Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει εγκρίνει σχέδιο απομάκρυνσης του Μάρτιν Μάκαρι από την ηγεσία του FDA, σε μια εξέλιξη που αποτυπώνει τη βαθιά αναταραχή στην αμερικανική ρυθμιστική αρχή. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι φαρμακευτικές εγκρίσεις, τα εμβόλια, οι αμβλώσεις και η πολιτική για τα αρωματικά προϊόντα ατμίσματος.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Ο Λευκός Οίκος φέρεται να έχει εγκρίνει σχέδιο για την αποπομπή του επικεφαλής της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), Μάρτιν Μάκαρι, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν αρχικά η Wall Street Journal και στη συνέχεια το Reuters. Ωστόσο, η απόφαση δεν φαίνεται να έχει λάβει ακόμη οριστική μορφή, ενώ ο Τραμπ, όταν ρωτήθηκε δημοσίως εάν σκοπεύει να φέρει νέο πρόσωπο στην ηγεσία του FDA, απάντησε αρνητικά.
Η πιθανή απομάκρυνση του Μάκαρι θα έβαζε τέλος σε μια σύντομη αλλά εξαιρετικά ταραχώδη θητεία. Ο χειρουργός από το Johns Hopkins επιβεβαιώθηκε από τη Γερουσία στις 25 Μαρτίου 2025 ως 27ος επίτροπος του FDA, ενώ πριν αναλάβει είχε ήδη αποκτήσει δημόσιο προφίλ μέσα από παρεμβάσεις για την πανδημία, τα εμβόλια και τη διαχείριση του συστήματος υγείας.
Πίεση για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με γεύσεις
Ένα από τα βασικά σημεία τριβής αφορά τα προϊόντα ατμίσματος με γεύσεις φρούτων. Ο Τραμπ φέρεται να είχε ενοχληθεί από τη στάση του Μάκαρι, καθώς ο FDA δεν προχωρούσε αρκετά γρήγορα σε εγκρίσεις προϊόντων νικοτίνης και ηλεκτρονικών τσιγάρων με γεύσεις. Λίγες ημέρες αργότερα, ο FDA ενέκρινε την εμπορική διάθεση τεσσάρων προϊόντων ηλεκτρονικού συστήματος χορήγησης νικοτίνης της Glas, με τις ονομασίες Classic Menthol, Fresh Menthol, Gold και Sapphire.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη ρυθμιστική σημασία, καθώς αποτέλεσε την πρώτη έγκριση από τον FDA για προϊόντα ατμίσματος που δεν ανήκουν στις κλασικές κατηγορίες καπνού ή μενθόλης. Στη νεότερη λίστα της υπηρεσίας αναφέρονται πλέον 45 ηλεκτρονικά τσιγάρα που έχουν λάβει άδεια πώλησης στις ΗΠΑ, αν και ο FDA διευκρινίζει ότι η έγκριση κυκλοφορίας δεν σημαίνει πως τα προϊόντα είναι ασφαλή ή «FDA approved».
Κριτική για φάρμακα, αμβλώσεις και προβλεψιμότητα
Ο Μάκαρι δέχθηκε επίσης έντονη κριτική για τη διαχείριση φαρμακευτικών φακέλων, τις καθυστερήσεις και τη συνολική προβλεψιμότητα της υπηρεσίας. Σύμφωνα με το Reuters, η δυσαρέσκεια προήλθε από διαφορετικά μέτωπα: συμμάχους του Τραμπ, υποστηρικτές του υπουργού Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, συντηρητικά μέσα ενημέρωσης, φαρμακευτικές εταιρείες και οργανώσεις κατά των αμβλώσεων.
