Η οργανωμένη πρόληψη μπορεί να διακόψει την πορεία προς τον καρκίνο πριν ακόμη εμφανιστεί η νόσος, καθώς οι προκαρκινικές βλάβες του παχέος εντέρου μπορούν να εντοπιστούν και να αφαιρεθούν έγκαιρα. Με αφορμή την εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος «Προλαμβάνω», γαστρεντερολόγοι και εκπρόσωποι της ιατρικής και ασθενειακής κοινότητας αναδεικνύουν τα οφέλη του προγράμματος, αλλά και τις παρεμβάσεις που θεωρούν αναγκαίες για να γίνει αποτελεσματικότερο.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου παραμένει μία από τις σημαντικότερες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας από καρκίνο, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Την ίδια στιγμή, όμως, αποτελεί μία από τις κακοήθειες στις οποίες ο οργανωμένος προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί να έχει καθοριστική σημασία.
Η νόσος αναπτύσσεται συνήθως σταδιακά, σε βάθος ετών, ξεκινώντας από προκαρκινικές βλάβες, όπως οι πολύποδες. Η έγκαιρη ανίχνευση και αφαίρεσή τους μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξή τους σε κακοήθεια, γεγονός που καθιστά την πρόληψη ιδιαίτερα σημαντική.
Το πρόγραμμα «Προλαμβάνω»
Στην Ελλάδα, το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου «Προλαμβάνω» εφαρμόζεται από το 2024 και προβλέπει αρχικά εξέταση κοπράνων και, σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, παραπομπή για κολονοσκόπηση.
Το πρόγραμμα και οι δυνατότητες βελτίωσής του βρέθηκαν στο επίκεντρο συνέντευξης Τύπου ενόψει της Επιστημονικής Ημερίδας με θέμα «Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου “Προλαμβάνω”: Απόδοση, Προκλήσεις και Δυνατότητες Βελτίωσης», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 30 Σεπτεμβρίου στο Αμφιθέατρο Αργυριάδης του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν ο Καθηγητής Παθολογίας–Γαστρεντερολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και Διευθυντής της Α΄ Πανεπιστημιακής Γαστρεντερολογικής Κλινικής του ΓΝΑ «Λαϊκό» Γεώργιος Παπαθεοδωρίδης, ο Γαστρεντερολόγος και Πρόεδρος της Επαγγελματικής Ένωσης Γαστρεντερολόγων Ελλάδας Αλέξανδρος Κωφοκώτσιος και ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γεώργιος Πατούλης.
Παρόντες ήταν επίσης ο Γενικός Διευθυντής του Συλλόγου Ασθενών Ήπατος Ελλάδος «Προμηθέας» Γεώργιος Καλαμίτσης και η Διευθύντρια της Ένωσης Ασθενών Ελλάδος Ναταλία Τουμπανάκη.
FIT ή κολονοσκόπηση: Οι βασικές επιλογές προσυμπτωματικού ελέγχου
Όπως επισημάνθηκε, τα οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου μπορούν να συμβάλουν στη μείωση τόσο της επίπτωσης όσο και της θνητότητας από καρκίνο του παχέος εντέρου.
Για τα άτομα μέσου κινδύνου, βασικές μέθοδοι ελέγχου είναι η ανοσοϊστοχημική εξέταση αιμοσφαιρίνης στα κόπρανα (FIT) και η κολονοσκόπηση.
Η FIT είναι πιο εύκολα εφαρμόσιμη και γενικά περισσότερο αποδεκτή από τον πληθυσμό, ενώ σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος ακολουθεί κολονοσκόπηση.
Η κολονοσκόπηση, από την άλλη πλευρά, έχει υψηλότερη ατομική ευαισθησία και επιτρέπει όχι μόνο τον εντοπισμό αλλά και την αφαίρεση πολυπόδων κατά τη διάρκεια της ίδιας εξέτασης. Ωστόσο, απαιτεί περισσότερους πόρους και συχνά είναι λιγότερο αποδεκτή από τους πολίτες.
