Η Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια αποτελεί μία από τις πιο συχνές κληρονομικές παθήσεις της καρδιάς, παραμένοντας συχνά αδιάγνωστη μέχρι να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως σημειώνει ο Χαράλαμπος Βλαχόπουλος, καθηγητής Καρδιολογίας, Α’ Καρδιολογική Κλινική ΕΚΠΑ, Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α.
- Συνέντευξη: Κοσμάς Ζακυνθινός
Σύμφωνα με τον κ. Χαράλαμπο Βλαχόπουλο, πρόκειται για μια νόσο που μπορεί να μην εμφανίζει συμπτώματα για χρόνια, ιδίως σε νέους ανθρώπους, αλλά σχετίζεται άμεσα με περιστατικά αιφνίδιου καρδιακού θανάτου. Η σύγχρονη καρδιολογία, ωστόσο, διαθέτει πλέον διαγνωστικές μεθόδους και στοχευμένες θεραπείες που μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την πορεία της νόσου.
Καθηγητά κύριε Βλαχόπουλε, η Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια έρχεται όλο και περισσότερο στο προσκήνιο, θα θέλαμε να μάθουμε: Τι ακριβώς είναι αυτή η νόσος και γιατί η ενημέρωση του ευρύτερου κοινού για αυτήν είναι τόσο σημαντική;
Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι μία γενετική καρδιακή πάθηση κατά την οποία ο καρδιακός μυς, κυρίως στην αριστερή κοιλία, γίνεται παχύτερος από το φυσιολογικό. Φανταστείτε την καρδιά να δυσκολεύεται να αντλήσει αίμα αποτελεσματικά λόγω αυτής της πάχυνσης. Είναι πιο συχνή απ’ όσο νομίζουμε, επηρεάζοντας τουλάχιστον 1 στα 500 άτομα. Ο λόγος που είναι κρίσιμο να την γνωρίζουμε είναι ότι, ιδιαίτερα σε νεαρά άτομα, μπορεί να μην προκαλεί καθόλου συμπτώματα ή αυτά να είναι πολύ ήπια. Δυστυχώς, αποτελεί κύρια αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε νέους ανθρώπους, ενώ μπορεί να διαφύγει της διάγνωσης εάν δεν έχει πραγματοποιηθεί καρδιολογική εξέταση. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για ενημέρωση και έγκαιρο έλεγχο.
Ποια είναι λοιπόν τα ανησυχητικά συμπτώματα που πρέπει να μας βάλουν σε σκέψεις και ποιοι θα πρέπει να υποβληθούν σε προληπτικό έλεγχο;
Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό της νόσου ή πρώιμης εμφάνισης αιφνιδίου θανάτου, καθώς η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι γενετικό νόσημα και άρα μπορεί να είναι κληρονομικό. Επίσης, αν ο γιατρός ακούσει κάποιο φύσημα στην καρδιά κατά την εξέταση, ή αν ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα βγει παθολογικό. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν, κυρίως κατά την άσκηση, εμφανίζεται ζάλη, λιποθυμία, πόνος στο στήθος ή αίσθημα αρρυθμιών. Η δύσπνοια και η εύκολη κόπωση είναι, επίσης, τυπικά συμπτώματα. Όποιος παρουσιάζει αυτά τα ενοχλήματα ή έχει κληρονομικό ιστορικό πρέπει να επισκεφθεί έναν καρδιολόγο.
Πώς γίνεται η διάγνωση της Υπερτροφικής Μυοκαρδιοπάθειας και ποιες είναι οι γενικές αρχές της θεραπείας;
Η διάγνωση γίνεται συνήθως από τον καρδιολόγο και απαιτεί αρχικά τη λήψη ιστορικού και την κλινική εξέταση. Οι βασικές εξετάσεις είναι το Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ), το Υπερηχοκαρδιογράφημα – που είναι η πιο σημαντική εξέταση για να δούμε την πάχυνση του μυός – το Holter ρυθμού για την καταγραφή αρρυθμιών, η δοκιμασία κόπωσης και η Μαγνητική Τομογραφία καρδιάς. Ένας γενετικός έλεγχος μπορεί να εντοπίσει τις γενετικές μεταλλάξεις. Όσον αφορά στη θεραπεία, ο στόχος είναι η ανακούφιση των συμπτωμάτων, η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η μείωση του κινδύνου για επιπλοκές όπως οι επικίνδυνες για τη ζωή αρρυθμίες. Οι φαρμακευτικές επιλογές περιλαμβάνουν τους β-αναστολείς, τους αναστολείς διαύλων ασβεστίου, και νεότερα φάρμακα όπως η Μαβακαμτένη, ενώ επεμβατικές θεραπείες, αποτελούν η κατάλυση με αλκοόλη και η χειρουργική μυεκτομή. Σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για αιφνίδιο θάνατο είναι σκόπιμη η εμφύτευση καρδιακού απινιδωτή.
