Η χρήση του Yeztugo της Gilead Sciences, μιας ενέσιμης αγωγής που χορηγείται δύο φορές τον χρόνο για την πρόληψη της HIV λοίμωξης, έχει αυξηθεί από την κυκλοφορία του τον Ιούνιο. Παρά την αρχική δυναμική, πάροχοι υγείας στις ΗΠΑ αναφέρουν ότι η νέα θεραπευτική επιλογή δεν προσελκύει όλους τους ασθενείς, ενώ όσοι επιθυμούν να τη δοκιμάσουν συχνά συναντούν κενά στην ασφαλιστική κάλυψη.
- Γράφει ο Κοσμάς Ζακυνθινός

Τα εμπόδια περιλαμβάνουν συμμετοχές ασθενών στο κόστος, διαφορές στον τρόπο με τον οποίο τα ασφαλιστικά προγράμματα αποζημιώνουν το φάρμακο, την προτίμηση ορισμένων ασθενών σε καθημερινό χάπι αντί για ενέσιμη αγωγή στο ιατρείο, καθώς και την πιθανότητα εμφάνισης μικρών οζιδίων στο σημείο της ένεσης.
Ο Dr. Barry Zingman, ιατρικός διευθυντής του Montefiore AIDS Center στη Νέα Υόρκη, ανέφερε ότι περίπου 75 άνθρωποι λαμβάνουν σήμερα Yeztugo στο κέντρο. Ο αριθμός αυτός, όπως είπε, είναι χαμηλότερος από τις προσδοκίες. Το Montefiore παρακολουθεί περίπου 700 ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή προφύλαξης πριν από την έκθεση, γνωστή ως PrEP.
Σχεδόν πλήρης αποτελεσματικότητα στις μελέτες
Οι αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές ενέκριναν το Yeztugo για ενήλικες και εφήβους που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο HIV λοίμωξης, μετά από δεδομένα που έδειξαν σχεδόν 100% αποτελεσματικότητα στην πρόληψη της μόλυνσης.
Στην αγορά υπάρχουν ήδη καθημερινά χάπια PrEP, όπως το Descovy της Gilead και οι γενόσημες εκδόσεις του παλαιότερου Truvada, τα οποία προστατεύουν αποτελεσματικά όταν οι ασθενείς τα λαμβάνουν συστηματικά. Παράλληλα, το Apretude της ViiV Healthcare χορηγείται ενέσιμα κάθε δύο μήνες.
Σύμφωνα με στοιχεία της IQVIA, το πρώτο τρίμηνο του έτους συνταγογραφήθηκαν περισσότερες από 9.000 ενέσεις Yeztugo. Την ίδια περίοδο καταγράφηκαν περίπου 461.000 συνταγές για Descovy, 32.000 για Apretude και 4.400 για Truvada. Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των εβδομαδιαίων συνταγών PrEP δεν έχει αυξηθεί, γεγονός που δείχνει ότι η νέα θεραπεία μέχρι στιγμής μετατοπίζει κυρίως υπάρχοντες ασθενείς, αντί να διευρύνει σημαντικά τη βάση των χρηστών PrEP.
Το στοίχημα των νέων ασθενών
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ εκτιμούν ότι περίπου 600.000 από τους 2,2 εκατομμύρια Αμερικανούς που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από PrEP λαμβάνουν σήμερα τέτοια αγωγή. Αυτό αφήνει ένα μεγάλο κενό πρόληψης, το οποίο οι εταιρείες και οι πάροχοι υγείας προσπαθούν να καλύψουν.
Η πρόκληση, όμως, δεν είναι απλή. Ένα αυξανόμενο ποσοστό ασθενών προμηθεύεται χάπια PrEP μέσω τηλεϊατρικών υπηρεσιών και τα λαμβάνει ταχυδρομικά, με διαφημιστικά μηνύματα που υπόσχονται λιγότερη αμηχανία, λιγότερη γραφειοκρατία και απουσία ενέσεων.
