Σχεδόν 380 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο στην Ελλάδα από θανατηφόρα ατυχήματα στο υδάτινο περιβάλλον, με τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών να συμβαίνει στη θάλασσα. Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι η κολύμβηση αποτελεί μία από τις πιο ωφέλιμες μορφές άσκησης, όμως απαιτεί προσοχή, σωστή ενημέρωση και τήρηση βασικών κανόνων ασφάλειας.
Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην καρδιά της θερινής περιόδου, όταν εκατομμύρια πολίτες και επισκέπτες βρίσκονται σε παραλίες, πισίνες, λίμνες και άλλους χώρους αναψυχής. Ένας πνιγμός μπορεί να συμβεί πολύ γρήγορα, συχνά μέσα σε μόλις 20 έως 60 δευτερόλεπτα. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη δεν αποτελεί απλή σύσταση, αλλά βασική προϋπόθεση για ασφαλή επαφή με το νερό.
Η πρόληψη των πνιγμών αποτελεί προτεραιότητα της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι οι θάνατοι στο νερό παραμένουν σταθερά υψηλοί στη χώρα μας.
Η κολύμβηση ωφελεί, αλλά χρειάζεται προσοχή
Η κολύμβηση προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία. Βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία, προστατεύει τις αρθρώσεις, βοηθά στη μείωση του άγχους και συμβάλλει στην καλύτερη ποιότητα ύπνου.
Ωστόσο, το νερό κρύβει κινδύνους, ειδικά όταν ο λουόμενος υπερεκτιμά τις δυνάμεις του, κολυμπά μόνος, αγνοεί τις καιρικές συνθήκες ή μπαίνει στη θάλασσα μετά από φαγητό ή κατανάλωση αλκοόλ.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η ασφαλής κολύμβηση δεν αφορά μόνο τα παιδιά ή τους ανθρώπους που δεν γνωρίζουν καλό κολύμπι. Αφορά κάθε ηλικία, με ιδιαίτερη έμφαση στους ηλικιωμένους και σε όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα.
Ο πνιγμός είναι παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας
Ο πνιγμός αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 7% όλων των θανάτων που σχετίζονται με τραυματισμούς.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 300.000 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους από πνιγμό. Τα παιδιά και οι νέοι επηρεάζονται δυσανάλογα, ενώ τα μικρά παιδιά κάτω των 5 ετών αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των θανάτων από πνιγμό.
Στα παιδιά κάτω των 5 ετών καταγράφεται και η υψηλότερη θνησιμότητα, με 10,9 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού. Ακολουθούν οι ηλικιωμένοι άνω των 70 ετών, με 7,7 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η συχνότητα των πνιγμών εκτιμάται στους 3,6 ανά 100.000 πληθυσμού, σύμφωνα με την πρώτη έκθεση του ΠΟΥ για την παγκόσμια κατάσταση στην πρόληψη των πνιγμών, στην οποία συμμετείχε και ο ΕΟΔΥ.
Τα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας δείχνουν ότι κάθε χρόνο καταγράφονται κατά μέσο όρο 378 θανάσιμα ατυχήματα στο υδάτινο περιβάλλον, δηλαδή στη θάλασσα και στα εσωτερικά ύδατα. Από αυτά, το 99%, δηλαδή περίπου 373 περιστατικά, συμβαίνει στη θάλασσα.
Η θάλασσα, επομένως, παραμένει το βασικό πεδίο κινδύνου για τη χώρα μας. Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη προσοχής σε πισίνες, λίμνες ή ποτάμια, αλλά δείχνει ότι η πρόληψη πρέπει να εστιάσει ιδιαίτερα στις παραλίες και στην καθημερινή συμπεριφορά των λουόμενων.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται από το Παρατηρητήριο Ατυχημάτων του Safe Water Sports, οι άνδρες αποτελούν το 67% των θυμάτων.
Η ηλικιακή ομάδα που πλήττεται περισσότερο είναι οι άνθρωποι άνω των 60 ετών, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 81% των θυμάτων. Το στοιχείο αυτό δείχνει την ανάγκη για στοχευμένη ενημέρωση και πρόληψη στην τρίτη ηλικία.
Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία λουόμενοι συχνά αντιμετωπίζουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο, όπως καρδιολογικά νοσήματα, νευρολογικές παθήσεις, μειωμένη αντοχή, φαρμακευτική αγωγή ή δυσκολία στην εκτίμηση της κόπωσης μέσα στο νερό.
Η σύσταση για ιατρική συμβουλή πριν από την κολύμβηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχει ιστορικό καρδιολογικών παθήσεων, άνοιας, επιληψίας ή άλλων νοσημάτων που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο.
Οι βασικές αιτίες πνιγμού
Οι αιτίες που οδηγούν σε πνιγμό είναι συχνά γνωστές και, σε μεγάλο βαθμό, μπορούν να προληφθούν. Η άγνοια κολύμβησης παραμένει σημαντικός παράγοντας κινδύνου, όπως και η έλλειψη στενής και αδιάλειπτης επίβλεψης των παιδιών.
Στις πισίνες, η έλλειψη περίφραξης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ειδικά για μικρά παιδιά που μπορεί να πλησιάσουν το νερό χωρίς να γίνουν αντιληπτά.
Η κατανάλωση αλκοόλ πριν από την κολύμβηση αυξάνει επίσης σημαντικά τον κίνδυνο, καθώς επηρεάζει την κρίση, τα αντανακλαστικά και την αντοχή. Εξίσου επικίνδυνη είναι η αγνόηση της πρόγνωσης του καιρού, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ισχυροί άνεμοι, ρεύματα ή κύματα.
