Το clawback, η φαρμακευτική δαπάνη και η πρόσβαση στα νέα φάρμακα βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης Γεωργιάδη – Παπαδημητρίου. Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ έκανε λόγο για επιστροφές 80,6% στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ζητώντας πλαίσιο συνυπευθυνότητας.
Σήμα κινδύνου για την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες έστειλε ο ΣΦΕΕ, στο πλαίσιο του 3ου ΣΦΕΕ Summit. Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, προειδοποίησε ότι 3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα ενδέχεται να μην κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα την επόμενη διετία-τριετία, ενώ ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αντέτεινε ότι η Πολιτεία οφείλει να προστατεύει τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.
Η πρόσβαση στην καινοτομία στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Η πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες, η βιωσιμότητα της φαρμακευτικής δαπάνης και το μέλλον του clawback βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης μεταξύ του Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και του Προέδρου του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, Ολύμπιου Παπαδημητρίου, στο 3ο ΣΦΕΕ Summit.
Ο διάλογος ανέδειξε με σαφήνεια τα σημεία σύγκλισης, αλλά και τις βαθιές διαφορές κυβέρνησης και φαρμακοβιομηχανίας για το πώς μπορεί να χρηματοδοτηθεί η αυξανόμενη ζήτηση για καινοτόμες και συχνά ακριβότερες θεραπείες, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα του συστήματος υγείας.
Στο φόντο της συζήτησης βρίσκεται ένα διαρκώς οξύτερο ερώτημα: πώς θα διασφαλιστεί η έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία, όταν οι φαρμακευτικοί προϋπολογισμοί παραμένουν περιορισμένοι και οι υποχρεωτικές επιστροφές φτάνουν σε επίπεδα που η βιομηχανία χαρακτηρίζει μη βιώσιμα.
Γεωργιάδης: Το clawback εκφράζει τα δημοσιονομικά όρια του κράτους
Ο Άδωνις Γεωργιάδης υποστήριξε ότι το clawback αποτελεί, στην ουσία, την έκφραση των δημοσιονομικών ορίων που θέτει το κράτος στη φαρμακευτική δαπάνη. Όπως ανέφερε, η μεγάλη πίεση δεν προκύπτει μόνο από τη χρηματοδότηση, αλλά κυρίως από τη ραγδαία αύξηση της χρήσης νέων, ακριβότερων καινοτόμων θεραπειών.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επικαλέστηκε τα ακριβά αντικαρκινικά φάρμακα, όπου, σύμφωνα με τον ίδιο, η νοσοκομειακή δαπάνη αυξήθηκε κατά 21% από το 2024 στο 2025 και κατά ακόμη 20% το πρώτο τρίμηνο του 2026. Συνολικά, όπως είπε, η αύξηση φτάνει το 40% μέσα σε δύο χρόνια.
«Η φαρμακοβιομηχανία διεθνώς εισέρχεται σε μια νέα εποχή, καθώς όλο και περισσότερες καινοτόμες θεραπείες διατίθενται στην αγορά με σημαντικά υψηλότερο κόστος», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι πιέσεις αυτές δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα, αλλά όλα τα συστήματα υγείας.
Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι «η αέναη αύξηση της δαπάνης δεν είναι λογική σε ένα κράτος» και υπογράμμισε πως η Πολιτεία έχει υποχρέωση να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του συστήματος για το σύνολο των ασθενών.
Ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία και τεχνητή νοημοσύνη
Ο Υπουργός Υγείας παρουσίασε ως βασικό εργαλείο ελέγχου της δαπάνης την επέκταση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στα νοσοκομεία.
Όπως ανακοίνωσε, από την 1η Ιουλίου τίθεται σε λειτουργία η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία, με στόχο την παρακολούθηση της συνταγογραφικής συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο. Το νέο σύστημα θα επιτρέπει στο Υπουργείο Υγείας να γνωρίζει ποιες θεραπείες χορηγούνται, για ποιους λόγους συνταγογραφούνται και γιατί ορισμένες χρησιμοποιούνται συχνότερα από άλλες.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με τον κ. Γεωργιάδη, θα αξιοποιηθούν και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο των προτύπων συνταγογράφησης. Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την προσπάθεια καλύτερου ελέγχου της ζήτησης, περιορισμού της υπερκατανάλωσης και τεκμηρίωσης των θεραπευτικών επιλογών μέσα στο νοσοκομειακό σύστημα.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι σημαντικό μέρος των νέων πόρων που έχουν διατεθεί τα τελευταία χρόνια κατευθύνθηκε στις καινοτόμες θεραπείες, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Πλέον εγκρίνω 4-5 νέα φάρμακα τον μήνα. Ο κόσμος έχει αλλάξει».
Η κυβερνητική θέση: πρώτα η κάλυψη όλων των ασθενών
Υπερασπιζόμενος τη συνολική κυβερνητική λογική, ο Υπουργός Υγείας σημείωσε ότι οι ακριβές καινοτόμες θεραπείες αφορούν περίπου το 25% των ασθενών, ενώ το υπόλοιπο 75% χρειάζεται καθιερωμένα και φθηνότερα φάρμακα, των οποίων η διαθεσιμότητα πρέπει επίσης να διασφαλιστεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν μπορεί να διαταραχθεί η λειτουργία της υπόλοιπης αγοράς για την κάλυψη περιορισμένου αριθμού σπάνιων ή πολύ εξειδικευμένων ενδείξεων. Όπως ανέφερε, η καινοτομία είναι απαραίτητη και σώζει ζωές, ωστόσο το κράτος οφείλει παράλληλα να εξασφαλίζει ότι υπάρχουν διαθέσιμα τα φάρμακα που χρειάζονται οι περισσότεροι ασθενείς.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι χάρη στην πολιτική που ακολουθείται, η Ελλάδα εμφανίζει σήμερα από τις λιγότερες ελλείψεις φαρμάκων στην Ευρώπη.
