Με αιχμή τις νεότερες εξελίξεις στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία της HIV λοίμωξης, η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ) διοργανώνει και φέτος το ετήσιο συνέδριό της από 28 έως 30 Νοεμβρίου 2025.
Στόχος είναι η ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας για τις θεραπευτικές καινοτομίες, η ανταλλαγή απόψεων για τις κοινωνικές προκλήσεις και η ενίσχυση των στρατηγικών πρόληψης σε μια περίοδο που, διεθνώς, η επιστήμη καταγράφει πρόοδο, αλλά ο αγώνας απέναντι στο στίγμα συνεχίζεται.
Η επιστήμη προχωρά, οι προκλήσεις επιμένουν
Οι εξελίξεις στον HIV είναι εντυπωσιακές: από τη βελτιστοποίηση της αντιρετροϊκής αγωγής έως την ευρεία εφαρμογή της προφύλαξης πριν από την έκθεση (PrEP) και την καθιέρωση του U=U (μη ανιχνεύσιμο = μη μεταδοτικό). Την ίδια στιγμή, ζητήματα όπως η ένταξη ευάλωτων ομάδων στο σύστημα φροντίδας, η επαρκής χρηματοδότηση και η επίτευξη των διεθνών στόχων παραμένουν ανοιχτά.
Παρά τα βήματα προόδου, ο δρόμος προς την εξάλειψη του AIDS μέχρι το 2030 είναι ακόμη μακρύς. Εκτιμάται ότι το 2024 40,8 εκατ. άνθρωποι ζούσαν με HIV παγκοσμίως, ενώ 630.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από HIV-σχετιζόμενα νοσήματα και καταγράφηκαν 1,3 εκατ. νέες μολύνσεις — πολύ πάνω από τον στόχο των ≤370.000. Οι επίσημοι στόχοι 95-95-95 του UNAIDS εξακολουθούν να καθοδηγούν τις εθνικές πολιτικές, με ανομοιόμορφα αποτελέσματα.
Η πραγματικότητα στην Ελλάδα με αριθμούς
Στη χώρα μας παρατηρείται σταθεροποίηση των νέων διαγνώσεων μετά από μια μικρή άνοδο, όμως η καθυστερημένη διάγνωση παραμένει κρίσιμη αδυναμία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ έως 31 Οκτωβρίου 2025 έχουν καταγραφεί 21.815 διαγνώσεις HIV, από τις οποίες 4.795 εξελίχθηκαν σε AIDS και 3.721 κατέληξαν. Το 2025 έλαβαν αντιρετροϊκή θεραπεία 11.549 άτομα. Οι νέες διαγνώσεις κινούνται σε αντίστοιχα επίπεδα με το 2024 (526, ή 5,1/100.000 πληθυσμού).
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από καθυστερημένη διάγνωση
Το 52% των περιστατικών στο πρώτο δεκάμηνο του 2025 διαγνώστηκε καθυστερημένα, με υψηλότερα ποσοστά σε γυναίκες, ετεροφυλόφιλα άτομα, ηλικίες 50+ και άτομα αλλοδαπής εθνικότητας. Μεταξύ των νέων διαγνώσεων, κυριότερος τρόπος μετάδοσης ήταν η σεξουαλική επαφή μεταξύ ανδρών (37,3%), ωστόσο για το 35,7% ο τρόπος παραμένει ακαθόριστος — στοιχείο που δυσκολεύει τον επιδημιολογικό σχεδιασμό.
Η χώρα πλησιάζει τον πρώτο στόχο (διάγνωση) με 91%, υστερεί όμως στον δεύτερο (θεραπεία), αφού 73% των διαγνωσμένων λάμβανε αγωγή το 2024. Ο τρίτος στόχος (ιολογική καταστολή) έχει σχεδόν επιτευχθεί, με 94% των θεραπευόμενων να έχουν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο.
PrEP: το πιο ισχυρό εργαλείο πρόληψης — και το εμπόδιο της πρόσβασης
Η διάθεση της PrEP ξεκίνησε στη χώρα στις 19 Μαΐου 2025 και αποτελεί κομβικό βήμα. Σε παγκόσμια κλίμακα, οι χρήστες PrEP αυξήθηκαν από ~200.000 (2017) σε 3,5 εκατ. (2023). Στην Ελλάδα, το πρώτο εξάμηνο περίπου 800 άτομα έλαβαν τουλάχιστον μία συνταγή, κυρίως στην Αθήνα, ενώ η PrEP διατίθεται μέσω 24 νοσοκομειακών φαρμακείων. Η πρόσβαση, ωστόσο, περιορίζεται στην περιφέρεια και στα νησιά, ενώ η απαίτηση ΑΜΚΑ αποκλείει μετανάστες, πρόσφυγες και πολίτες Ε.Ε. με αλλοδαπή ασφάλιση. Η ένταξη στα φαρμακεία της κοινότητας και στην ΠΦΥ κρίνεται καθοριστική.
Η HIV λοίμωξη σήμερα είναι χρόνια, ελεγχόμενη νόσος με προσδόκιμο ζωής κοντά στον γενικό πληθυσμό, όταν υπάρχει συμμόρφωση στη θεραπεία. Παρ’ όλα αυτά, το στίγμα επιβαρύνει την ποιότητα ζωής, ενώ οι συννοσηρότητες — με κυρίαρχη την καρδιαγγειακή νόσο — αυξάνουν τη νοσηρότητα. Η καταπολέμηση των προκαταλήψεων παραμένει προτεραιότητα δημόσιας υγείας.
Έρευνα που «δείχνει τον δρόμο» για έγκαιρη διάγνωση
Η μελέτη ΜΟΡΦΕΑΣ ανέδειξε ότι περίπου 50% των καθυστερημένων διαγνώσεων θα μπορούσαν να είχαν γίνει νωρίτερα μέσω προηγούμενης επαφής με το σύστημα υγείας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επιμόρφωσης των επαγγελματιών.
Το ποιοτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει επιστημονικές συνεδρίες, εκπαιδευτικές ενότητες για φοιτητές και προσωπικό, καθώς και κλινικό φροντιστήριο για τη χρήση της PrEP. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το στρογγυλό τραπέζι με ειδικούς από την Ανατολική Ευρώπη, ενώ την τελετή έναρξης τιμά με την παρουσία του ο Φώτης Σεργουλόπουλος.
Παρεμβάσεις στην κοινότητα και στα Πανεπιστήμια
Παράλληλα με το συνέδριο, η ΕΕΜΑΑ υλοποιεί δράσεις ενημέρωσης και κινητές μονάδες εξέτασης σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και δήμους. Επιπλέον, πραγματοποιούνται παρεμβάσεις σε πανεπιστημιακούς χώρους με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Το 37ο συνέδριο με μήνυμα «ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ HIV – ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΜΟΝΟΣ» απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας, φορείς, φοιτητές και πολίτες που επιθυμούν να συμβάλουν σε μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς — και σε μια δημόσια υγεία με επίκεντρο τον άνθρωπο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
HIV: Καθυστέρηση διάγνωσης στο 52% των περιστατικών
CDC: Ισχυρή PrEP σύσταση κατά του HIV στο Yeztugo της Gilead
