Με νέο αυστηρότερο πλαίσιο, ποινικές ευθύνες για πωλητές και επιχειρήσεις, αλλά και ψηφιακά εργαλεία ελέγχου ηλικίας, το υπουργείο Υγείας επιχειρεί να θωρακίσει την απαγόρευση πώλησης αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους, όπως ανέλυσε ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος.
Τις βασικές παρεμβάσεις του νέου πλαισίου για την απαγόρευση πώλησης αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους ανέλυσε ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι ποινικές ευθύνες για πωλητές και επιχειρήσεις, τα νέα ψηφιακά εργαλεία ελέγχου, το σχέδιο για το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψηφιακού Εθισμού, αλλά και η πολιτιστική συνταγογράφηση για την ψυχική υγεία.
Νέος νόμος για να κλείσουν παλιά κενά
Στις αλλαγές που εισάγει ο νέος νόμος σχετικά με την απαγόρευση πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ σε ανηλίκους αναφέρθηκε ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, μιλώντας στο ΕΡΤnews 105,8 FM και στην εκπομπή «Ραντάρ».
Όπως εξήγησε, αν και η απαγόρευση ίσχυε εδώ και δεκαετίες, κρίθηκε αναγκαία η θέσπιση νέου πλαισίου, καθώς υπήρχαν σημαντικά θεσμικά και πρακτικά κενά στην εφαρμογή του νόμου. Ένα από τα βασικά προβλήματα, όπως είπε, ήταν η εξαίρεση των ιδιωτικών εκδηλώσεων από την απαγόρευση εισόδου ανηλίκων σε νυχτερινά κέντρα, γεγονός που οδηγούσε σε συστηματική καταστρατήγηση. Παράλληλα, υπήρχε ασάφεια ως προς την αρμοδιότητα ελέγχου, καθώς αυτή είχε μεταφερθεί σε φορείς όπως η Δημοτική Αστυνομία, χωρίς να υπάρχει σαφής και αποτελεσματικός μηχανισμός εποπτείας.
Ποινικές ευθύνες και για τον πωλητή
Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος υπογράμμισε ότι ο νέος νόμος εισάγει για πρώτη φορά ποινική ευθύνη όχι μόνο για τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης, αλλά και για τον φυσικό πωλητή, δηλαδή για τον ταμία, τον σερβιτόρο ή τον μπάρμαν που πραγματοποιεί την πώληση σε ανήλικο.
Την ίδια στιγμή, η ΕΛ.ΑΣ. αποκτά κεντρικό ρόλο στον έλεγχο, ενώ δημιουργείται μητρώο σημείων πώλησης και θεσπίζεται υποχρεωτική δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων σε ψηφιακή πλατφόρμα. Στόχος, σύμφωνα με τον υφυπουργό, είναι να υπάρχει πλήρης εικόνα και δυνατότητα ελέγχου σε πραγματικό χρόνο.
Gov.gr Wallet, Kids Wallet και έλεγχος ηλικίας
Ο υφυπουργός παρουσίασε και τα νέα ψηφιακά εργαλεία που θα στηρίζουν την εφαρμογή του νόμου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο Gov.gr Wallet και στο Kids Wallet ως μέσα επιβεβαίωσης ηλικίας.
Όπως εξήγησε, οι γονείς καλούνται να φροντίζουν ώστε τα παιδιά τους να διαθέτουν Kids Wallet. Σε περίπτωση αγοράς, ο πωλητής οφείλει να ζητά αποδεικτικό ηλικίας, είτε με φυσικό έγγραφο είτε μέσω ψηφιακού μέσου. Αν δεν υπάρχει αποδεικτικό, η πώληση δεν πραγματοποιείται. Με αυτόν τον τρόπο, ξεκαθάρισε, η ευθύνη μεταφέρεται με σαφήνεια στον πωλητή.
Οι πλατφόρμες alto.gov.gr και events.gov.gr
Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος στάθηκε επίσης στο alto.gov.gr, όπου καταγράφονται όλα τα σημεία πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων. Η λειτουργία του, όπως είπε, στοχεύει στη διαφάνεια και στη δυνατότητα άμεσου ελέγχου από τις αρχές.
Αναφέρθηκε ακόμη στο events.gov.gr, μέσω του οποίου ο διοργανωτής μιας εκδήλωσης δηλώνει τα στοιχεία της και ο ιδιοκτήτης του χώρου επιβεβαιώνει τη συμφωνία. Οι αρχές αποκτούν πρόσβαση στα δεδομένα αυτά και μπορούν να διενεργούν ελέγχους, χωρίς να απαιτείται δήλωση των απλών συμμετεχόντων. Ο στόχος είναι να μπει φρένο στην καταχρηστική επίκληση των «ιδιωτικών εκδηλώσεων» ως πρόσχημα για την παρουσία ανηλίκων σε νυχτερινά καταστήματα.