Αναφερθήκατε σε νεότερες θεραπείες. Τι να περιμένουμε, λοιπόν, από τις νέες θεραπείες;
Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια δημιουργεί συμπτώματα που περιορίζουν την ποιότητα ζωής σε πολλούς ασθενείς και η θεραπεία κάποτε ήταν μη ειδική ή και χειρουργική. Πλέον, ήδη είναι διαθέσιμη και στην Ελλάδα η μαβακαμτένη, ένα νέο φάρμακο που ανήκει στις λεγόμενες στοχευμένες θεραπείες.
Το συγκεκριμένο φάρμακο ανήκει στους λεγόμενους άμεσους αναστολείς μυοσίνης (cardiac myosin inhibitors), οι οποίοι δρουν στην πρωτογενή διαταραχή της νόσου που αφορά τα στοιχεία σύσπασης του μυοκαρδιακού κυττάρου. Δρα μειώνοντας την “υπερβολική δύναμη” με την οποία συσπάται ο καρδιακός μυς. Έτσι, μειώνει την απόφραξη της αριστερής κοιλίας και βελτιώνει τα συμπτώματα όπως τη δύσπνοια, την κόπωση και τον πόνο στο στήθος, ενώ φαίνεται ότι έχει και άλλες ευνοϊκές δράσεις. Με τα φάρμακα αυτά έχουμε δει θεαματικές βελτιώσεις των ασθενών στο κέντρο μας, οι οποίες και συμβαδίζουν με τη διεθνή βιβλιογραφία. Και φυσικά, το μέλλον αναμένεται ευοίωνο, με νέες θεραπείες να βρίσκονται στη φάση των κλινικών μελετών.
Καθηγητά, η κλινική σας διοργάνωσε πρόσφατα ένα σημαντικό συνέδριο «Καρδιακή Αμυλοείδωση – Γενετικές Μυοκαρδιοπάθειες – Αθλητική Καρδιολογία», τον Απρίλιο του 2025; Ποιες ήταν οι πρωτοπορίες του συνεδρίου;
Το συνέδριο διοργανώθηκε από την Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου και ειδικότερα από τη Μονάδα Καρδιογενετικής και Αθλητικής Καρδιολογίας. Ήταν ένα πρωτοποριακό γεγονός και ένα συνέδριο με αρκετές καινοτομίες που πραγματοποιήθηκε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, με διακεκριμένους συμμετέχοντες από την επιστημονική κοινότητα και εκτός αυτής, καθώς και διεθνώς αναγνωρισμένους κορυφαίους Καθηγητές του εξωτερικού, όπως οι κ. Olivotto, κ. Papadakis και κ. Fontana, οι οποίοι προσέφεραν υψηλού επιπέδου ομιλίες. Ενδιαφέρουσα συζήτηση για ηθικά ζητήματα των γενετικών ελέγχων πραγματοποιήσαμε με τον Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου Σπυρίδωνα Βλαχόπουλο.
Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου εστιάσαμε σε κλινικά θέματα με ραγδαίες επιστημονικές εξελίξεις τα τελευταία χρόνια. Πραγματοποιήθηκε ένα κλινικό φροντιστήριο, το οποίο στόχευσε στην εκπαίδευση συναδέλφων στο αντικείμενο των μυοκαρδιοπαθειών, με μια πρωτότυπη προσέγγιση δύο ομιλητών και συνεχή αλληλεπίδραση. Η αντίληψή μας και η διαχείριση των νοσημάτων του μυός της καρδιάς έχουν βελτιωθεί σημαντικά, καθώς πλέον γνωρίζουμε ότι παθολογικές καταστάσεις όπως η καρδιακή αμυλοείδωση, η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια και τα αρρυθμιογόνα νοσήματα δεν θεωρούνται πια εξαιρετικά σπάνιες, αλλά νοσήματα που ανιχνεύονται και θεραπεύονται με τις κατάλληλες και εξειδικευμένες γνώσεις και μεθόδους.
