Μια μεγάλη κλινική δοκιμή δείχνει ότι τα επιθέματα οιστραδιόλης μπορούν να ελέγχουν τον τοπικά προχωρημένο καρκίνο του προστάτη το ίδιο καλά με τις ενέσεις, προσφέροντας παράλληλα μια πιο βολική και για πολλούς πιο ανεκτή θεραπευτική επιλογή.
Μια μεγάλη κλινική μελέτη ανοίγει τον δρόμο για μια πιο πρακτική και δυνητικά πιο ανεκτή ορμονική θεραπεία σε άνδρες με τοπικά προχωρημένο καρκίνο του προστάτη. Επιθέματα οιστραδιόλης, τα ίδια που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης για την εμμηνόπαυση, φάνηκαν εξίσου αποτελεσματικά με τις καθιερωμένες ενέσεις στην καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine, περιέλαβε 1.360 άνδρες με τοπικά προχωρημένο, μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη. Οι συμμετέχοντες έλαβαν είτε διαδερμικά επιθέματα οιστραδιόλης είτε την τρέχουσα καθιερωμένη αγωγή με αγωνιστές LHRH, ώστε να συγκριθεί η αποτελεσματικότητα των δύο προσεγγίσεων στην καταστολή της τεστοστερόνης και στον έλεγχο της νόσου.
Τι έδειξε η μελέτη
Το βασικό αποτέλεσμα είναι ότι τα επιθέματα ήταν μη κατώτερα από τις ενέσεις ως προς την τριετή μεταστασιοελεύθερη επιβίωση. Με απλά λόγια, δεν υστέρησαν στην ικανότητά τους να καθυστερήσουν την εξάπλωση του καρκίνου. Μετά από τουλάχιστον τρία χρόνια παρακολούθησης, το 87% των ανδρών στην ομάδα των επιθεμάτων ήταν ζωντανοί χωρίς μετάσταση, έναντι 86% στην ομάδα των ενέσεων.
Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η ορμονική θεραπεία αποτελεί βασικό πυλώνα στην αντιμετώπιση του τοπικά προχωρημένου καρκίνου του προστάτη. Στόχος της είναι να μειώσει τα επίπεδα τεστοστερόνης, μιας ορμόνης που τροφοδοτεί την ανάπτυξη του όγκου. Μέχρι σήμερα, αυτό επιτυγχανόταν κυρίως με ενέσιμα σχήματα, τα οποία όμως συνοδεύονται από επιβαρυντικές παρενέργειες και τακτικές επισκέψεις σε γιατρούς ή νοσοκομεία.
Λιγότερες εξάψεις, αλλά περισσότερη διόγκωση μαστού
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της μελέτης αφορά το προφίλ ασφάλειας και ανοχής. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα επιθέματα συνδέθηκαν με λιγότερες εξάψεις σε σχέση με τις ενέσεις, κάτι που για πολλούς άνδρες μπορεί να μεταφράζεται σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας. Παράλληλα, προηγούμενα δεδομένα από το ίδιο πρόγραμμα είχαν δείξει ότι η διαδερμική οιστραδιόλη μπορεί να είναι ευνοϊκότερη και για ορισμένους μεταβολικούς και οστικούς δείκτες.
Υπήρξε όμως και μια σαφής παρενέργεια που εμφανίστηκε συχνότερα: η διόγκωση του μαστικού ιστού. Αυτό είναι το βασικό αντάλλαγμα που καταγράφηκε με μεγαλύτερη συχνότητα στους άνδρες που έλαβαν οιστραδιόλη μέσω δέρματος. Άρα η εικόνα δεν είναι ότι τα επιθέματα είναι απλώς «καλύτερα», αλλά ότι προσφέρουν μια διαφορετική ισορροπία ανάμεσα στην αποτελεσματικότητα, την ευκολία και τις ανεπιθύμητες ενέργειες.
Γιατί τα επιθέματα θεωρούνται πιο βολική λύση
Σε πρακτικό επίπεδο, τα επιθέματα έχουν ένα προφανές πλεονέκτημα: μπορούν να εφαρμόζονται από τον ίδιο τον ασθενή στο σπίτι. Αντίθετα, οι αγωνιστές LHRH απαιτούν επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στο νοσοκομείο ή στον γιατρό για τη χορήγησή τους. Σε μια χρόνια θεραπευτική διαδρομή, αυτή η διαφορά δεν είναι μικρή.
Η επικεφαλής συγγραφέας, καθηγήτρια Ruth Langley από τη Μονάδα Κλινικών Δοκιμών του UCL, υπογράμμισε ότι τα ευρήματα θα πρέπει να επιτρέψουν στους άνδρες με τοπικά προχωρημένο καρκίνο του προστάτη να έχουν πραγματική επιλογή ανάμεσα σε δύο θεραπευτικά μονοπάτια. Όπως τόνισε, για ορισμένους ασθενείς οι εξάψεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα εξουθενωτικές, επομένως τα επιθέματα θα μπορούσαν να βελτιώσουν αισθητά την ποιότητα ζωής τους.