Το 2024, περίπου το 19% των συνταγών PrEP στις ΗΠΑ εκτελέστηκε μέσω της τηλεϊατρικής υπηρεσίας MISTR, από μόλις 2% το 2020, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA. Η MISTR διαθέτει επτά φυσικά σημεία στις ΗΠΑ, όπου οι ασθενείς θα μπορούσαν να λάβουν Yeztugo. Ωστόσο, η εταιρεία δηλώνει ότι δεν θα το προσφέρει μέχρι να υπάρξει κρίσιμη μάζα ασφαλιστικών φορέων που θα αποζημιώνουν τη χορήγηση μέσω φαρμακείου.
Ο Tristan Schukraft, CEO της MISTR, ανέφερε ότι η εταιρεία δεν θέλει να παρουσιάσει το Yeztugo στους ασθενείς και στη συνέχεια να δει τους περισσότερους να απορρίπτονται από τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Το κόστος των 14.000 δολαρίων ανά ένεση
Η Gilead υποστηρίζει ότι πάνω από το 90% των ασφαλιστικών φορέων καλύπτει το Yeztugo και ότι οι περισσότεροι ασφαλισμένοι ασθενείς έχουν ελάχιστη συμμετοχή. Ωστόσο, οι ασφαλιστές συχνά αντιμετωπίζουν το φάρμακο ως ιατρική παροχή και όχι ως φαρμακευτική παροχή. Αυτό σημαίνει ότι ο πάροχος υγείας χρειάζεται να αγοράσει πρώτα το φάρμακο και στη συνέχεια να ζητήσει αποζημίωση, με πιθανές συμμετοχές ή απαλλαγές για τον ασθενή.
Η τιμή καταλόγου του Yeztugo στις ΗΠΑ ξεπερνά τα 14.000 δολάρια ανά ένεση. Αντίθετα, τα χαμηλότερου κόστους γενόσημα χάπια PrEP κοστίζουν περίπου 350 δολάρια τον χρόνο.
Η διαφορά αυτή επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις ασφαλιστικών φορέων, παρόχων και ασθενών. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι πωλήσεις του Yeztugo μπορούν να ξεπεράσουν τα 5 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2032, ενώ η ίδια η Gilead έχει προβλέψει πωλήσεις 800 εκατ. δολαρίων για το 2026.
Ενδιαφέρον υπάρχει, αλλά η κάλυψη καθορίζει την πρόσβαση
Η Dr. Rachel Presti, γιατρός στην κλινική HIV του Washington University στο Σεντ Λούις, ανέφερε ότι το ενδιαφέρον για το Yeztugo είναι υψηλό. Η κλινική διαθέτει φαρμακείο με εμπειρία στη διαδικασία εξασφάλισης ασφαλιστικής κάλυψης, γεγονός που διευκολύνει ορισμένους ασθενείς.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, εάν το ασφαλιστικό πρόγραμμα δεν καλύπτει τη χορήγηση ως φαρμακευτική παροχή, η κλινική δεν μπορεί να διαθέσει το φάρμακο.
Στο Montefiore, ο Zingman ανέφερε ότι οι περισσότεροι ασθενείς PrEP εξακολουθούν να λαμβάνουν καθημερινά χάπια Descovy ή χαμηλού κόστους γενόσημο Truvada. Για αρκετούς ανθρώπους, το χάπι ταιριάζει καλύτερα στον τρόπο ζωής και στο προφίλ κινδύνου τους. Επιπλέον, ορισμένοι ασθενείς δεν επιθυμούν να έχουν στο σώμα τους ένα φάρμακο με παρατεταμένη δράση για εβδομάδες ή μήνες.
Αντίθετα, στο Spectrum Medical Center στο Phoenix, ο Dr. Howard Grossman ανέφερε στις αρχές Απριλίου ότι περίπου 200 από τους περισσότερους από 1.000 ασθενείς PrEP του κέντρου είχαν ήδη μεταβεί στο Yeztugo. Ο ίδιος αναμένει ότι ο αριθμός θα συνεχίσει να αυξάνεται.