Πρωτοτυπία αποτέλεσαν οι ειδικές συνεδρίες που αφορούσαν την Αθλητική Καρδιολογία, μια εξειδίκευση που στοχεύει στην καρδιολογική προστασία αθλητών και αθλούμενων. Είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε παρουσιάσεις από ειδικούς σχετικά με σημαντικά θέματα όπως η καρδιά του αθλητή και ο αιφνίδιος θάνατος στους νέους. Ο καρδιολόγος και ειδικός στην Αθλητική καρδιολογία, Αλέξανδρος Κασιακόγιας συνομίλησε με τον διακεκριμένο δρομέα Παναγιώτη Καραΐσκο, ενώ, ο γνωστός δημοσιογράφος Σωτήρης Δανέζης συνομίλησε με τον Αργύρη Καμπούρη.
Ποιες είναι οι πιο σημαντικές συμβουλές που θα δίνατε στους ασθενείς και το ευρύ κοινό, κλείνοντας αυτή τη συνέντευξη;
Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι το ενδιαφέρον είναι παγκόσμιο και το συνέδριό μας μελέτησε εις βάθος αυτά τα ξεχωριστά νοσήματα που συχνά αφορούν νέους ανθρώπους. Όπως παρουσιάσαμε και στο συνέδριο είναι πολύ σημαντικό ότι πλέον και στην Ελλάδα εξελίσσεται η Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στρατηγικών αντιμετώπισης των μυοκαρδιοπαθειών “Cardiomyopathies matter”. Η πρωτοβουλία αυτή προτείνει μία σειρά από παρεμβάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των μυοκαρδιοπαθειών στην Ελλάδα, όπως την πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση, την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση του γενικού πληθυσμού και την ολιστική προσέγγιση αυτών των ασθενών. Τελεί υπό την επιστημονική εποπτεία του Εθνικού Δικτύου Ιατρικής Ακριβείας στην Καρδιολογία & στην Πρόληψη Νεανικού Αιφνιδίου Θανάτου, με τη συμμετοχή της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, της Ένωσης Σπάνιων Ασθενών Ελλάδας, του Πανελλήνιου Συνδέσμου Πασχόντων από Καρδιοπάθειες και της Ένωσης Καρδιοπαθών Αξιωματικών Πολεμικού Ναυτικού, Λιμενικού Σώματος & Φίλων, με κυρίαρχο μήνυμα ότι η γνώση είναι δύναμη, και η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές.
Κλείνοντας, θέλω να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία να επικοινωνήσουμε αυτά τα σημαντικά μηνύματα στους αναγνώστες και να υπενθυμίσουμε ότι είναι πολύ σημαντικό να ακολουθούν τις συμβουλές των ιατρών, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν ή και να προστατεύσουν τη ζωή τους, μέσω της συνεχούς παρακολούθησης από τον καρδιολόγο, της ενημέρωσης της οικογένειας αν υπάρχει διάγνωση και της προσαρμογής του τρόπου ζωής. Αυτό περιλαμβάνει ειδικές οδηγίες όσον αφορά την άσκηση- σε κάποιες περιπτώσεις συστήνεται να αποφεύγεται ο ανταγωνιστικός αθλητισμός- και, φυσικά την υγιεινή διατροφή, τη διατήρηση υγιούς βάρους, τον περιορισμό του αλκοόλ, τον έλεγχο αρτηριακής πίεσης και χοληστερίνης, τις καλές συνήθειες ύπνου και, φυσικά, την αποφυγή του καπνίσματος.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Μυοκαρδιοπάθειες: Γιατί είναι επικίνδυνες; Ενημέρωση σε 9 νοσοκομεία
Bristol: Μήπως είναι υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια; – Ιστοσελίδα
BMS: Οδικός χάρτης για τη βελτίωση διαχείρισης των μυοκαρδιοπαθειών
