Για πρώτη φορά, ερευνητές κατέγραψαν σε πραγματικό χρόνο μακροφάγα κύτταρα να επιτίθενται σε ζωντανά κύτταρα μελανώματος. Το εύρημα δείχνει ότι ορισμένα ανοσοκύτταρα περιορίζουν την ανάπτυξη του όγκου και μπορεί να αξιοποιηθούν σε νέες θεραπευτικές στρατηγικές.
Επιστήμονες του Garvan Institute of Medical Research κατέγραψαν για πρώτη φορά μακροφάγα ανοσοκύτταρα να επιτίθενται και να καταβροχθίζουν ζωντανά κύτταρα μελανώματος. Η ανακάλυψη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Experimental Medicine, αναδεικνύει έναν μέχρι σήμερα υποτιμημένο πληθυσμό ανοσοκυττάρων, ο οποίος μπορεί να επηρεάζει καθοριστικά την ανάπτυξη των όγκων.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το μελάνωμα παραμένει ένας από τους πιο συχνούς και θανατηφόρους καρκίνους στην Αυστραλία. Παράλληλα, προσφέρει μια νέα προσέγγιση για την κατανόηση της ανοσολογικής άμυνας απέναντι στους όγκους και ενδεχομένως για τη βελτίωση των σημερινών ανοσοθεραπειών.
Τα μακροφάγα στο μικροσκόπιο
Τα μακροφάγα αποτελούν βασικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Παραδοσιακά, θεωρούνται οι «καθαριστές» του οργανισμού, καθώς απομακρύνουν νεκρά κύτταρα, κυτταρικά υπολείμματα και παθογόνους παράγοντες.
Στους όγκους μελανώματος, τα μακροφάγα μπορεί να αποτελούν έως και το 30% των κυττάρων. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές αν συμβάλλουν στην ανάπτυξη του καρκίνου ή αν, αντίθετα, τον περιορίζουν.
Η ερευνητική ομάδα του Dr Yuki Keith εντόπισε ότι όλα τα μακροφάγα του δέρματος δεν είναι ίδια. Ξεχώρισε έναν συγκεκριμένο υποπληθυσμό που εκφράζει την πρωτεΐνη CD169. Όταν οι ερευνητές στόχευσαν και απομάκρυναν ειδικά αυτά τα CD169-θετικά μακροφάγα, οι όγκοι έγιναν μεγαλύτεροι. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι τα συγκεκριμένα κύτταρα δρουν ανασταλτικά στην ανάπτυξη του μελανώματος.
Καρκινικά κύτταρα «φαγώνονται» σε πραγματικό χρόνο
Για να παρακολουθήσουν τη διαδικασία μέσα σε ζωντανό οργανισμό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ενδοζωική μικροσκοπία δύο φωτονίων. Η τεχνική αυτή επιτρέπει την παρατήρηση βιολογικών διεργασιών σε κυτταρικό επίπεδο, την ώρα που εξελίσσονται.
Σε πειραματικά μοντέλα ποντικών, οι επιστήμονες είδαν τα CD169-θετικά μακροφάγα να καταβροχθίζουν ζωντανά κύτταρα μελανώματος. Πρόκειται για την πρώτη απεικόνιση μακροφάγου που επιτίθεται και εγκολπώνει ζωντανό καρκινικό κύτταρο σε πραγματικό χρόνο.
Για να επιβεβαιωθεί η κλινική σημασία του ευρήματος, συνεργάτες από το Melanoma Institute Australia ανέλυσαν ανθρώπινο ιστό. Τα ίδια μακροφάγα εντοπίστηκαν σε υγιές ανθρώπινο δέρμα και σε αυξημένη συγκέντρωση στα όρια ανθρώπινων όγκων μελανώματος.
Μια ανεξάρτητη πρώτη γραμμή άμυνας
Ο καθηγητής Tri Phan, ανώτερος συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε ότι τα μακροφάγα ήταν γνωστά για τον ρόλο τους στην απομάκρυνση νεκρών κυττάρων και κυτταρικών υπολειμμάτων. Αυτό που κατέγραψε όμως η ομάδα ήταν διαφορετικό: κύτταρα που επιτίθενται ενεργά σε ζωντανά καρκινικά κύτταρα και περιορίζουν την ανάπτυξη του όγκου.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αυτή η επίθεση φαίνεται να συμβαίνει ανεξάρτητα από τα Τ και Β λεμφοκύτταρα, τα οποία θεωρούνται οι βασικοί «πρωταγωνιστές» της αντικαρκινικής ανοσίας. Η παρατήρηση αυτή καθιστά την ανακάλυψη απρόσμενη και ιδιαίτερα σημαντική.
Τι σημαίνει για την ανοσοθεραπεία
Η ανοσοθεραπεία με αναστολείς σημείων ελέγχου έχει αλλάξει τη θεραπεία του προχωρημένου μελανώματος. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται κυρίως στην ενεργοποίηση των Τ λεμφοκυττάρων, ώστε να αναγνωρίζουν και να καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα.
Ωστόσο, περίπου οι μισοί ασθενείς δεν ανταποκρίνονται στις υπάρχουσες θεραπείες. Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια είναι οι λεγόμενοι «ψυχροί» όγκοι, δηλαδή όγκοι που δεν επιτρέπουν την είσοδο των Τ κυττάρων στο μικροπεριβάλλον τους.
Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι τα CD169-θετικά μακροφάγα μπορεί να λειτουργούν ως πρώτη γραμμή άμυνας. Αφού καταναλώσουν έναν επικίνδυνο στόχο, μπορούν να παρουσιάσουν τμήμα του στην επιφάνειά τους, σαν βιολογική «κόκκινη σημαία». Με αυτόν τον τρόπο ενδέχεται να καλούν τα Τ λεμφοκύτταρα στον όγκο, ώστε να ολοκληρώσουν την αντικαρκινική επίθεση.
Η επόμενη ερευνητική πρόκληση
Το επόμενο βήμα της ερευνητικής ομάδας είναι να αποσαφηνίσει πώς ακριβώς τα CD169-θετικά μακροφάγα επικοινωνούν με τα Τ λεμφοκύτταρα.
Αν οι επιστήμονες καταφέρουν να αξιοποιήσουν αυτόν τον πληθυσμό κυττάρων, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για νέες θεραπείες που θα αυξάνουν τον αριθμό τους, θα ενισχύουν τη δράση τους ή θα τα κάνουν πιο αποτελεσματικά στην αναγνώριση και σήμανση καρκινικών κυττάρων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Phan, ο συνδυασμός μιας τέτοιας προσέγγισης με τις υπάρχουσες ανοσοθεραπείες θα μπορούσε να κάνει τη θεραπεία αποτελεσματική για μεγαλύτερο αριθμό ασθενών. Μάλιστα, η στρατηγική αυτή ενδέχεται να έχει εφαρμογές και πέρα από το μελάνωμα, καθώς τα μακροφάγα υπάρχουν σε μεγάλους αριθμούς στους περισσότερους συμπαγείς όγκους.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Μελάνωμα στην Ελλάδα: 1.450 νέα περιστατικά – Στοιχεία ΕΔΑΕ
Μελάνωμα: Περισσότερα από 330.000 νέα περιστατικά παγκοσμίως