Οι αποζημιώσεις δημιουργούν πίεση στους παρόχους
Το Spectrum, ως μη κερδοσκοπικός φορέας, αγοράζει το Yeztugo σε μειωμένη τιμή 10.100 δολαρίων ανά δόση, σύμφωνα με τον Grossman. Ωστόσο, όπως ανέφερε, η UnitedHealthcare, ο μεγαλύτερος ασφαλιστής υγείας των ΗΠΑ, αποζημιώνει παρόχους με 6.000 ή 7.000 δολάρια σε ορισμένα προγράμματα. Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει.
Για τους ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια, υπάρχουν προγράμματα υποστήριξης από τη Gilead ή άλλες πηγές ώστε να καλυφθούν τέτοιου τύπου κενά. Παρ’ όλα αυτά, η απουσία τυποποιημένης κάλυψης παραμένει σημαντικό πρόβλημα.
Το αμερικανικό πάνελ που καθορίζει την πρόσβαση σε δωρεάν προληπτική φροντίδα είχε συστήσει το 2023 τη χορήγηση φαρμάκων πρόληψης του HIV σε άτομα υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, η σύσταση αυτή δεν έχει ακόμη επικαιροποιηθεί ώστε να περιλαμβάνει το Yeztugo. Ως αποτέλεσμα, το κόστος για τους ασθενείς εξαρτάται από τους όρους κάθε ασφαλιστικού προγράμματος.
Η UnitedHealthcare ανέφερε μέσω email ότι τα εμπορικά της προγράμματα καλύπτουν παλαιότερα φάρμακα πρόληψης του HIV χωρίς κόστος για τον ασθενή. Η CVS Health, που διαχειρίζεται τον μεγαλύτερο pharmacy benefit manager στις ΗΠΑ, σημείωσε ότι οι εργοδότες και τα συνδικάτα-πελάτες της μπορούν να διαμορφώνουν όρους κάλυψης που δίνουν προτεραιότητα σε κλινικά παρόμοια αλλά φθηνότερα φάρμακα.
Η CVS Health πρόσθεσε ότι οι διαπραγματεύσεις με τη Gilead πέτυχαν σημαντική έκπτωση για το Yeztugo, αν και η τελική τιμή του μετά τις εκπτώσεις παραμένει πολύ υψηλότερη από άλλες αποτελεσματικές επιλογές.
Καινοτομία με προοπτική, αλλά όχι αυτόματη επικράτηση
Ο Michael Weinstein, πρόεδρος του AIDS Healthcare Foundation, χαρακτήρισε το Yeztugo πιθανό «game-changer» για όσους θέλουν να βρίσκονται μόνιμα σε αγωγή πρόληψης. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι δεν πρόκειται για επιλογή που θα ταιριάξει σε όλους.
Ορισμένοι άνθρωποι δεν θέλουν ενέσεις. Άλλοι ανησυχούν για την πιθανότητα ορατών οζιδίων κάτω από το δέρμα λόγω της παρατεταμένης αποδέσμευσης του φαρμάκου. Παρά την ισχυρή εμπορική προώθηση, η αποδοχή του Yeztugo θα κριθεί από την πραγματική πρόσβαση, την ασφαλιστική κάλυψη, την ευκολία χορήγησης και την προτίμηση των ίδιων των ασθενών.
Η περίπτωση του Yeztugo αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα στην αμερικανική υγειονομική αγορά: ακόμη και μια εξαιρετικά αποτελεσματική καινοτομία μπορεί να καθυστερήσει να φτάσει στους ανθρώπους που τη χρειάζονται, όταν η τιμή, η αποζημίωση και η οργάνωση της φροντίδας δεν κινούνται με τον ίδιο ρυθμό.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
CDC: Ισχυρή PrEP σύσταση κατά του HIV στο Yeztugo της Gilead
Gilead: Deal έως 5 δισ. για την Tubulis – Ώθηση στην ογκολογία

