Η υψηλή κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων ίσως επηρεάζει όχι μόνο τη γονιμότητα των ανδρών αλλά και τα πρώτα στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης, σύμφωνα με νέα μελέτη στο Human Reproduction, που βάζει στο μικροσκόπιο τη διατροφή και των δύο συντρόφων γύρω από τη σύλληψη.
Η υψηλή κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερη γονιμότητα στους άνδρες και με μικρότερη εμβρυϊκή ανάπτυξη στα πολύ πρώιμα στάδια της κύησης στις γυναίκες, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Human Reproduction. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η μείωση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων γύρω από τη σύλληψη και στην αρχή της εγκυμοσύνης ενδέχεται να ωφελεί τόσο τους μελλοντικούς γονείς όσο και το έμβρυο.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα του Erasmus University Medical Center στην Ολλανδία και ανέλυσε στοιχεία από 831 γυναίκες και 651 άνδρες συντρόφους, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν στην περίοδο πριν από τη σύλληψη ή κατά την εγκυμοσύνη, μεταξύ 2017 και 2021. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη διατροφή των συμμετεχόντων στις αρχές της κύησης, περίπου στις 12 εβδομάδες, και κατέγραψαν ότι κατά διάμεσο όρο τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούσαν στο 22% της συνολικής πρόσληψης τροφής των γυναικών και στο 25,1% των ανδρών.
Τι έδειξε η ανάλυση για τις γυναίκες
Στις γυναίκες, η υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων δεν συνδέθηκε σταθερά με μειωμένη γονιμότητα ή με μεγαλύτερο χρόνο μέχρι την επίτευξη κύησης. Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν ότι η μεγαλύτερη μητρική κατανάλωση UPF συνδεόταν με μικρότερο crown-rump length, δηλαδή μικρότερη πρώιμη εμβρυϊκή ανάπτυξη, ήδη από την 7η εβδομάδα κύησης, καθώς και με μικρότερο όγκο λεκιθικού ασκού την ίδια χρονική περίοδο. Οι συσχετίσεις αυτές εξασθενούσαν αργότερα, στις 9 και 11 εβδομάδες.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον, επειδή ο λεκιθικός ασκός παίζει κρίσιμο ρόλο στα πρώιμα στάδια της ανάπτυξης, πριν αναλάβει πλήρως ο πλακούντας. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι η μικρότερη ανάπτυξη του εμβρύου και του λεκιθικού ασκού δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα υπάρξει κακή έκβαση της κύησης, αλλά επισημαίνουν ότι πρόκειται για πρώιμους δείκτες που αξίζουν περαιτέρω μελέτη.
Τι έδειξε η ανάλυση για τους άνδρες
Στους άνδρες, η εικόνα ήταν διαφορετική. Η υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων συνδέθηκε με χαμηλότερη fecundability, δηλαδή μικρότερη πιθανότητα επίτευξης κύησης ανά κύκλο, καθώς και με αυξημένο κίνδυνο υπογονιμότητας. Στα πλήρως προσαρμοσμένα μοντέλα, κάθε αύξηση κατά μία σταθερή μονάδα στην κατανάλωση UPF συνδέθηκε με fecundability ratio 0,90 και odds ratio 1,36 για υπογονιμότητα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτό το εύρημα παρέμεινε ακόμη και μετά την προσαρμογή για κοινωνικοδημογραφικούς και άλλους παράγοντες τρόπου ζωής, καθώς και για τη διατροφή της γυναίκας συντρόφου.
Η ερμηνεία που προτείνει η ερευνητική ομάδα είναι ότι η ποιότητα της ανδρικής διατροφής μπορεί να επηρεάζει τη σπερματική λειτουργία, ενδεχομένως μέσω οξειδωτικού στρες, χαμηλότερης θρεπτικής αξίας της δίαιτας ή έκθεσης σε ουσίες από υλικά συσκευασίας, όπως φθαλικές ενώσεις και δισφαινόλες. Ωστόσο, οι ίδιοι οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι οι μηχανισμοί αυτοί παραμένουν υποθέσεις που χρειάζονται επιβεβαίωση.
Οι ειδικοί ζητούν προσοχή στην ερμηνεία
Παρά τη δημοσιότητα που ήδη λαμβάνει η μελέτη, ανεξάρτητοι ειδικοί κρατούν επιφυλάξεις. Ο καθηγητής Channa Jayasena από το Imperial College London, που δεν συμμετείχε στην έρευνα, σχολίασε ότι τα ζευγάρια που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί θα πρέπει ήδη να δίνουν προτεραιότητα σε υγιεινή διατροφή, άσκηση και διακοπή καπνίσματος, αλλά πρόσθεσε ότι το κατά πόσο η αποφυγή των UPF προσφέρει επιπλέον όφελος δεν έχει ακόμη ξεκαθαριστεί. Τόνισε επίσης ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί αν το πρόβλημα οφείλεται στα ίδια τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα ή σε άλλες συμπεριφορές που σχετίζονται με αυτά, ενώ χαρακτήρισε τις παρατηρούμενες διαφορές μικρές σε σύγκριση με παράγοντες όπως η απώλεια βάρους.
Με άλλα λόγια, η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση. Δείχνει συσχέτιση, όχι βεβαιότητα ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα προκαλούν από μόνα τους υπογονιμότητα ή προβλήματα στην κύηση. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί η διατροφή συχνά συνυπάρχει με άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως το σωματικό βάρος, η φυσική δραστηριότητα, το κάπνισμα και η συνολική ποιότητα ζωής.
Γιατί η μελέτη θεωρείται σημαντική
Παρά τους περιορισμούς, η μελέτη θεωρείται σημαντική επειδή είναι από τις πρώτες που εξετάζουν ταυτόχρονα τη διατροφή και των δύο συντρόφων στην περίοδο γύρω από τη σύλληψη, αλλά και τη σχέση της με πρώιμους δείκτες εμβρυϊκής ανάπτυξης. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι προηγούμενες έρευνες είχαν εξετάσει μεμονωμένα κυρίως τη μητρική κατανάλωση UPF, ενώ εδώ αναδεικνύεται και η πιθανή συμβολή της πατρικής διατροφής στη γονιμότητα.
Η ερευνητική ομάδα υποστηρίζει ότι τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη να ενταχθούν και οι δύο σύντροφοι στην προ-συλληπτική συμβουλευτική. Το μήνυμα που προκύπτει δεν είναι απλώς «κόψτε τα UPF», αλλά ότι η ποιότητα της διατροφής πριν από τη σύλληψη μπορεί να έχει σημασία και για την πιθανότητα εγκυμοσύνης και για τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης του εμβρύου.
Τι σημαίνει πρακτικά για τα ζευγάρια
Σε πρακτικό επίπεδο, το ασφαλέστερο συμπέρασμα είναι ότι η διατροφή με λιγότερα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και περισσότερα λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα, ιδίως γύρω από τη σύλληψη και στην εγκυμοσύνη, αποτελεί εύλογη επιλογή για τη συνολική υγεία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ένα συγκεκριμένο σνακ ή ένα γεύμα convenience food θα καθορίσει από μόνο του την αναπαραγωγική έκβαση. Η πραγματική εικόνα είναι πιο σύνθετη και εξαρτάται από το συνολικό διατροφικό και μεταβολικό προφίλ του ζευγαριού.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ανδρική υπογονιμότητα: Μύθοι, αλήθειες και τι λέει η επιστήμη
ΠΟΥ: Οι πρώτες οδηγίες για την υπογονιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο
