Η άνοιξη φέρνει ανθισμένα φυτά, πιο φωτεινές ημέρες και περισσότερη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους. Για εκατομμύρια ανθρώπους, όμως, φέρνει και φτέρνισμα, μπούκωμα, καταρροή, φαγούρα στα μάτια και πονοκεφάλους, καθώς η γύρη αρχίζει να κυκλοφορεί σε μεγάλες ποσότητες στην ατμόσφαιρα.
Σύμφωνα με τον Levi Keller, αλλεργιολόγο και ανοσολόγο στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, η φετινή περίοδος αλλεργιών στις ΗΠΑ αναμένεται πιο δύσκολη, λόγω της ιδιαίτερα θερμής έναρξης της άνοιξης σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Τι είναι οι εποχικές αλλεργίες
Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις ενήλικες στις ΗΠΑ εμφανίζουν εποχικές αλλεργίες. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί, καθώς η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε μεγαλύτερες και πιο έντονες περιόδους γύρης.
Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι μιλούν για αλλεργίες, αναφέρονται στην αλλεργική ρινίτιδα ή στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα. Πρόκειται για φλεγμονώδη αντίδραση της μύτης ή των ματιών μετά την έκθεση σε αλλεργιογόνα. Τα βασικά συμπτώματα είναι φαγούρα και δακρύρροια στα μάτια, καταρροή, φτέρνισμα, ρινική συμφόρηση και ερεθισμός στη μύτη.
Η βασική αιτία των εποχικών αλλεργιών είναι η γύρη. Πρόκειται για το αναπαραγωγικό υλικό των φυτών, το οποίο απελευθερώνεται στον αέρα. Οι πρωτεΐνες της γύρης προκαλούν πρόβλημα όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αναπτύσσει αλλεργικά αντισώματα IgE εναντίον τους.
Όταν τα αντισώματα αυτά έρθουν σε επαφή με το αλλεργιογόνο στους ιστούς των ματιών ή της μύτης, τα κύτταρα απελευθερώνουν ουσίες όπως η ισταμίνη, οι προσταγλανδίνες και τα λευκοτριένια. Αυτές οι ουσίες δρουν στα αγγεία και στα νεύρα, προκαλώντας τα χαρακτηριστικά συμπτώματα.
Ποια είδη γύρης προκαλούν συμπτώματα
Η περίοδος της γύρης ξεκινά συνήθως με τα δέντρα. Στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης, πολλά δέντρα αρχίζουν να απελευθερώνουν γύρη. Καθώς προχωρά η χρονιά, εμφανίζεται η γύρη των γρασιδιών, η οποία προκαλεί συμπτώματα για μεγάλο μέρος του καλοκαιριού, συνήθως από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο.
Στη συνέχεια, η αμβροσία και άλλα ζιζάνια απελευθερώνουν γύρη που μπορεί να προκαλέσει αλλεργίες μέχρι το φθινόπωρο, ώσπου οι χαμηλές θερμοκρασίες να σταματήσουν την παραγωγή της.
Γιατί μια περίοδος γύρης μπορεί να είναι χειρότερη
Δύο παράγοντες καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη βαρύτητα μιας περιόδου αλλεργιών: η διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου και η ποσότητα γύρης στον αέρα. Και οι δύο δείκτες αυξάνονται.
Τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ανεβαίνουν, η καλλιεργητική περίοδος έχει μεγαλώσει σε πολλές περιοχές της Βόρειας Αμερικής. Όταν οι θερμοκρασίες ξεπερνούν περίπου τους 4 βαθμούς Κελσίου, τα δέντρα αρχίζουν να βγαίνουν από τον λήθαργο.
Το 2026, η δυτική πλευρά των ΗΠΑ είδε μια ασυνήθιστα ζεστή άνοιξη, η οποία οδήγησε σε πρώιμη εμφάνιση της γύρης των δέντρων. Σε ορισμένες περιοχές, η καλλιεργητική περίοδος διαρκεί πλέον κατά μέσο όρο δύο εβδομάδες περισσότερο σε σχέση με τη δεκαετία του 1990 και πάνω από τέσσερις εβδομάδες περισσότερο σε σχέση με τη δεκαετία του 1970.
Παράλληλα, η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ενισχύει την ανάπτυξη των φυτών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες περιόδους επικονίασης και σε περισσότερη παραγωγή γύρης.
Ο ρόλος του ανέμου, της βροχής και της ρύπανσης
Οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν σημαντικά την ένταση των συμπτωμάτων. Οι ημέρες με άνεμο μπορούν να μεταφέρουν τη γύρη σε μεγάλες αποστάσεις και να αυξήσουν την έκθεση.