Ένα παλιό φάρμακο με νέα χρήση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι τα επιθέματα που χρησιμοποιήθηκαν στη δοκιμή δεν είναι ένα νέο, εξειδικευμένο ογκολογικό προϊόν. Πρόκειται για τα ίδια επιθέματα που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης για συμπτώματα της εμμηνόπαυσης στις γυναίκες. Αυτό θεωρητικά διευκολύνει τη μελλοντική κλινική αξιοποίηση, αν και προς το παρόν δεν είναι αδειοδοτημένα ειδικά για τον καρκίνο του προστάτη.
Αυτό σημαίνει ότι η χρήση τους σε αυτή την ένδειξη παραμένει ουσιαστικά εκτός επίσημης άδειας. Οι ερευνητές και οι συνεργαζόμενοι φορείς εκφράζουν την ελπίδα ότι τα αποτελέσματα της μελέτης θα οδηγήσουν σε διεύρυνση της αδειοδότησης, ώστε οι ασθενείς να αποκτήσουν ευκολότερη πρόσβαση σε αυτή την επιλογή.
Τι λένε οι οργανώσεις για τον καρκίνο
Η Caroline Geraghty από την Cancer Research UK σχολίασε ότι η μελέτη καταφέρνει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: δεν αναζητά απλώς πιο αποτελεσματικές θεραπείες, αλλά και θεραπείες πιο ήπιες και πιο εύχρηστες για τους ασθενείς. Κατά την ίδια, τα επιθέματα είναι εξίσου αποτελεσματικά με τις παραδοσιακές ενέσεις στον έλεγχο του τοπικά προχωρημένου καρκίνου του προστάτη, ενώ είναι σαφώς πιο εύκολα στη χορήγηση.
Παρόμοια ήταν και η τοποθέτηση του Simon Grieveson από την Prostate Cancer UK, ο οποίος τόνισε ότι η ορμονική θεραπεία είναι εξαιρετικά συχνή και αποτελεσματική, αλλά συχνά συνοδεύεται από σημαντικές παρενέργειες. Όπως σημείωσε, τα επιθέματα φαίνεται να προσφέρουν λιγότερες εξάψεις και μεγαλύτερη ευκολία, παρότι η διόγκωση του μαστού παραμένει πιο συχνή.
Τι μπορεί να αλλάξει στην πράξη
Το βασικό μήνυμα της μελέτης δεν είναι ότι οι ενέσεις πρέπει να εγκαταλειφθούν. Είναι ότι πλέον υπάρχει ισχυρή επιστημονική βάση για μια εναλλακτική θεραπευτική επιλογή, η οποία μπορεί να ταιριάζει καλύτερα σε ορισμένους άνδρες, ανάλογα με τις προτεραιότητές τους και το προφίλ των παρενεργειών που τους επιβαρύνει περισσότερο.
Σε μια εποχή όπου η ογκολογία μετακινείται σταθερά προς πιο εξατομικευμένες προσεγγίσεις, η ύπαρξη επιλογής ανάμεσα σε δύο ισοδύναμα αποτελεσματικές μορφές ορμονικής θεραπείας αποκτά βαρύτητα. Ο στόχος δεν είναι μόνο να ζουν οι ασθενείς περισσότερο, αλλά να ζουν και καλύτερα.
Η ευρύτερη συγκυρία
Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων συμπίπτει με τη συζήτηση στο Ηνωμένο Βασίλειο για το μέλλον του προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου του προστάτη. Η εθνική επιτροπή ελέγχου εξετάζει τη στρατηγική για τον PSA, σε ένα πεδίο όπου συνεχίζεται η διαφωνία ανάμεσα σε όσους φοβούνται υπερδιάγνωση και περιττές θεραπείες και σε όσους ζητούν ευρύτερο έλεγχο σε περισσότερους άνδρες.
Αν και πρόκειται για διαφορετικό ζήτημα, η συγκυρία υπενθυμίζει ότι ο καρκίνος του προστάτη παραμένει ένα πεδίο με πολλές ανοιχτές συζητήσεις: από το πότε εντοπίζεται η νόσος έως το πώς θεραπεύεται με τον πιο αποτελεσματικό και πιο ανεκτό τρόπο. Και σε αυτή τη δεύτερη συζήτηση, τα επιθέματα οιστραδιόλης φαίνεται πλέον να διεκδικούν σοβαρή θέση.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Αντισυλληπτικά: Αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού στις γυναίκες
Καρκίνος του προστάτη: Νέα ανοσοθεραπεία «ξυπνά» το ανοσοποιητικό