Παπαδημητρίου: Χρειάζεται πλαίσιο συνυπευθυνότητας
Από την πλευρά του, ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου ζήτησε ένα νέο πλαίσιο συνυπευθυνότητας μεταξύ Πολιτείας και φαρμακοβιομηχανίας. Όπως υποστήριξε, το κράτος ορίζει τον προϋπολογισμό, χωρίς όμως να προσδιορίζει επαρκώς τι ακριβώς αγοράζει, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του βάρους να μετακυλίεται στις εταιρείες μέσω των υποχρεωτικών επιστροφών.
Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ αποκάλυψε ότι οι εταιρείες έλαβαν πρόσφατα νοσοκομειακά σημειώματα για το clawback του πρώτου εξαμήνου του 2025, με τις επιστροφές να διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στο 80,6%.
Περιγράφοντας τη στάση αυτή ως αδιέξοδη, παρομοίασε τη μεταχείριση της φαρμακοβιομηχανίας με τη λογική «σαν να μας λέτε “μας κλέβετε και, επειδή μας κλέβετε, φέρτε πίσω το 80%”». Προειδοποίησε δε ότι, όσο δεν θεσμοθετείται ρήτρα συνυπευθυνότητας, οι παρεμβάσεις που σχεδιάζει το Υπουργείο κινδυνεύουν να μείνουν «ευσεβείς πόθοι».
Προειδοποίηση για καθυστερήσεις στα νέα φάρμακα
Το πιο ηχηρό μήνυμα του Προέδρου του ΣΦΕΕ αφορούσε την πιθανή καθυστέρηση ή και ακύρωση εισόδου νέων φαρμάκων στην ελληνική αγορά.
Επικαλούμενος έρευνες στα μέλη του Συνδέσμου, ο κ. Παπαδημητρίου ανέφερε ότι «3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα οι εταιρείες δεν έχουν σκοπό να τα φέρουν στην Ελλάδα», με ορίζοντα την επόμενη διετία-τριετία.
Η προειδοποίηση αυτή αφορά άμεσα τους ασθενείς, καθώς μεταφράζεται σε κίνδυνο καθυστέρησης πρόσβασης σε νέες θεραπείες, ειδικά σε τομείς όπου η φαρμακευτική καινοτομία εξελίσσεται γρήγορα, όπως η ογκολογία, οι σπάνιες παθήσεις και οι εξειδικευμένες θεραπείες υψηλού κόστους.
Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ εξέφρασε επίσης ανησυχία για πιθανή υποβάθμιση της Ελλάδας στους διεθνείς σχεδιασμούς ορισμένων πολυεθνικών φαρμακευτικών εταιρειών, εάν το περιβάλλον παραμείνει ασταθές και οικονομικά μη προβλέψιμο.
Η απάντηση Γεωργιάδη στο αφήγημα της ασφυξίας
Ο Άδωνις Γεωργιάδης αμφισβήτησε την εικόνα της «ασφυξίας» που περιγράφει η φαρμακοβιομηχανία. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς τη δημόσια φαρμακευτική χρηματοδότηση σε σχέση με το ΑΕΠ και ότι εξακολουθεί να προσελκύει επενδύσεις και κλινικές μελέτες.
«Από μένα δεν μπορείτε να περιμένετε θαύματα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η αύξηση της δαπάνης στα καινοτόμα φάρμακα δημιουργεί πραγματικές πιέσεις που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο με πρόσθετη χρηματοδότηση.
Στόχος, όπως είπε, είναι να βρεθεί ένα ενδιάμεσο σημείο ισορροπίας ανάμεσα στη στήριξη της καινοτομίας, τη βιωσιμότητα της αγοράς και την κάλυψη των αναγκών όλων των ασθενών.
Οι τιμές, τα γενόσημα και το επόμενο πεδίο διαβούλευσης
Στο μέτωπο των τιμών, ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου πρότεινε να αρθούν ορισμένες τιμολογιακές προστασίες και να εξαιρεθούν τα γενόσημα από το clawback. Αναγνώρισε, πάντως, ότι η κατάργηση της προστασίας του -7% θα μπορούσε να δημιουργήσει ζήτημα διαθεσιμότητας στο retail.
Ο Υπουργός Υγείας αντέτεινε ότι το όφελος του -7% δεν κατανέμεται ομοιόμορφα ανά κατηγορία φαρμάκου. Πρότεινε, σε επόμενη διαβούλευση εντός του έτους, να εξεταστεί αναλυτικά πόσα on-patent και πόσα off-patent ή γενόσημα συγκρατεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός.
Η συζήτηση δείχνει ότι το επόμενο διάστημα θα ανοίξει νέο πεδίο διαπραγμάτευσης για την τιμολόγηση, τη διαθεσιμότητα, τα γενόσημα και τον τρόπο κατανομής των βαρών μέσα στη φαρμακευτική αγορά.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
SFEE Summit: Η Υγεία στο επίκεντρο της στρατηγικής αυτονομίας
Γεωργιάδης: Η καινοτομία δοκιμάζει τις αντοχές των προϋπολογισμών υγείας