Η βροχή μπορεί προσωρινά να καθαρίσει την ατμόσφαιρα από τη γύρη. Ωστόσο, η υγρασία μετά τη βροχή μπορεί να προκαλέσει ρήξη των κόκκων γύρης, δημιουργώντας μικρότερα σωματίδια που μεταφέρονται ευκολότερα με τον άνεμο και εισπνέονται πιο εύκολα. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τη γύρη των γρασιδιών.
Επιπλέον, οι ατμοσφαιρικοί ρύποι μπορεί να επιδεινώσουν την εικόνα, ειδικά τις θερμές ώρες της ημέρας, όταν τα μικροσωματίδια και το όζον αυξάνονται.
Πώς να περιορίσετε την έκθεση στη γύρη
Η πρώτη στρατηγική είναι η μείωση της επαφής με το αλλεργιογόνο. Τα παράθυρα καλό είναι να παραμένουν κλειστά κατά την περίοδο υψηλής γύρης, ώστε να περιορίζεται η είσοδος αλλεργιογόνων στο σπίτι.
Τα κατοικίδια μπορούν να μεταφέρουν γύρη στο τρίχωμά τους, επομένως το σκούπισμά τους με νωπή πετσέτα μετά τη βόλτα βοηθά στη μείωση της έκθεσης. Επίσης, η αποφυγή απλώματος ρούχων έξω περιορίζει τη γύρη που προσκολλάται στα υφάσματα.
Το ντους και η αλλαγή ρούχων μετά την παραμονή σε εξωτερικό χώρο μειώνουν την ποσότητα αλλεργιογόνων που παραμένουν στο σώμα και στα μαλλιά. Στο σπίτι, οι συσκευές καθαρισμού αέρα με φίλτρο HEPA μπορούν να βοηθήσουν, αρκεί να μην είναι ιονιστές, καθώς ορισμένοι ιονιστές μπορεί να παράγουν όζον και να επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα.
Πότε είναι χειρότερη η γύρη
Οι συγκεντρώσεις γύρης είναι συχνά υψηλότερες το πρωί. Ωστόσο, η ατμοσφαιρική ρύπανση τείνει να αυξάνεται το μεσημέρι και το απόγευμα, ιδιαίτερα τις ζεστές ημέρες.
Η παρακολούθηση των προγνώσεων γύρης μπορεί να βοηθήσει τους αλλεργικούς να οργανώσουν καλύτερα τις δραστηριότητές τους και να περιορίσουν την έκθεση τις ημέρες υψηλού κινδύνου.
Ποια φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν
Οι ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό μπορούν να μειώσουν τη βλέννα και τα αλλεργιογόνα μέσα στις ρινικές κοιλότητες. Για ήπια συμπτώματα, τα καθημερινά μη κατασταλτικά αντιισταμινικά δεύτερης γενιάς μπορεί να είναι αποτελεσματικά.
Για μέτριες έως σοβαρές αλλεργίες, η καθημερινή χρήση ρινικών κορτικοστεροειδών μπορεί να βοηθήσει, αν και χρειάζονται αρκετές εβδομάδες για να φτάσουν στη μέγιστη δράση τους. Τα ρινικά αντιισταμινικά σπρέι μπορούν επίσης να προσφέρουν πρόσθετο όφελος.
Για τα μάτια, τα αντιισταμινικά κολλύρια μπορεί να μειώσουν τον ερεθισμό και τη δακρύρροια. Σε ξηρά κλίματα, η ρινική ξηρότητα μπορεί να επιδεινώσει τη συμφόρηση, επομένως τα ενυδατικά ρινικά σπρέι με φυσιολογικό ορό μπορούν να ανακουφίσουν.
Πότε χρειάζεται αλλεργιολόγος
Όταν τα φάρμακα δεν επαρκούν, ο ασθενής μπορεί να συζητήσει με αλλεργιολόγο την πιθανότητα ανοσοθεραπείας, δηλαδή των γνωστών «εμβολίων» για αλλεργίες.
Η ανοσοθεραπεία μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα και την ανάγκη για φάρμακα, αλλά απαιτεί συστηματικές ενέσεις σε εβδομαδιαία και στη συνέχεια μηνιαία βάση για αρκετά χρόνια. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως τοπικές αντιδράσεις, συμπτώματα άσθματος και, σπανιότερα, σοβαρή αλλεργική αντίδραση, όπως αναφυλαξία.
Οι εποχικές αλλεργίες μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα ενοχλητικές, ειδικά σε χρονιές με μεγάλη παραγωγή γύρης. Ωστόσο, με σωστή ενημέρωση, περιορισμό της έκθεσης, κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και καθοδήγηση από ειδικό, τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Κλιματική αλλαγή και γύρη: Οι εποχικές αλλεργίες είναι πιο έντονες
Αθλητικοί τραυματισμοί: Από ποιους κινδυνεύουμε την άνοιξη;
