Η σεμαγλουτίδη, δραστική ουσία που χρησιμοποιείται για την παχυσαρκία και τον διαβήτη τύπου 2, συνδέθηκε με λιγότερες παροξύνσεις άσθματος και ΧΑΠ σε μεγάλη ανάλυση πραγματικών δεδομένων από το Ηνωμένο Βασίλειο. Η ισχυρότερη συσχέτιση καταγράφηκε στο άσθμα, όπου οι κρίσεις ήταν σχεδόν 40% λιγότερες. Οι ερευνητές, ωστόσο, τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση και πρέπει να επιβεβαιωθούν σε κλινικές δοκιμές.
Μια ακόμη πιθανή επίδραση των φαρμάκων GLP-1 πέρα από την απώλεια βάρους και τον έλεγχο του σακχάρου έρχεται στο προσκήνιο, αυτή τη φορά από το πεδίο της αναπνευστικής υγείας.
Άτομα με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) που λάμβαναν αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 εμφάνισαν λιγότερες οξείες αναπνευστικές παροξύνσεις, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη πραγματικού κόσμου που παρουσιάστηκε στο European Respiratory Society Congress στη Βαρκελώνη. Η συσχέτιση ήταν ιδιαίτερα έντονη για τη σεμαγλουτίδη, τη δραστική ουσία που περιέχεται, μεταξύ άλλων, στα Ozempic και Wegovy.
Στους ασθενείς με άσθμα, η χρήση σεμαγλουτίδης συσχετίστηκε με σχεδόν 40% λιγότερες κρίσεις, ενώ στους ασθενείς με ΧΑΠ με περίπου 20% λιγότερες παροξύνσεις.
Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν σημαίνουν ότι η σεμαγλουτίδη έχει ήδη αποδειχθεί ως θεραπεία για το άσθμα ή τη ΧΑΠ.
Τι εξέτασαν οι ερευνητές
Η ομάδα με επικεφαλής την καθηγήτρια Chloe Bloom, clinical associate professor in respiratory epidemiology στο National Heart and Lung Institute του Imperial College London, ανέλυσε ηλεκτρονικά αρχεία Υγείας από δεκάδες χιλιάδες ασθενείς στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι συμμετέχοντες είχαν ξεκινήσει θεραπεία με αγωνιστές GLP-1, φάρμακα τα οποία χορηγούνται ευρέως για τον διαβήτη τύπου 2 και την παχυσαρκία.
Στόχος ήταν να διερευνηθεί εάν η έναρξη θεραπείας με αυτά τα φάρμακα συνδεόταν με μεταβολή στη συχνότητα των οξέων επεισοδίων άσθματος ή των παροξύνσεων ΧΑΠ.
Το ενδιαφέρον των ερευνητών δεν ήταν τυχαίο.
Προηγούμενα δεδομένα έχουν υποδείξει ότι οι αγωνιστές GLP-1 μπορεί να διαθέτουν αντιφλεγμονώδεις δράσεις και να επηρεάζουν ευνοϊκά ορισμένες παραμέτρους της αναπνευστικής υγείας.
Ωστόσο, οι κρίσεις άσθματος και οι παροξύνσεις ΧΑΠ δεν έχουν μέχρι σήμερα συμπεριληφθεί συστηματικά ως κύρια καταληκτικά σημεία στις μεγάλες κλινικές δοκιμές των φαρμάκων αυτών.
Σχεδόν 40% λιγότερες κρίσεις άσθματος με σεμαγλουτίδη
Το ισχυρότερο εύρημα καταγράφηκε μεταξύ των ασθενών με άσθμα.
Όπως ανέφερε η καθηγήτρια Bloom, η χρήση σεμαγλουτίδης φάνηκε να συνδέεται με σχεδόν 40% μείωση των κρίσεων άσθματος.
Η επίδραση ήταν μάλιστα περισσότερο εμφανής σε ασθενείς με εντονότερη ή περισσότερο ενεργή νόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Παράλληλα, η ανάλυση έδειξε ότι η σχέση μεταξύ της σεμαγλουτίδης και των λιγότερων αναπνευστικών επεισοδίων ήταν ισχυρότερη σε όσους λάμβαναν υψηλότερες δόσεις.
Αυτό το μοτίβο δόσης–απόκρισης είναι ενδιαφέρον από επιστημονική άποψη, αλλά από μόνο του δεν αποδεικνύει ότι το φάρμακο προκαλεί άμεσα τη μείωση των κρίσεων.
20% λιγότερες παροξύνσεις στη ΧΑΠ
Στους ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, η σεμαγλουτίδη συνδέθηκε με περίπου 20% λιγότερες παροξύνσεις.
Η ΧΑΠ είναι μια χρόνια αναπνευστική νόσος στην οποία οι παροξύνσεις έχουν ιδιαίτερη κλινική σημασία, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε επιδείνωση της πνευμονικής λειτουργίας, νοσηλείες και αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.
