Σε αυξημένη εγρήγορση για την προστασία από τα κουνούπια καλεί τους πολίτες ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), καθώς η επανεμφάνιση περιστατικών λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου θεωρείται αναμενόμενη και κατά την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών του 2026.
Ο ιός εμφανίζεται κάθε χρόνο σε πολλές χώρες παγκοσμίως και στην Ευρώπη, κυρίως κατά τους μήνες όπου αυξάνεται η δραστηριότητα των κουνουπιών. Στην Ελλάδα, κρούσματα καταγράφονται σχεδόν κάθε χρόνο από το 2010, γεγονός που καθιστά την πρόληψη κρίσιμη για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα ενόψει των θερινών και φθινοπωρινών μηνών.
Περισσότερα από 2.100 κρούσματα και 301 θάνατοι στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, από το 2010 έως το 2025 έχουν καταγραφεί στη χώρα συνολικά 2.184 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Από αυτά, το 71% αφορούσε σοβαρότερα περιστατικά με εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ 301 ασθενείς, ποσοστό 14%, είχαν θανατηφόρο κατάληξη.
Στο παρελθόν, περιστατικά έχουν εμφανιστεί σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας και σε περισσότερους από τους μισούς Δήμους. Για τον λόγο αυτό, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι τα ατομικά μέτρα προστασίας δεν πρέπει να περιορίζονται μόνο σε περιοχές όπου έχουν ήδη εντοπιστεί κρούσματα, αλλά να εφαρμόζονται σε ολόκληρη την επικράτεια.
Η επιδημιολογία του ιού επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η παρουσία μολυσμένων πτηνών, οι πληθυσμοί κουνουπιών και οι περιβαλλοντικές συνθήκες. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ασφάλεια σε ποιες περιοχές θα κυκλοφορήσει ο ιός κατά τους επόμενους μήνες.
Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τραφούν από πτηνά που φέρουν τον ιό, κυρίως άγρια πτηνά, τα οποία αποτελούν τη βασική δεξαμενή του στη φύση.
Οι άνθρωποι που μολύνονται δεν μεταδίδουν τον ιό σε άλλους ανθρώπους μέσω άμεσης επαφής, ούτε αποτελούν πηγή μόλυνσης για άλλα κουνούπια.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η λοίμωξη δεν προκαλεί συμπτώματα ή εκδηλώνεται με ήπια νόσηση. Ωστόσο, σε ποσοστό μικρότερο του 1%, ο ιός μπορεί να προσβάλει το νευρικό σύστημα και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή νόσηση
Μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρή νόσο και επιπλοκές αντιμετωπίζουν τα άτομα άνω των 50 ετών, οι άνθρωποι με ανοσοκαταστολή και όσοι πάσχουν από χρόνια υποκείμενα νοσήματα.
Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει ότι η μεγάλη ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για σοβαρή νόσηση και θανατηφόρα έκβαση. Για τον λόγο αυτό, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία πολίτες και τα ευάλωτα άτομα πρέπει να εφαρμόζουν με ιδιαίτερη συνέπεια τα μέτρα αποφυγής τσιμπημάτων.
Τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια
Ο ΕΟΔΥ συνιστά στους πολίτες να προστατεύονται από τα τσιμπήματα σε όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας των κουνουπιών, χρησιμοποιώντας εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και χώρου σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης τους. Σημαντική προστασία προσφέρουν επίσης οι σήτες, οι κουνουπιέρες, τα κλιματιστικά ή οι ανεμιστήρες και τα μακριά, κατάλληλα ρούχα.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η εξάλειψη των στάσιμων νερών, καθώς εκεί αναπαράγονται τα κουνούπια. Σε αυλές, μπαλκόνια, ταράτσες, κήπους, χωράφια και οικόπεδα, οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν τακτικά για εστίες νερού και να τις απομακρύνουν.
Στην πράξη, χρειάζεται να αναποδογυρίζονται ή να καλύπτονται δοχεία και αντικείμενα που συγκεντρώνουν νερό, ενώ το νερό σε όσα παραμένουν σε χρήση πρέπει να ανανεώνεται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Ακόμη, απαιτείται καθαρισμός σε υδρορροές, φρεάτια και λούκια, καθώς και κάλυψη των αγωγών εξαερισμού βόθρων με σήτα.
Ενισχυμένη επιτήρηση και εβδομαδιαία ενημέρωση
Κατά την περίοδο μετάδοσης, ο ΕΟΔΥ διενεργεί ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, ενημερώνει επαγγελματίες υγείας και πολίτες και διερευνά άμεσα τα περιστατικά που καταγράφονται.
Παράλληλα, βρίσκεται σε συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία έχει την ευθύνη εφαρμογής των προγραμμάτων ελέγχου των κουνουπιών. Οι δράσεις πρόληψης και απόκρισης περιγράφονται στο «Σχέδιο Δράσης για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου» του Υπουργείου Υγείας.
Ειδική διατομεακή Ομάδα Εργασίας του Υπουργείου Υγείας αξιολογεί σε πραγματικό χρόνο τα διαθέσιμα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα, ώστε να προσδιορίζονται οι επηρεαζόμενες περιοχές και οι περιοχές υψηλού κινδύνου, όπου ενεργοποιούνται και μέτρα για την ασφάλεια του αίματος.
Ο ΕΟΔΥ θα δημοσιεύει επικαιροποιημένες εβδομαδιαίες εκθέσεις επιτήρησης σε όλη τη διάρκεια της περιόδου μετάδοσης, με στοιχεία για την καταγραφή κρουσμάτων ανά Δήμο και την εξέλιξη της επιδημιολογικής εικόνας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Κουνούπια: Γιατί είναι χρήσιμα παρά τον σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία
Κουνουπίδι: Ένα από τα πιο υποτιμημένα superfoods
