Νέα υποχώρηση καταγράφει η εμβολιαστική κάλυψη των βρεφών στη Βρετανία, με όλα τα βασικά εμβόλια που αξιολογούνται στην ηλικία του ενός έτους να εμφανίζουν πτώση. Οι υγειονομικές αρχές καλούν τους γονείς να ελέγξουν άμεσα αν τα παιδιά τους έχουν λάβει όλες τις προβλεπόμενες δόσεις, καθώς κανένα από τα βασικά ποσοστά κάλυψης δεν φθάνει πλέον τον στόχο του 95%.
Ανησυχία προκαλούν τα νέα επίσημα στοιχεία για τους παιδικούς εμβολιασμούς στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς η κάλυψη στα βρέφη μειώθηκε εκ νέου την περίοδο Απριλίου 2025 – Μαρτίου 2026.
Τα δεδομένα του προγράμματος COVER της UK Health Security Agency (UKHSA) δείχνουν ότι η κάλυψη στα παιδιά ηλικίας 12 μηνών μειώθηκε για όλα τα εμβόλια που παρακολουθούνται σε αυτή την ηλικία. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν ορισμένα σημάδια σταθεροποίησης μέχρι την έναρξη του δημοτικού σχολείου, χωρίς όμως τα ποσοστά να έχουν επιστρέψει στα επίπεδα που απαιτούνται για υψηλή πληθυσμιακή προστασία.
Η Dr. Mary Ramsay, διευθύντρια Ανοσοποίησης της UKHSA, προειδοποίησε ότι, παρά τη σταθεροποίηση που παρατηρείται σε ορισμένους δείκτες, «υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος» μέχρι όλα τα παιδιά να προστατεύονται εγκαίρως από σοβαρές λοιμώξεις.
Στο 90,8% η κάλυψη με το εξαδύναμο εμβόλιο
Στα παιδιά ηλικίας ενός έτους, η κάλυψη με το 6-σε-1 εμβόλιο μειώθηκε κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες στο 90,8% σε επίπεδο Ηνωμένου Βασιλείου.
Το εμβόλιο προστατεύει από έξι σοβαρές λοιμώξεις:
- διφθερίτιδα,
- τέτανο,
- κοκκύτη,
- πολιομυελίτιδα,
- Haemophilus influenzae τύπου b (Hib),
- ηπατίτιδα Β.
Στην Αγγλία ειδικότερα, η κάλυψη στην ηλικία των 12 μηνών διαμορφώθηκε στο 90,5%, από υψηλότερα επίπεδα την προηγούμενη χρονιά.
Η πρώτη σειρά του συγκεκριμένου εμβολίου χορηγείται από τις πρώτες εβδομάδες της ζωής, περίοδο κατά την οποία τα βρέφη είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε λοιμώξεις όπως ο κοκκύτης.
Πτώση και για ροταϊό, πνευμονιόκοκκο και μηνιγγίτιδα Β
Η ίδια τάση παρατηρείται και στα υπόλοιπα εμβόλια της βρεφικής ηλικίας.
Σε επίπεδο Ηνωμένου Βασιλείου, η κάλυψη στην ηλικία του ενός έτους διαμορφώθηκε:
- στο 88,7% για τον ροταϊό, μειωμένη κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες,
- στο 92,4% για την πρώτη δόση του πνευμονιοκοκκικού εμβολίου (PCV1), μειωμένη κατά 1 μονάδα,
- στο 90,8% για το MenB κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου ομάδας Β, μειωμένη κατά 0,5 μονάδα.
Πρόκειται για εμβόλια που προστατεύουν από λοιμώξεις οι οποίες μπορούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσουν σοβαρή πνευμονία, μηνιγγίτιδα, σηψαιμία ή σοβαρή γαστρεντερίτιδα.
MMR: Μόλις 88,3% στα παιδιά δύο ετών
Ανησυχητική είναι και η εικόνα για το εμβόλιο MMR κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς.
Στην ηλικία των δύο ετών, το 88,3% των παιδιών στο Ηνωμένο Βασίλειο είχε λάβει την πρώτη δόση, ποσοστό μειωμένο κατά μία ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Στην Αγγλία, η αντίστοιχη κάλυψη ήταν ακόμη χαμηλότερη, στο 87,9%.
Η διαφορά από το 95% έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση της ιλαράς, μιας από τις πιο μεταδοτικές λοιμώξεις στον κόσμο, για την οποία απαιτούνται πολύ υψηλά επίπεδα ανοσίας ώστε να αποτρέπεται η συνεχιζόμενη μετάδοση.
Μόλις 83,8% έχουν κάνει δύο δόσεις MMR έως τα πέντε
Η εικόνα είναι καλύτερη, αλλά εξακολουθεί να απέχει αισθητά από τον στόχο, όταν τα παιδιά φτάνουν στην ηλικία έναρξης του σχολείου.
Στην Αγγλία, 83,8% των πεντάχρονων είχαν λάβει δύο δόσεις MMR το 2025-26, έναντι 83,7% το προηγούμενο έτος.
Παράλληλα, το 92,9% είχε ολοκληρώσει το βασικό σχήμα του εξαδύναμου εμβολίου μέχρι την ηλικία των πέντε ετών.
Τα στοιχεία αυτά θεωρούνται από την UKHSA ένδειξη ότι η μακροχρόνια πτωτική πορεία ίσως αρχίζει να σταθεροποιείται σε ορισμένες ηλικίες.
Ωστόσο, το επίπεδο παραμένει ανεπαρκές για καθολική προστασία.
Η χαμηλότερη κάλυψη αφορά το προσχολικό booster
Το πιο χαμηλό ποσοστό στην Αγγλία καταγράφηκε στο 4-σε-1 προσχολικό αναμνηστικό εμβόλιο, το οποίο ενισχύει την προστασία έναντι διφθερίτιδας, τετάνου, κοκκύτη και πολιομυελίτιδας πριν από την είσοδο στο σχολείο.
Η κάλυψη αυξήθηκε από 81,3% σε 81,9%, ωστόσο παραμένει εξαιρετικά χαμηλή σε σχέση με τον επιθυμητό στόχο.
Η UKHSA σημειώνει ότι είναι πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί εάν η μικρή αυτή άνοδος σηματοδοτεί πραγματική αντιστροφή της τάσης.
Κανένα από τα βασικά εμβόλια δεν φθάνει πλέον το 95%
Οι βρετανικές αρχές υπογραμμίζουν ότι, μετά από περίπου μία δεκαετία σταδιακής μείωσης, κανένας από τους βασικούς δείκτες του παιδικού εμβολιαστικού προγράμματος δεν βρίσκεται πλέον στο επίπεδο του 95%.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η διαφορά μερικών ποσοστιαίων μονάδων.
Ακόμη και κάλυψη περίπου 90% σημαίνει ότι χιλιάδες παιδιά κάθε χρόνο παραμένουν χωρίς πλήρη προστασία. Καθώς οι ανεμβολίαστες ομάδες συσσωρεύονται από χρονιά σε χρονιά, μπορεί να δημιουργείται ένας μεγάλος πληθυσμός παιδιών ευάλωτων σε επιδημίες.
Μεγάλες ανισότητες ανά περιοχή
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν επίσης σημαντικές γεωγραφικές και κοινωνικές διαφορές.
Το Λονδίνο εξακολουθεί να εμφανίζει τη χαμηλότερη εμβολιαστική κάλυψη σε όλους τους βασικούς δείκτες στην Αγγλία. Παράλληλα, τα ποσοστά είναι χαμηλότερα στις περισσότερο κοινωνικά στερημένες περιοχές.