Επομένως, ακόμη και μια μέτρια μείωση στη συχνότητά τους θα μπορούσε να έχει ουσιαστική κλινική σημασία, εφόσον επιβεβαιωθεί σε προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες.
Γιατί μπορεί να υπάρχει όφελος στους πνεύμονες
Η σεμαγλουτίδη ανήκει στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1, μια κατηγορία φαρμάκων που μιμείται τη δράση της ορμόνης GLP-1.
Τα φάρμακα αυτά συμβάλλουν στη ρύθμιση της γλυκόζης, επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου και ενισχύουν το αίσθημα κορεσμού, οδηγώντας συχνά σε σημαντική απώλεια βάρους.
Υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι η δράση τους δεν περιορίζεται στον μεταβολισμό.
Προκλινικές και παρατηρητικές έρευνες έχουν υποδείξει πιθανές αντιφλεγμονώδεις και ανοσομεταβολικές επιδράσεις, οι οποίες θα μπορούσαν θεωρητικά να επηρεάσουν και τις φλεγμονώδεις διεργασίες των αεραγωγών.
Παράλληλα, η απώλεια βάρους από μόνη της μπορεί να βελτιώνει την αναπνευστική λειτουργία σε άτομα με παχυσαρκία και άσθμα.
Η παχυσαρκία συνδέεται με διαφορετικό φαινότυπο άσθματος, μεγαλύτερη επιβάρυνση των συμπτωμάτων και, σε ορισμένους ασθενείς, δυσκολότερο έλεγχο της νόσου.
Το κρίσιμο ερώτημα: φταίει η σεμαγλουτίδη ή η απώλεια βάρους;
Η νέα μελέτη δεν μπορεί να απαντήσει οριστικά σε αυτό το ερώτημα.
Είναι πιθανό μέρος του παρατηρούμενου οφέλους να οφείλεται:
στην απώλεια βάρους, στη βελτίωση της μεταβολικής υγείας, σε πιθανές άμεσες αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις του GLP-1 ή σε συνδυασμό αυτών των μηχανισμών.
Ακριβώς γι’ αυτό οι τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές είναι απαραίτητες.
Μόνο αυτές μπορούν να δείξουν εάν η σεμαγλουτίδη προκαλεί πραγματικά μείωση των αναπνευστικών παροξύνσεων και να διαχωρίσουν το αποτέλεσμα του ίδιου του φαρμάκου από άλλες μεταβολικές αλλαγές.
Γιατί έχει σημασία η σχέση παχυσαρκίας και άσθματος
Τα νέα ευρήματα αναδεικνύουν και μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι ειδικοί προσεγγίζουν τις αναπνευστικές νόσους.
Το άσθμα δεν επηρεάζεται μόνο από τους αεραγωγούς.
Η μεταβολική κατάσταση, το σωματικό βάρος και η συστηματική φλεγμονή μπορούν να έχουν σημαντικό ρόλο στην πορεία της νόσου.
Ο Dr Alexander Mathioudakis, πρόεδρος της ομάδας Airway Pharmacology and Treatment της European Respiratory Society, χαρακτήρισε τη μελέτη μία από τις μεγαλύτερες real-world αναλύσεις που έχουν εξετάσει τους αγωνιστές GLP-1 σε παθήσεις των αεραγωγών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η μεταβολική υγεία πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο της αναπνευστικής φροντίδας.
Δεν είναι όλα τα GLP-1 ίδια
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι ερευνητές δεν αντιμετώπισαν όλους τους αγωνιστές GLP-1 ως ενιαία κατηγορία.
Εξέτασαν εάν υπήρχαν διαφορές μεταξύ διαφορετικών φαρμάκων.
Η σεμαγλουτίδη φάνηκε να παρουσιάζει ισχυρότερη συσχέτιση με τη μείωση των αναπνευστικών επεισοδίων, ιδιαίτερα στο άσθμα, σε σύγκριση με άλλα φάρμακα της ίδιας κατηγορίας.
Αυτό αποτελεί ενδιαφέρον εύρημα, αλλά χρειάζεται επιβεβαίωση.
Οι διαφορές σε δόσεις, χαρακτηριστικά ασθενών, διάρκεια θεραπείας και επιλογή φαρμάκου μπορεί να επηρεάζουν τα αποτελέσματα μιας παρατηρητικής μελέτης.
Δεν πρέπει να αλλάξει σήμερα η θεραπεία του άσθματος
Οι ίδιοι οι ερευνητές είναι ιδιαίτερα σαφείς στο σημείο αυτό. Τα αποτελέσματα δεν αποτελούν λόγο για να ξεκινήσει κάποιος σεμαγλουτίδη αποκλειστικά για το άσθμα ή τη ΧΑΠ.
«Τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν πρέπει από μόνα τους να αλλάξουν τις θεραπευτικές αποφάσεις», τόνισε η καθηγήτρια Bloom.
Άτομα με άσθμα ή ΧΑΠ δεν θα πρέπει να λαμβάνουν αγωνιστές GLP-1 ειδικά για την αναπνευστική τους νόσο έξω από τις υφιστάμενες εγκεκριμένες ενδείξεις.
Η σεμαγλουτίδη δεν αποτελεί σήμερα καθιερωμένη θεραπεία για το άσθμα ή τη ΧΑΠ.
Παρατηρητική μελέτη, όχι κλινική δοκιμή
Αυτή είναι και η σημαντικότερη επιστημονική επιφύλαξη. Η μελέτη βασίστηκε σε πραγματικά ιατρικά δεδομένα και δεν ήταν τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίσει μια ισχυρή συσχέτιση, όχι όμως να αποδείξει αιτιότητα.
Οι άνθρωποι που έλαβαν σεμαγλουτίδη μπορεί να διέφεραν από άλλους ασθενείς σε παράγοντες όπως:
το σωματικό βάρος, ο βαθμός ελέγχου του διαβήτη, η πρόσβαση σε υπηρεσίες Υγείας, η φαρμακευτική συμμόρφωση, οι συνοσηρότητες ή άλλες θεραπείες.
Παρότι οι στατιστικές μέθοδοι μπορούν να περιορίσουν τέτοιες διαφορές, δεν μπορούν να τις εξαλείψουν πλήρως.
Για αυτό και το «40% λιγότερες κρίσεις» πρέπει να διαβάζεται ως παρατηρούμενη συσχέτιση και όχι ως αποδεδειγμένη θεραπευτική αποτελεσματικότητα της σεμαγλουτίδης στο άσθμα.
Ανάγκη για ειδικές κλινικές δοκιμές
Οι ερευνητές ζητούν πλέον οι μελλοντικές μελέτες μεταβολικών θεραπειών να συμπεριλαμβάνουν συστηματικά αναπνευστικά καταληκτικά σημεία.
Με άλλα λόγια, όταν δοκιμάζεται ένα φάρμακο GLP-1, δεν θα πρέπει να αξιολογούνται μόνο:
το βάρος, η γλυκόζη, τα καρδιαγγειακά συμβάματα και η νεφρική λειτουργία.
Θα μπορούσαν να καταγράφονται επίσης οι κρίσεις άσθματος, οι παροξύνσεις ΧΑΠ, οι νοσηλείες και η πνευμονική λειτουργία.
Αυτό θα επέτρεπε να φανεί αν υπάρχει πραγματική θεραπευτική επίδραση στους πνεύμονες.
«Πολύ υποσχόμενα» τα αποτελέσματα για όσους έχουν παχυσαρκία ή διαβήτη
Η Dr Samantha Walker, διευθύντρια Research and Innovation στην Asthma + Lung UK, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα πολλά υποσχόμενα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, σύμφωνα με την ίδια, υπάρχει για ανθρώπους που ήδη έχουν άσθμα ή ΧΑΠ και παράλληλα διαβήτη ή παχυσαρκία, δηλαδή παθήσεις για τις οποίες μπορεί ούτως ή άλλως να υπάρχει ένδειξη χορήγησης σεμαγλουτίδης.
Σε αυτή την ομάδα ασθενών, εάν το αναπνευστικό όφελος επιβεβαιωθεί, το φάρμακο θα μπορούσε ενδεχομένως να προσφέρει ένα επιπλέον κλινικό πλεονέκτημα.
Μια νέα διάσταση στη συζήτηση για τα GLP-1
Τα φάρμακα GLP-1 ξεκίνησαν ως θεραπείες για τον διαβήτη και στη συνέχεια μεταμόρφωσαν τη θεραπεία της παχυσαρκίας.
Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα εξετάζει ολοένα περισσότερο επιδράσεις τους σε διαφορετικά όργανα και νόσους.
Η νέα μελέτη προσθέτει τώρα το αναπνευστικό σύστημα σε αυτή τη συζήτηση.
Αλλά το επιστημονικά σωστό μήνυμα παραμένει προσεκτικό:
η σεμαγλουτίδη συσχετίστηκε με λιγότερες κρίσεις άσθματος και παροξύνσεις ΧΑΠ σε μεγάλη ανάλυση πραγματικού κόσμου.
Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ότι αποτελεί θεραπεία για αυτές τις παθήσεις.
Εάν το εύρημα επιβεβαιωθεί σε τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, τότε θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στη σύνδεση μεταξύ μεταβολικής και αναπνευστικής ιατρικής.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
GLP-1 και αντιγήρανση: Η σεμαγλουτίδη παρέτεινε τη ζωή
Ozempic: Η Κίνα διευρύνει την πρόσβαση στη σεμαγλουτίδη