Ο καθηγητής Γεώργιος Παπαθεοδωρίδης υπογράμμισε τη σημασία του οργανωμένου ελέγχου, σημειώνοντας ότι το ελληνικό πρόγραμμα αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη μείωση της θνητότητας από τη νόσο.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση, αξιολόγηση της απόδοσής του, έλεγχο ποιότητας και παρεμβάσεις όπου διαπιστώνονται προβλήματα.
Fast-track για τα θετικά αποτελέσματα και μεγαλύτερος ρόλος του Προσωπικού Ιατρού
Με βάση την μέχρι σήμερα εμπειρία από την εφαρμογή του προγράμματος, ο Αλέξανδρος Κωφοκώτσιος ανέδειξε σειρά παρεμβάσεων που, όπως υποστήριξε, θα μπορούσαν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητά του.
Κεντρικό ρόλο θα μπορούσε να αναλάβει ο Προσωπικός Ιατρός, ο οποίος μέσω της λήψης ατομικού και οικογενειακού ιστορικού μπορεί να συμβάλει στη σωστή κατηγοριοποίηση του κινδύνου και στην καθοδήγηση του πολίτη προς την κατάλληλη μέθοδο ελέγχου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην ανάγκη δημιουργίας fast-track πρωτοκόλλου για όσους έχουν θετικό αποτέλεσμα στην αρχική εξέταση.
Η πρόταση περιλαμβάνει συγκεκριμένο χρονικό όριο μέχρι την πραγματοποίηση της κολονοσκόπησης και τη δημιουργία κεντρικού συστήματος ραντεβού, ώστε ο πολίτης να κατευθύνεται γρήγορα σε διαθέσιμη δημόσια ή ιδιωτική δομή.
Παράλληλα, θεωρείται κρίσιμη η επαρκής χρηματοδότηση του προγράμματος και η ενίσχυση των ενδοσκοπικών μονάδων των νοσοκομείων με σύγχρονο εξοπλισμό, καθώς και η ουσιαστική συμμετοχή ιδιωτών γαστρεντερολόγων.
Εθνικό Μητρώο Πολυπόδων και καλύτερη ενημέρωση των πολιτών
Μία ακόμη πρόταση αφορά τη δημιουργία Εθνικού Μητρώου Πολυπόδων, στο οποίο θα καταγράφονται ψηφιακά τα ευρήματα της κολονοσκόπησης και τα αποτελέσματα των βιοψιών.
Στόχος είναι να υπάρχει οργανωμένη παρακολούθηση του ασθενούς, με δυνατότητα αυτόματης υπενθύμισης και προγραμματισμού του επόμενου ελέγχου.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι απαιτείται ευρύτερη στρατηγική ενημέρωσης του κοινού, ώστε να μειωθεί ο φόβος γύρω από την κολονοσκόπηση και να αυξηθεί η συμμετοχή στον προληπτικό έλεγχο.
Το μήνυμα, όπως τονίστηκε, δεν θα πρέπει να βασίζεται στον φόβο του καρκίνου, αλλά στη δυνατότητα της πρόληψης να αλλάζει ουσιαστικά την πορεία της νόσου.
Η έγκαιρη ανίχνευση προκαρκινικών βλαβών, η σωστή ιατρική καθοδήγηση και η συστηματική παρακολούθηση μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση τόσο της εμφάνισης όσο και της θνητότητας από καρκίνο του παχέος εντέρου.
Το «Προλαμβάνω» αποτελεί ήδη ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Η επόμενη πρόκληση είναι η αποτελεσματική διασύνδεση της αρχικής εξέτασης με τη γρήγορη διάγνωση, την κολονοσκόπηση και την οργανωμένη παρακολούθηση εκείνων που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
FDA: Εγκρίθηκε νέα εξέταση αίματος για τον καρκίνο παχέος εντέρου
Μαραθωνοδρόμοι και καρκίνος παχέος εντέρου: Τι δείχνει μελέτη
