονται μόνο ανθρώπους που συμφωνούν. Χρειάζονται συνεργάτες που μπορούν να σκέφτονται, να τεκμηριώνουν και να μιλούν με τρόπο που βοηθά την απόφαση να γίνει καλύτερη.
Η ουσία, λοιπόν, δεν είναι να αποφεύγεται η διαφωνία. Είναι να εκφράζεται με τρόπο που χτίζει εμπιστοσύνη, αντί να δημιουργεί ρήξη.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
ΕΕΠΕ: Διαφωνίες στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο για τη δημόσια υγεία
Έχετε τοξικό αφεντικό; Αυτά είναι τα 26 ατράνταχτα σημάδια