Στις υδάτινες δραστηριότητες, η λανθασμένη χρήση ή η μη χρήση σωσιβίων και προστατευτικού εξοπλισμού μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό ατύχημα.
Παιδιά στη θάλασσα: Η επίβλεψη πρέπει να είναι συνεχής
Τα παιδιά χρειάζονται διαρκή επίβλεψη όταν βρίσκονται κοντά στο νερό. Η παρουσία ενηλίκου στην παραλία δεν αρκεί αν δεν υπάρχει πραγματική προσοχή. Η επίβλεψη πρέπει να είναι στενή, αδιάλειπτη και χωρίς περισπασμούς.
Ένα μικρό παιδί μπορεί να κινδυνεύσει ακόμη και σε πολύ ρηχό νερό. Η χρήση μπρατσακίων ή άλλων βοηθημάτων δεν αντικαθιστά ποτέ την επίβλεψη από ενήλικα.
Οι γονείς και οι φροντιστές πρέπει να βρίσκονται κοντά στο παιδί, να γνωρίζουν πού βρίσκεται κάθε στιγμή και να αποφεύγουν την απόσπαση προσοχής από κινητά τηλέφωνα ή άλλες δραστηριότητες.
Τρίτη ηλικία: Η ασφάλεια ξεκινά πριν από την παραλία
Για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, η ασφαλής κολύμβηση ξεκινά πριν από την είσοδο στο νερό. Όσοι έχουν ιστορικό καρδιολογικών, νευρολογικών ή άλλων χρόνιων νοσημάτων πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους και να λαμβάνουν πρόσθετα προληπτικά μέτρα.
Η κολύμβηση πρέπει να γίνεται κοντά στην ακτή, χωρίς απομάκρυνση σε βαθιά νερά και χωρίς υπερεκτίμηση της φυσικής κατάστασης. Η κόπωση μέσα στο νερό μπορεί να εμφανιστεί αιφνιδιαστικά, ενώ η επιστροφή στην ακτή μπορεί να αποδειχθεί δυσκολότερη από όσο εκτιμά ο λουόμενος.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται τις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες, έντονο ήλιο ή κυματισμό. Η σταδιακή είσοδος και έξοδος από το νερό βοηθά τον οργανισμό να προσαρμοστεί και μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιας δυσφορίας.
Οι συστάσεις του ΕΟΔΥ για ασφαλές κολύμπι
Ο ΕΟΔΥ συστήνει στους πολίτες να ακολουθούν απλούς, αλλά κρίσιμους κανόνες ασφάλειας:
- Κολυμπάμε πάντα με παρέα.
- Μπαίνουμε και βγαίνουμε σταδιακά από το νερό.
- Κολυμπάμε παράλληλα με την ακτή.
- Δεν κολυμπάμε μετά από φαγητό ή ποτό.
- Αποφεύγουμε άγνωστα νερά.
- Επιβλέπουμε συνεχώς τα μικρά παιδιά.
- Συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας όταν έχουμε υποκείμενα νοσήματα.
- Δεν υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας.
Οι κανόνες αυτοί μπορεί να φαίνονται απλοί, αλλά σώζουν ζωές. Η μεγαλύτερη παγίδα στη θάλασσα είναι η αίσθηση ότι «δεν θα συμβεί σε εμένα». Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα περισσότερα θανατηφόρα περιστατικά αφορούν καθημερινούς ανθρώπους που βρέθηκαν σε συνθήκες τις οποίες δεν αξιολόγησαν σωστά.
Κολύμπι παράλληλα με την ακτή, όχι προς τα ανοιχτά
Μία από τις πιο σημαντικές συστάσεις είναι το κολύμπι παράλληλα με την ακτή. Όταν ο λουόμενος απομακρύνεται προς τα ανοιχτά, μπορεί να βρεθεί ξαφνικά αντιμέτωπος με κόπωση, ρεύματα, αλλαγή καιρού ή δυσκολία επιστροφής.
Αντίθετα, το κολύμπι κοντά και παράλληλα με την ακτή επιτρέπει πιο εύκολη έξοδο από το νερό σε περίπτωση κόπωσης ή αδιαθεσίας.
Η σύσταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για ηλικιωμένους, ανθρώπους με προβλήματα υγείας και όσους δεν έχουν καλή φυσική κατάσταση.
Φαγητό, αλκοόλ και θάλασσα: Ένας επικίνδυνος συνδυασμός
Η είσοδος στη θάλασσα αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο. Το σώμα χρειάζεται χρόνο για την πέψη, ενώ το αλκοόλ μειώνει την ικανότητα σωστής κρίσης και αντίδρασης.
Ακόμη και μικρή ποσότητα αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία, τα αντανακλαστικά και την αίσθηση κινδύνου. Όταν αυτά συνδυάζονται με κύματα, ρεύματα ή κούραση, η κατάσταση μπορεί να γίνει επικίνδυνη πολύ γρήγορα.
Η πρόγνωση του καιρού δεν πρέπει να αγνοείται
Πριν από την κολύμβηση χρειάζεται προσοχή στην πρόγνωση του καιρού. Ισχυροί άνεμοι, υψηλός κυματισμός και θαλάσσια ρεύματα μπορούν να δυσκολέψουν ακόμη και έναν έμπειρο κολυμβητή.
Η επιλογή παραλίας με ναυαγοσώστη, η αποφυγή κολύμβησης σε κακές καιρικές συνθήκες και η συμμόρφωση με τις προειδοποιητικές σημαίες αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Κουνούπια: Ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί για τον ιό του Δυτικού Νείλου
ΕΟΔΥ: Δωρεάν rapid tests για HIV, ηπατίτιδες και ΣΜΝ σε πέντε πόλεις
