Η παχυσαρκία και η υψηλή αρτηριακή πίεση συνδέονται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο άνοιας, σύμφωνα με νέα μεγάλη διεθνή μελέτη. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η απώλεια βάρους και ο έλεγχος της πίεσης θα μπορούσαν να προλάβουν εκατομμύρια περιστατικά παγκοσμίως.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή, προειδοποιούν επιστήμονες μετά από νέα μεγάλης κλίμακας μελέτη που συντονίστηκε από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι εκατομμύρια περιστατικά άνοιας θα μπορούσαν δυνητικά να προληφθούν μέσω απώλειας βάρους και αποτελεσματικής ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης.
Τι γνώριζε μέχρι σήμερα η επιστήμη
Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι η παχυσαρκία στη μέση ηλικία —που ορίζεται με δείκτη μάζας σώματος (BMI) 30 ή άνω— συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.
Ωστόσο, παρέμενε ασαφές αν η σχέση αυτή ήταν άμεση ή αν οφειλόταν σε συνοδούς παράγοντες τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, η καθιστική ζωή ή η ανεξέλεγκτη υπέρταση.
Άμεση αιτιώδης σχέση με την αγγειακή άνοια
Στη νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, οι ερευνητές κατέληξαν σε σαφή συμπεράσματα: το υψηλό BMI και η υψηλή αρτηριακή πίεση αποτελούν άμεσες αιτίες αγγειακής άνοιας.
Η αγγειακή άνοια προκαλείται από μειωμένη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο, γεγονός που οδηγεί σε βλάβη και τελικά θάνατο εγκεφαλικών κυττάρων. Η κατάσταση συχνά συνδέεται με στένωση ή απόφραξη μικρών αγγείων, καθώς και με εγκεφαλικά επεισόδια.
Πώς πραγματοποιήθηκε η ανάλυση
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 500.000 συμμετέχοντες στη Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δείγμα που θεωρείται αντιπροσωπευτικό του γενικού πληθυσμού.
Χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος Mendelian Randomisation, η οποία επιτρέπει τη μελέτη γενετικών παραγόντων που σχετίζονται με τον δείκτη μάζας σώματος, χωρίς να επηρεάζονται από συμπεριφορικούς παράγοντες όπως το κάπνισμα ή η διατροφή.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι άτομα με γενετική προδιάθεση για υψηλότερο BMI είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης αγγειακής άνοιας.
Ο ρόλος της υπέρτασης
Περίπου το ένα τέταρτο του αυξημένου κινδύνου αποδόθηκε στην υψηλή αρτηριακή πίεση, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας της υπέρτασης.
Η επικεφαλής ιατρός και ειδικός σε νοσήματα γήρανσης, δρ Ruth Frikke-Schmidt, σημείωσε ότι η παχυσαρκία και η υπέρταση δεν αποτελούν απλώς προειδοποιητικά σημάδια, αλλά άμεσους μηχανισμούς πρόκλησης άνοιας.
Όπως τόνισε, η αντιμετώπισή τους συνιστά «ανεκμετάλλευτη ευκαιρία» για την πρόληψη της νόσου.
Ένα παγκόσμιο πρόβλημα σε άνοδο
Η άνοια επηρεάζει σήμερα περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, με τους αριθμούς να αυξάνονται ραγδαία λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, σχεδόν 900.000 άνθρωποι ζουν με άνοια, ενώ εκτιμάται ότι έως το 2040 ο αριθμός θα ξεπεράσει το 1,6 εκατομμύριο. Η αγγειακή άνοια αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή μορφή μετά τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά πολύ πριν εμφανιστούν γνωστικά συμπτώματα. Η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης στη μέση ηλικία φαίνεται να έχει μακροπρόθεσμα οφέλη για τον εγκέφαλο.
Παρότι τα νέα φάρμακα απώλειας βάρους έχουν αλλάξει το τοπίο της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί αν μπορούν να μειώσουν και τον κίνδυνο άνοιας.
Το μήνυμα των ειδικών
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι τα μηνύματα δημόσιας υγείας πρέπει να εστιάζουν σε παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν. Η σαφής ενημέρωση —ότι η απώλεια βάρους και ο έλεγχος της πίεσης μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας— θεωρείται πιο αποτελεσματική από γενικές ή ασαφείς προειδοποιήσεις.
Η άνοια, όπως τονίζουν οι επιστήμονες, δεν είναι αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας, αλλά σε μεγάλο βαθμό επηρεάζεται από επιλογές και παρεμβάσεις δεκαετιών.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Δωρεάν φάρμακα κατά της παχυσαρκίας: 2.000 πολίτες στο πρόγραμμα
Παχυσαρκία: γιατί η «θέληση» δεν αρκεί – Νέα έρευνα της Novo Nordisk
