Νέα δεδομένα δείχνουν ότι η υποξία μπορεί να μειώνει το σάκχαρο μέσω του αίματος, ενώ η άσκηση βελτιώνεται μέσω νευρώνων. Οι θεραπείες του μέλλοντος ίσως βασιστούν στη ρύθμιση του οργανισμού και όχι μόνο στη φαρμακευτική υποκατάσταση.
Η βιολογία του οργανισμού φαίνεται να κρύβει θεραπευτικά «κλειδιά» σε σημεία που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δευτερεύοντα. Δύο νέες ερευνητικές γραμμές —η σχέση χαμηλού οξυγόνου με τη γλυκόζη και η συνεργασία εγκεφάλου-μυών στην άσκηση— αναδιαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο η επιστήμη αντιλαμβάνεται τον διαβήτη και τη φυσική αντοχή.
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια ως «σφουγγάρια» ζάχαρης
Οι άνθρωποι που ζουν σε μεγάλα υψόμετρα εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά διαβήτη. Η εξήγηση δεν βρέθηκε στο πάγκρεας, στο ήπαρ ή στους μύες — αλλά στο αίμα.
Σε συνθήκες χαμηλού οξυγόνου, τα ερυθρά αιμοσφαίρια αλλάζουν μεταβολισμό και απορροφούν μεγάλες ποσότητες γλυκόζης από την κυκλοφορία. Ουσιαστικά λειτουργούν ως «δεξαμενή» απομάκρυνσης σακχάρου.
Σε πειραματικά μοντέλα, όταν δόθηκε γλυκόζη, εξαφανίστηκε σχεδόν άμεσα από το αίμα.
Οι ιστοί δεν μπορούσαν να εξηγήσουν το φαινόμενο — μέχρι που εντοπίστηκε ο ρόλος των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Παρατηρήθηκαν δύο παράλληλες αλλαγές:
-
Παράγονται περισσότερα ερυθρά αιμοσφαίρια
-
Κάθε κύτταρο απορροφά περισσότερη γλυκόζη
Με βάση αυτόν τον μηχανισμό αναπτύχθηκε πειραματικό φάρμακο που μιμείται τη χαμηλή οξυγόνωση, αναγκάζοντας την αιμοσφαιρίνη να κρατά ισχυρότερα το οξυγόνο. Το αποτέλεσμα ήταν πλήρης αναστροφή της υπεργλυκαιμίας σε διαβητικά ζώα — ακόμη αποτελεσματικότερα από υπάρχουσες θεραπείες.
Η θεραπευτική λογική αλλάζει ριζικά:
ο στόχος δεν είναι μόνο η ινσουλίνη ή οι ιστοί — αλλά η στρατολόγηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων ως ρυθμιστών της γλυκόζης.
Η αντοχή δεν ανήκει μόνο στους μύες
Η δεύτερη ανακάλυψη ανατρέπει ένα από τα πιο παγιωμένα αξιώματα της φυσιολογίας: ότι η προσαρμογή στην άσκηση συμβαίνει αποκλειστικά μέσα στους μύες.
Σε πειράματα, συγκεκριμένοι νευρώνες στον υποθάλαμο ενεργοποιούνται για περίπου μία ώρα μετά την άσκηση.
Όσο προχωρούσε η προπόνηση:
-
ενεργοποιούνταν περισσότεροι νευρώνες
-
ενισχύονταν οι μεταξύ τους συνδέσεις
-
αυξανόταν η αντοχή
Όταν αυτοί οι νευρώνες «σίγησαν», τα ζώα σταμάτησαν να βελτιώνονται — παρότι συνέχιζαν να τρέχουν.
Όταν ενεργοποιήθηκαν τεχνητά μετά την άσκηση, η αντοχή αυξήθηκε ακόμη περισσότερο από το φυσιολογικό.
Η φυσική κατάσταση λοιπόν δεν είναι μόνο αποτέλεσμα μυϊκής προσαρμογής αλλά νευρο-μεταβολικής εκπαίδευσης.
Τι σημαίνουν αυτά για την ιατρική
Οι δύο μελέτες συγκλίνουν σε μια κοινή ιδέα:
ο οργανισμός ρυθμίζει τον μεταβολισμό μέσω συστημάτων που δεν θεωρούνταν «θεραπευτικοί στόχοι».
-
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια μπορεί να γίνουν νέα όργανα ρύθμισης σακχάρου
-
Ο εγκέφαλος μπορεί να ενισχύσει τα οφέλη της άσκησης χωρίς περισσότερη κόπωση
Η προοπτική είναι ιδιαίτερα σημαντική για:
-
ασθενείς με διαβήτη που δεν ανταποκρίνονται σε υπάρχουσες θεραπείες
-
ηλικιωμένους ή άτομα με κινητικούς περιορισμούς
-
πρόληψη μεταβολικών νοσημάτων
Η μεταβολική ιατρική μετατοπίζεται από την απλή αντικατάσταση ορμονών σε ολιστική ρύθμιση δικτύων.
Και αυτό σημαίνει ότι οι μελλοντικές θεραπείες ίσως δεν «διορθώνουν» μόνο ένα όργανο — αλλά επαναπρογραμματίζουν τη φυσιολογία.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Διαβήτης: Ασθενείς ζητούν παρέμβαση Μητσοτάκη για τις ταινίες μέτρησης
Novo Nordisk και Aspect: Συνεργασία στις κυτταρικές θεραπείες διαβήτη