Η βιοφαρμακευτική βιομηχανία είχε ήδη εκπέμψει σήμα κινδύνου από τα τέλη του 2025. Εκατοντάδες επικεφαλής και στελέχη εταιρειών υπέγραψαν επιστολή προς τον Μάκαρι, ζητώντας έναν ισχυρό και προβλέψιμο FDA, ενώ σχετική έρευνα έδειξε ότι το 82% των συμμετεχόντων από τον χώρο της βιοφαρμακευτικής εξέφραζε ανησυχία για την ικανότητα της υπηρεσίας να λειτουργεί αποτελεσματικά.
Αποχωρήσεις κορυφαίων στελεχών και κλίμα αβεβαιότητας
Η κρίση στον FDA δεν περιορίζεται στο πρόσωπο του Μάκαρι. Η υπηρεσία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με κύμα αποχωρήσεων, απώλεια έμπειρων στελεχών και καταγγελίες για πολιτική επιρροή στη ρυθμιστική διαδικασία. Ο Ρίτσαρντ Πάζντουρ, πρώην κορυφαίος αξιωματούχος στον τομέα των φαρμάκων, μίλησε τον Απρίλιο για απώλεια εξειδικευμένων φωνών και για έντονο άγχος στο εσωτερικό της υπηρεσίας μετά τις περικοπές προσωπικού.
Παράλληλα, ο Βινάι Πρασάντ αποχώρησε για δεύτερη φορά από τη διεύθυνση του Center for Biologics Evaluation and Research (CBER), με την Κάθριν Σαράμα να αναλαμβάνει προσωρινά καθήκοντα. Η προηγούμενη θητεία του Πρασάντ είχε συνδεθεί με έντονες αντιπαραθέσεις γύρω από θεραπείες σπάνιων νοσημάτων και τη γονιδιακή θεραπεία Elevidys της Sarepta.
Νέα πίεση για τις μελέτες εμβολίων
Την ίδια στιγμή, νέα κριτική ασκήθηκε στην υπηρεσία για την απόσυρση ή μη δημοσίευση μελετών που αφορούσαν την ασφάλεια εμβολίων έναντι της COVID-19 και του έρπητα ζωστήρα. Εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας των ΗΠΑ δήλωσε στο Reuters ότι οι μελέτες αποσύρθηκαν επειδή οι συγγραφείς τους διατύπωσαν ευρύτερα συμπεράσματα που, κατά την υπηρεσία, δεν στηρίζονταν επαρκώς στα δεδομένα.
Η υπόθεση ενισχύει την εικόνα ενός FDA που βρίσκεται σε παρατεταμένη θεσμική δοκιμασία. Το κρίσιμο ερώτημα, πλέον, δεν αφορά μόνο το εάν ο Μάκαρι θα απομακρυνθεί, αλλά και το κατά πόσο η επόμενη ηγεσία θα μπορέσει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη επιστημόνων, ασθενών και βιομηχανίας στη ρυθμιστική συνέπεια της υπηρεσίας.
Ποιοι εξετάζονται για τη διαδοχή
Σύμφωνα με το Reuters, ο Λευκός Οίκος εξετάζει τον Κάιλ Διαμάντας, αναπληρωτή επίτροπο του FDA και επικεφαλής του τομέα τροφίμων, ως πιθανό προσωρινό αντικαταστάτη του Μάκαρι. Στα ονόματα που συζητούνται για μόνιμη ηγεσία περιλαμβάνονται επίσης ο πρώην επίτροπος του FDA Στίβεν Χαν και ο πρώην αναπληρωτής επίτροπος και υφυπουργός Υγείας Μπρετ Ζιρουάρ.
Μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση, η υπόθεση παραμένει σε μεταβατικό στάδιο. Ωστόσο, η συζήτηση για την αποπομπή Μάκαρι καταγράφει κάτι ευρύτερο: την προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να ξαναχαράξει την ισορροπία ανάμεσα στην πολιτική πίεση, τη δημόσια υγεία και την ανεξαρτησία της επιστημονικής αξιολόγησης.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Makary προς Κογκρέσο: Ταχύτερες κλινικές μελέτες, αλλαγές σε γενόσημα
