Η Ελλάδα καταγράφει πρόοδο στον HPV εμβολιασμό, αλλά η χαμηλή πρώιμη έναρξη και η μη ολοκλήρωση του σχήματος περιορίζουν την αποτελεσματικότητα της πρόληψης, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Στόχο εμβολιαστικής κάλυψης 90% έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) στα κορίτσια έως την ηλικία των 15 ετών έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), με ορίζοντα το 2030, στο πλαίσιο της στρατηγικής για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, μέχρι σήμερα απουσίαζαν αξιόπιστα εθνικά δεδομένα που να αποτυπώνουν πόσο κοντά βρίσκεται η χώρα στην επίτευξη αυτού του στόχου. Το κενό αυτό έρχεται να καλύψει νέα πληθυσμιακή μελέτη, βασισμένη στο σύνολο των εθνικών δεδομένων ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Vaccine και υπογράφεται από τους Δούλου, Μπακοπούλου, Μίχο, Τσολακίδη, Μαθιουδάκη, Ζωγραφόπουλο και Κουρλάμπα.
Στόχος της μελέτης
Ο βασικός στόχος ήταν η αποτίμηση της ετήσιας εμβολιαστικής κάλυψης έναντι του HPV σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 9–15 ετών στην Ελλάδα, κατά την περίοδο 2022–2024, τόσο ως προς την έναρξη όσο και ως προς την ολοκλήρωση του εμβολιαστικού σχήματος.
Πρόκειται για αναδρομική, πληθυσμιακή μελέτη κοόρτης, η οποία αξιοποίησε τη βάση δεδομένων της Εθνικής Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης.
Καταγράφηκαν όλες οι δόσεις εμβολίου HPV που διατέθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Η εμβολιαστική κάλυψη υπολογίστηκε ως:
-
ποσοστό του επιλέξιμου πληθυσμού που έλαβε τουλάχιστον μία δόση
-
ποσοστό που ολοκλήρωσε το πλήρες εμβολιαστικό σχήμα
Σύμφωνα με τις εθνικές οδηγίες, πλήρης εμβολιασμός έως την ηλικία των 15 ετών ορίστηκε η χορήγηση δύο δόσεων με ελάχιστο μεσοδιάστημα έξι μηνών.
Αύξηση της εμβολιαστικής έναρξης σε κορίτσια και αγόρια
Τα αποτελέσματα καταγράφουν σαφή βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης την τριετία 2022–2024, τόσο στα κορίτσια όσο και στα αγόρια.
Συγκεκριμένα: Στα κορίτσια ηλικίας 9–15 ετών, το ποσοστό όσων ξεκίνησαν σωστά τον εμβολιασμό αυξήθηκε από 34,7% το 2022 σε 41,4% το 2024.
Στα αγόρια, η αύξηση ήταν ακόμη πιο έντονη, από 10,8% το 2022 σε 31,4% το 2024, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή ενσωμάτωση του HPV εμβολιασμού και στον ανδρικό πληθυσμό.
Περιορισμένη έναρξη εμβολιασμού στην ηλικία των 9 ετών
Παρά τη θετική συνολική τάση, η μελέτη αναδεικνύει ένα κρίσιμο κενό: τη χαμηλή έναρξη εμβολιασμού στην ηλικία των 9 ετών, ηλικία από την οποία συστήνεται πλέον επισήμως ο HPV εμβολιασμός.
Το ποσοστό παιδιών που ξεκινούν τον εμβολιασμό στα 9 έτη:
-
στα κορίτσια αυξήθηκε από 3,5% το 2022 σε 8,0% το 2024
-
στα αγόρια από 3,4% σε 7,4% αντίστοιχα
Παρότι η άνοδος είναι στατιστικά σημαντική, παραμένει χαμηλή σε σχέση με τις εθνικές και διεθνείς συστάσεις.
Κάλυψη στα 15 έτη: πρόοδος χωρίς επίτευξη στόχου
Στα κορίτσια που συμπλήρωναν το 15ο έτος της ηλικίας τους, το ποσοστό σωστής έναρξης του εμβολιασμού ξεπέρασε οριακά το 63% σε όλη τη διάρκεια της μελέτης.
Ωστόσο, η πλήρης εμβολιαστική κάλυψη παρέμεινε χαμηλότερη:
-
47,7% το 2022
-
σχεδόν 52,5% το 2024
Παρά τη βελτίωση, τα επίπεδα αυτά απέχουν σημαντικά από τον στόχο του ΠΟΥ για 90% κάλυψη έως το 2030.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τη δημόσια υγεία
Η μελέτη καταδεικνύει ότι, αν και καταγράφεται σαφής πρόοδος στον HPV εμβολιασμό εφήβων στην Ελλάδα, η χώρα εξακολουθεί να κινείται με αργό ρυθμό προς την επίτευξη των διεθνών στόχων εξάλειψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περιορισμένη πρώιμη έναρξη του εμβολιασμού, παρά το γεγονός ότι η ηλικία των 9 ετών θεωρείται ιδανική τόσο ανοσολογικά όσο και επιδημιολογικά.
Οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη για:
-
στοχευμένες παρεμβάσεις ενημέρωσης γονέων
-
ενεργότερο ρόλο των παιδιάτρων και των επαγγελματιών υγείας
-
ενίσχυση των πολιτικών πρόληψης σε σχολική και κοινοτική βάση
ώστε να επιταχυνθεί η πρόοδος προς τον στόχο του ΠΟΥ.
Παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που καταγράφηκαν την περίοδο 2022–2024, η εμβολιαστική κάλυψη έναντι του HPV στην Ελλάδα παραμένει ανεπαρκής σε σχέση με τον διεθνή στόχο του 90%.
Η χαμηλή έγκαιρη έναρξη του εμβολιασμού υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο στοχευμένες και συστηματικές στρατηγικές, εάν η χώρα επιθυμεί να συμβάλει ουσιαστικά στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έως το 2030.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η GAVI αποτρέπει 1,4 εκατ. θανάτους από HPV σε φτωχές χώρες
Εθνικό πρόγραμμα για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας: HPV DNA test
