Σημαντική πρόοδο στη θεραπεία του μελανώματος ανακοίνωσαν Moderna και Merck, καθώς εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA, σε συνδυασμό με την ανοσοθεραπεία Keytruda, πέτυχε τους βασικούς στόχους μεγάλης κλινικής μελέτης Φάσης 3. Η ενδιάμεση ανάλυση έδειξε μείωση του κινδύνου υποτροπής της νόσου και εξάπλωσης του καρκίνου σε άλλα όργανα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου μετά από χειρουργική αφαίρεση του όγκου. Οι εταιρείες δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει τα αναλυτικά δεδομένα ούτε αποτελέσματα συνολικής επιβίωσης.
Ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα μέχρι σήμερα στην ανάπτυξη εξατομικευμένων αντικαρκινικών εμβολίων mRNA ανακοίνωσαν η Moderna και η Merck, παρουσιάζοντας θετικά αποτελέσματα από μεγάλη κλινική μελέτη σε ασθενείς με μελάνωμα υψηλού κινδύνου.
Το πειραματικό εμβόλιο Intismeran, όταν χορηγήθηκε μαζί με την ανοσοθεραπεία Keytruda (pembrolizumab), μείωσε τον κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου και της εξάπλωσής του σε άλλα σημεία του σώματος σε σύγκριση με το Keytruda μόνο.
Πρόκειται, σύμφωνα με τις εταιρείες, για την πρώτη θετική μελέτη τελικού σταδίου για εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA κατά του καρκίνου.
Η πρώτη θετική μελέτη Φάσης 3 αυτού του τύπου
Το εύρημα, σύμφωνα με το Reuters, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό επειδή μέχρι σήμερα τα mRNA αντικαρκινικά εμβόλια βρίσκονταν κυρίως σε πρώιμα ή ενδιάμεσα στάδια κλινικής ανάπτυξης.
Η νέα μελέτη έδειξε ότι η προσθήκη του Intismeran στο Keytruda είχε καλύτερα αποτελέσματα από το Keytruda μόνο.
Το Keytruda αποτελεί ήδη μία από τις σημαντικότερες ανοσοθεραπείες που χρησιμοποιούνται στο μελάνωμα και σε πολλές άλλες μορφές καρκίνου.
Πώς λειτουργεί το εξατομικευμένο εμβόλιο
Το Intismeran δεν είναι ένα «έτοιμο» εμβόλιο ίδιο για όλους τους ασθενείς.
Κατασκευάζεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή.
Οι επιστήμονες αναλύουν πρώτα τις γενετικές μεταλλάξεις που υπάρχουν στον όγκο του συγκεκριμένου ανθρώπου.
Στη συνέχεια δημιουργείται ένα εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA που «διδάσκει» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τις χαρακτηριστικές μεταλλάξεις των καρκινικών κυττάρων.
Μετά τη χορήγησή του, τα κύτταρα του ασθενούς παράγουν αντίγραφα αυτών των μεταλλαγμένων πρωτεϊνών, ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να μάθει να τις αναγνωρίζει και να επιτίθεται στα κύτταρα που τις φέρουν.
Ο συνδυασμός με το Keytruda
Το Keytruda ανήκει στους αναστολείς ανοσολογικών σημείων ελέγχου.
Η θεραπεία αφαιρεί ουσιαστικά ένα από τα «φρένα» που χρησιμοποιούν τα καρκινικά κύτταρα για να κρύβονται από το ανοσοποιητικό σύστημα.
Η λογική του συνδυασμού είναι διπλή:
το εξατομικευμένο mRNA εμβόλιο δείχνει στο ανοσοποιητικό σύστημα τι πρέπει να αναγνωρίσει,
ενώ το Keytruda βοηθά τα ανοσοκύτταρα να επιτεθούν αποτελεσματικότερα.
1.137 ασθενείς στη μεγάλη κλινική δοκιμή
Στη μελέτη συμμετείχαν 1.137 ασθενείς υψηλού κινδύνου με μελάνωμα σταδίου IIB έως IV, των οποίων ο όγκος είχε αφαιρεθεί χειρουργικά.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες.
Η πρώτη έλαβε:
Keytruda μαζί με έως εννέα δόσεις του εξατομικευμένου εμβολίου.
Η δεύτερη έλαβε:
μόνο Keytruda.
Η θεραπεία διήρκεσε περίπου έναν χρόνο.
Μειώθηκε ο κίνδυνος υποτροπής
Η ενδιάμεση ανάλυση έδειξε ότι ο συνδυασμός πέτυχε τον κύριο στόχο της μελέτης, ο οποίος ήταν η μείωση της πιθανότητας επανεμφάνισης του καρκίνου.
Πέτυχε επίσης έναν σημαντικό δευτερεύοντα στόχο:
τη μείωση της πιθανότητας ο καρκίνος να εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα σημεία του σώματος.
Οι εταιρείες, ωστόσο, δεν έδωσαν ακόμη στη δημοσιότητα τα ακριβή ποσοστά μείωσης του κινδύνου από τη συγκεκριμένη μελέτη Φάσης 3.
Τα πλήρη δεδομένα αναμένεται να παρουσιαστούν σε προσεχές ιατρικό συνέδριο.
Δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα συνολικής επιβίωσης
Παρά τα θετικά ευρήματα, υπάρχει μια σημαντική εκκρεμότητα.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη εάν η θεραπεία παρατείνει τη συνολική επιβίωση, δηλαδή αν οι ασθενείς που λαμβάνουν το εμβόλιο μαζί με το Keytruda ζουν περισσότερο από εκείνους που λαμβάνουν μόνο Keytruda.
Η συνολική επιβίωση αποτελεί δευτερεύον καταληκτικό σημείο της μελέτης και τα δεδομένα δεν έχουν ακόμη ωριμάσει.
Καμία νέα ένδειξη ασφάλειας μέχρι στιγμής
Moderna και Merck ανέφεραν ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν εμφανιστεί νέα σήματα ασφάλειας στη μελέτη.
Περισσότερα αναλυτικά στοιχεία για τις ανεπιθύμητες ενέργειες αναμένονται μαζί με την πλήρη παρουσίαση των αποτελεσμάτων.
Τα προηγούμενα δεδομένα είχαν δείξει 49% μείωση του κινδύνου
Τα νέα αποτελέσματα ακολουθούν προηγούμενη μελέτη ενδιάμεσου σταδίου του ίδιου συνδυασμού.
Τον Ιανουάριο, οι εταιρείες είχαν ανακοινώσει πενταετή δεδομένα που έδειξαν ότι το Intismeran μαζί με το Keytruda μείωσε κατά 49% τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου σε σύγκριση με το Keytruda μόνο.
Τα αποτελέσματα εκείνα είχαν δημιουργήσει τις πρώτες ισχυρές ενδείξεις ότι η εξατομικευμένη προσέγγιση μπορεί να προσφέρει μακροχρόνιο όφελος.
Μπορεί να είναι διαθέσιμο από το 2027 εφόσον εγκριθεί
Ο πρόεδρος της Moderna, Stephen Hoge, δήλωσε ότι, εφόσον οι ρυθμιστικές αρχές εγκρίνουν τη θεραπεία, χιλιάδες ασθενείς με μελάνωμα υψηλού κινδύνου θα μπορούσαν να επωφεληθούν ακόμη και από το επόμενο έτος.
Η θεραπεία έχει ήδη λάβει χαρακτηρισμό Breakthrough Therapy από τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές, γεγονός που μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία αξιολόγησης.
Οι δύο εταιρείες έχουν ήδη ξεκινήσει συνομιλίες με τις αρμόδιες αρχές.
Γιατί θεωρείται ορόσημο για την ανοσοθεραπεία
Η Karen Knudsen, διευθύνουσα σύμβουλος του Parker Institute for Cancer Immunotherapy, εκτίμησε ότι τα αποτελέσματα μπορεί να σηματοδοτούν μια νέα φάση στην αντιμετώπιση των συμπαγών όγκων.
Η σημασία δεν περιορίζεται στο μελάνωμα.
Αν αποδειχθεί ότι η τεχνολογία λειτουργεί αποτελεσματικά σε διαφορετικούς καρκίνους, θα μπορούσε να δημιουργήσει μια εντελώς νέα κατηγορία εξατομικευμένων θεραπειών.
Μελέτες και σε πνεύμονα, μαστό και πάγκρεας
Η Moderna, η Merck και άλλες εταιρείες δοκιμάζουν παρόμοιες τεχνολογίες και σε άλλους συμπαγείς όγκους.
Μεταξύ αυτών:
καρκίνος του πνεύμονα,
καρκίνος του μαστού,
και καρκίνος του παγκρέατος.
Τα νέα αποτελέσματα στο μελάνωμα ενισχύουν τις προσδοκίες ότι η ίδια στρατηγική μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική και σε άλλες μορφές καρκίνου.
Το μελάνωμα παραμένει η πιο θανατηφόρα μορφή καρκίνου του δέρματος
Το μελάνωμα είναι η πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος.
Παρά το γεγονός ότι αντιπροσωπεύει μικρότερο ποσοστό των συνολικών καρκίνων του δέρματος, ευθύνεται για δυσανάλογα μεγάλο αριθμό θανάτων λόγω της ικανότητάς του να μεταδίδεται σε άλλα όργανα.
Σύμφωνα με το National Cancer Institute, το 2023 περισσότεροι από 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ ζούσαν με διάγνωση μελανώματος.
Ιδιαίτερα σημαντική η πρόληψη της υποτροπής
Για ασθενείς με όγκους υψηλού κινδύνου που έχουν αφαιρεθεί χειρουργικά, το βασικό πρόβλημα είναι ότι μπορεί να έχουν παραμείνει στο σώμα μικροσκοπικές ποσότητες καρκινικών κυττάρων.
Αυτά τα κύτταρα μπορεί αργότερα να προκαλέσουν:
τοπική υποτροπή,
ή μεταστάσεις.
Για αυτό η συμπληρωματική θεραπεία μετά το χειρουργείο έχει στόχο να εξαλείψει όσο το δυνατόν περισσότερο τον υπολειπόμενο καρκινικό κίνδυνο.
Η εξατομίκευση αποτελεί και μεγάλη τεχνική πρόκληση
Η ίδια η φύση της θεραπείας δημιουργεί όμως και σημαντική πρόκληση.
Κάθε εμβόλιο πρέπει να κατασκευάζεται ειδικά για τον συγκεκριμένο ασθενή.
Αυτό σημαίνει:
γενετική ανάλυση του όγκου,
επιλογή των κατάλληλων μεταλλάξεων,
παραγωγή εξατομικευμένου mRNA,
και γρήγορη παράδοση του προϊόντος στον ασθενή.
Η διαδικασία είναι σαφώς πιο περίπλοκη από την παραγωγή ενός συμβατικού φαρμάκου που είναι ίδιο για όλους.
Η Moderna δηλώνει ότι μπορεί να καλύψει τη ζήτηση
Παρά τις δυσκολίες, ο Stephen Hoge δήλωσε ότι η Moderna θεωρεί ότι μπορεί να αυξήσει την παραγωγή σε επίπεδο που θα καλύψει τη ζήτηση των επόμενων ετών.
Η εμπορική κλιμάκωση θα αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για το κατά πόσο η θεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ευρέως εφόσον εγκριθεί.
Δεν έχει καθοριστεί ακόμη η τιμή
Οι εταιρείες δεν έχουν αποφασίσει πόσο θα κοστίζει η θεραπεία.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna Stephane Bancel δήλωσε ότι τα δεδομένα έγιναν διαθέσιμα μόλις λίγες ημέρες πριν και ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για την τιμολόγηση.
Η εξατομικευμένη παραγωγή πιθανότατα θα αποτελέσει βασικό παράγοντα στο τελικό κόστος.
Οι αναλυτές βλέπουν αγορά δισεκατομμυρίων
Οι οικονομικές προοπτικές της θεραπείας είναι επίσης σημαντικές.
Αναλυτές της Barclays έχουν εκτιμήσει ότι το Intismeran θα μπορούσε να δημιουργεί περίπου 3 δισ. δολάρια ετήσιων πωλήσεων στο μελάνωμα έως το 2035.
Αναλυτές της J.P. Morgan θεωρούν ότι η επιτυχής κυκλοφορία της θεραπείας μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επιστροφή της Moderna σε κερδοφορία.
Εκρηκτική άνοδος της μετοχής της Moderna
Η ανακοίνωση προκάλεσε ισχυρή αντίδραση στις αγορές.
Η μετοχή της Moderna σημείωσε άνοδο έως και 160%, φθάνοντας σε υψηλά πολλών ετών και προσθέτοντας σχεδόν 40 δισ. δολάρια στη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας.
Η Merck σημείωσε άνοδο περίπου 12%.
Παράλληλα, ο Nasdaq Biotechnology Index αυξήθηκε κατά 5,2%, φθάνοντας σε ιστορικό υψηλό.
Μεγάλη σημασία και για τη Merck
Για τη Merck, η επιτυχία του συνδυασμού είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς το Keytruda, ένα από τα εμπορικά μεγαλύτερα φάρμακα παγκοσμίως, πλησιάζει προς τη λήξη βασικών πατεντών αργότερα μέσα στη δεκαετία.
Ένας επιτυχημένος συνδυασμός με νέα εξατομικευμένη θεραπεία θα μπορούσε να επεκτείνει σημαντικά τη θέση της εταιρείας στην ογκολογία.
Η τεχνολογία mRNA παραμένει στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ
Η επιτυχία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνολογία mRNA βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης πολιτικής συζήτησης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ Robert F. Kennedy Jr. έχει επικρίνει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα εμβολίων mRNA και η κυβέρνηση έχει περικόψει περίπου 500 εκατ. δολάρια από σχετικά ερευνητικά προγράμματα.
Παρόλα αυτά, το National Cancer Institute συνεχίζει να χρηματοδοτεί κλινικές δοκιμές αντικαρκινικών εμβολίων, συμπεριλαμβανομένων θεραπειών που βασίζονται σε mRNA.
Το βασικό ερώτημα τώρα είναι η συνολική επιβίωση
Παρά τον ενθουσιασμό, οι επιστήμονες περιμένουν τα πλήρη δεδομένα.
Η μείωση της υποτροπής και των μεταστάσεων αποτελεί σημαντικό όφελος, όμως το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η θεραπεία θα δείξει ότι παρατείνει και τη ζωή των ασθενών.
Για αυτό τα δεδομένα συνολικής επιβίωσης θα έχουν ιδιαίτερη σημασία όταν ωριμάσουν.
Ένα σημαντικό βήμα, όχι ακόμη τελική απάντηση
Τα αποτελέσματα αποτελούν ένα από τα ισχυρότερα μέχρι σήμερα επιχειρήματα υπέρ της χρήσης εξατομικευμένων mRNA εμβολίων στην ογκολογία.
Ωστόσο, χρειάζεται να δημοσιοποιηθούν:
τα ακριβή ποσοστά αποτελεσματικότητας,
τα πλήρη δεδομένα ασφάλειας,
η συνολική επιβίωση
και η αξιολόγηση των ρυθμιστικών αρχών.
Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και η θεραπεία εγκριθεί, το Intismeran θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας εποχής εξατομικευμένων αντικαρκινικών εμβολίων.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Νέα ιοθεραπεία για προχωρημένο μελάνωμα που δεν ανταποκρίνεται στην ανοσοθεραπεία
Νέα ανακάλυψη για το μελάνωμα: Τα μακροφάγα στη «μάχη» κατά του όγκου