Η διαφορά είναι ενδεικτική στο 6-σε-1 εμβόλιο: στα παιδιά ενός έτους η κάλυψη στις 30 λιγότερο στερημένες τοπικές αρχές της Αγγλίας ήταν 92,9%, ενώ στις 30 περισσότερο στερημένες μόλις 87,3% – διαφορά 5,6 ποσοστιαίων μονάδων.
Οι ανισότητες αυτές υποδηλώνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά την εμπιστοσύνη προς τα εμβόλια, αλλά και ζητήματα πρόσβασης, κοινωνικών συνθηκών και δυνατότητας των οικογενειών να τηρούν τα προγραμματισμένα ραντεβού.
Η UKHSA απευθύνει έκκληση στους γονείς
Η Dr. Mary Ramsay υπενθύμισε ότι ασθένειες όπως η ιλαρά και η διφθερίτιδα στο παρελθόν κόστιζαν τη ζωή σε πολλά παιδιά, πριν από την ευρεία χρήση των εμβολίων.
Η σύσταση προς τους γονείς είναι να ελέγξουν το ιστορικό εμβολιασμού των παιδιών τους και, εάν έχουν χαθεί δόσεις, να επικοινωνήσουν με τις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όπως επισημαίνει η UKHSA, δεν είναι αργά για να αναπληρωθούν εμβόλια που έχουν χαθεί.
Τα εμβόλια ξεκινούν από τις οκτώ εβδομάδες
Το βρετανικό παιδικό πρόγραμμα εμβολιασμού ξεκινά ήδη από την ηλικία των οκτώ εβδομάδων και περιλαμβάνει διαδοχικές δόσεις και αναμνηστικούς εμβολιασμούς κατά την παιδική και εφηβική ηλικία.
Από το 2026 έχουν τεθεί σε εφαρμογή σημαντικές αλλαγές στο πρόγραμμα, μεταξύ των οποίων πρόσθετη επίσκεψη στους 18 μήνες, ενώ από την 1η Ιανουαρίου εισήχθη και συνδυασμένο MMRV, που προσθέτει προστασία έναντι της ανεμευλογιάς στο εμβόλιο για ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά.
Το παράδοξο της επιτυχίας των εμβολίων
Ένας από τους παράγοντες που προβληματίζουν τους ειδικούς είναι ότι η επιτυχία του εμβολιασμού έχει καταστήσει πολλές επικίνδυνες λοιμώξεις σχεδόν αόρατες στις νεότερες γενιές γονέων.
Όταν μια νόσος δεν εμφανίζεται συχνά, ο κίνδυνος από αυτήν μπορεί να μοιάζει θεωρητικός, ενώ οι ανησυχίες γύρω από ένα εμβόλιο μπορεί να αποκτούν δυσανάλογη βαρύτητα.
Η UKHSA τονίζει, ωστόσο, ότι οι υψηλές καλύψεις είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο νόσοι που κάποτε προκαλούσαν σοβαρή νοσηρότητα και θανάτους έχουν γίνει σπάνιες.
Η σταδιακή μείωση της προστασίας δημιουργεί τις συνθήκες ώστε να επανεμφανιστούν.
«Κανένα παιδί δεν πρέπει να νοσεί από νόσο που μπορεί τόσο εύκολα να προληφθεί»
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα των βρετανικών υγειονομικών αρχών.
Η σταθεροποίηση ορισμένων ποσοστών στην ηλικία των πέντε ετών θεωρείται θετικό σημάδι, αλλά δεν αναιρεί το γεγονός ότι η κάλυψη των βρεφών και των μικρότερων παιδιών συνεχίζει να μειώνεται.
Και επειδή η προστασία έχει μεγαλύτερη αξία όταν χορηγείται στην προβλεπόμενη ηλικία – πριν το παιδί εκτεθεί στη λοίμωξη – οι αρχές επιμένουν ότι δεν αρκεί να ολοκληρωθούν τελικά οι δόσεις: πρέπει να γίνονται και στη σωστή χρονική στιγμή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