Τι ισχύει για τις ιδιωτικές εκδηλώσεις και τους αυτόματους πωλητές
Ο υφυπουργός διευκρίνισε ότι η παρουσία ανηλίκων σε νόμιμα δηλωμένες εκδηλώσεις, όπως σχολικές ή οικογενειακές, επιτρέπεται. Ωστόσο, αν σε αυτές καταναλωθεί αλκοόλ από ανηλίκους, τότε τόσο οι διοργανωτές όσο και το κατάστημα φέρουν ευθύνη και υπόκεινται σε κυρώσεις.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι αυτόματοι πωλητές προϊόντων καπνού και αλκοόλ έχουν καταργηθεί. Αν εντοπιστούν τέτοιοι πωλητές, προβλέπονται αυστηρές κυρώσεις για τους ιδιοκτήτες.
Αύξηση ελέγχων και αυστηρότερες κυρώσεις
Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα και στα στοιχεία εφαρμογής του νέου πλαισίου. Όπως ανέφερε, καταγράφεται σημαντική αύξηση στους ελέγχους, καθώς από 50 συλλήψεις το 2024, το σύνολο έφτασε τις 300 συλλήψεις μέσα σε έξι μήνες εφαρμογής του νέου πλαισίου, ενώ έχουν σχηματιστεί 400 δικογραφίες.
Οι συλλήψεις, σύμφωνα με τον ίδιο, γίνονται με τη διαδικασία του αυτοφώρου και αφορούν κυρίως πωλήσεις σε ανηλίκους. Τόνισε ακόμη ότι όλα τα προϊόντα νικοτίνης, είτε θερμαινόμενα είτε ατμιζόμενα είτε καπνιζόμενα είτε συνθετικά, απαγορεύονται για ανηλίκους και πρέπει να βρίσκονται εκτός άμεσης πρόσβασης, πίσω από τον πωλητή. Σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων παραβάσεων, προβλέπεται ακόμη και αφαίρεση της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης.
Ο στόχος είναι προληπτικός και παιδαγωγικός
Ο υφυπουργός Υγείας υπογράμμισε ότι ο νόμος δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά κυρίως προληπτικό και παιδαγωγικό. Εξέφρασε, μάλιστα, την εκτίμηση ότι η αγορά θα προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και ανέφερε ότι ήδη διαφαίνονται αλλαγές στη συμπεριφορά των νέων, όπως η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ πριν από την οδήγηση.
Την ίδια ώρα, κατέστησε σαφές ότι οι παραβάσεις δεν επιφέρουν μόνο διοικητικά πρόστιμα, αλλά και ποινικές κυρώσεις. Ειδικά σε περιπτώσεις υποτροπής, και κυρίως από τη δεύτερη παράβαση, μπορεί να αφαιρεθεί η άδεια λειτουργίας της επιχείρησης.
Έρχεται το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψηφιακού Εθισμού
Με αφορμή τη συζήτηση για τον περιορισμό χρήσης των social media από ανηλίκους κάτω των 16 ετών, ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος αναφέρθηκε και στο σχέδιο δημιουργίας του Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Εθισμού.
Όπως είπε, το νέο σχήμα θα παρέχει ενημέρωση, συμβουλές και διαδραστική υποστήριξη σε γονείς και νέους. Το έργο βρίσκεται στο τελικό στάδιο υλοποίησης και αναμένεται να λειτουργήσει σύντομα, αποτελώντας, όπως σημείωσε, πρωτοπορία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η τέχνη ως εργαλείο ψυχικής υποστήριξης
Στη συνέντευξή του, ο υφυπουργός Υγείας αναφέρθηκε και στην πολιτιστική συνταγογράφηση για ασθενείς ψυχικής υγείας. Όπως τόνισε, η τέχνη έχει ουσιαστική αξία ως μέσο έκφρασης και ψυχικής υποστήριξης, τόσο για τον δημιουργό όσο και για τον αποδέκτη.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις παραστατικές τέχνες, στη μουσική και στον χορό, υπογραμμίζοντας τη θεραπευτική τους σημασία για άτομα με ψυχικές δυσκολίες. Σημείωσε επίσης ότι πολλά άτομα με ψυχικά προβλήματα έχουν δημιουργήσει σημαντικά έργα τέχνης, ορισμένα από τα οποία βρίσκονται και στο γραφείο του στο υπουργείο Υγείας. Παράλληλα, υποστήριξε ότι υπάρχουν πλέον δυνατότητες κρατικής στήριξης τέτοιων δράσεων, χάρη στη δημοσιονομική ευχέρεια που έχει εξασφαλιστεί.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Βαρτζόπουλος: Στο επίκεντρο η ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης
Βαρτζόπουλος: Νέες συνεργασίες Ελλάδας–Γερμανίας για την ψυχική υγεία
