Σε αυστηρότερο πλαίσιο για τα προϊόντα κάνναβης προχωρά το Υπουργείο Υγείας, με απαγόρευση διάθεσης από περίπτερα, μίνι μάρκετ και αυτόματους πωλητές. Στο επίκεντρο μπαίνουν ο έλεγχος της εφοδιαστικής αλυσίδας, η προστασία των ανηλίκων και η δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης.
Σαφές μήνυμα για το τέλος της ανεξέλεγκτης διάθεσης προϊόντων κάνναβης από σημεία καθημερινής λιανικής έστειλε ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ανακοινώνοντας ότι τα σχετικά προϊόντα πρέπει να αποσυρθούν από περίπτερα και μίνι μάρκετ.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για προϊόντα που κυκλοφορούσαν με εύκολη πρόσβαση στο ευρύ κοινό, όπως ανθός βιομηχανικής κάνναβης για κάπνισμα, ατμιστικά προϊόντα, έλαια και βρώσιμα σκευάσματα με ελκυστική συσκευασία. Ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε ότι «από την άλλη εβδομάδα πρέπει να αποσυρθούν όλα τα προϊόντα κάνναβης από τα περίπτερα και μίνι μάρκετ», ενώ το νέο πλαίσιο προβλέπει απαγόρευση πώλησης σε περίπτερα, μίνι μάρκετ και αυτόματους πωλητές.
Η πολιτική απόφαση δεν αφορά τη φαρμακευτική κάνναβη που χορηγείται με ιατρική συνταγή, αλλά την αγορά προϊόντων κάνναβης που διατίθενται λιανικά και, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, δημιουργούν κινδύνους όταν κυκλοφορούν χωρίς αυστηρούς όρους εποπτείας.
Το νομοσχέδιο και το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης
Οι νέες ρυθμίσεις εντάσσονται στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας για το Ταμείο Καινοτομίας και την πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες. Στο κείμενο του σχεδίου νόμου περιλαμβάνονται ειδικές διατάξεις για τον ορισμό των προϊόντων κάνναβης, την αδειοδότηση επιχειρήσεων εμπορίας και τη σύσταση μητρώου στο Υπουργείο Υγείας.
Κεντρικό εργαλείο του νέου πλαισίου αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης, το οποίο συστήνεται στο Υπουργείο Υγείας. Στο μητρώο θα εγγράφονται υποχρεωτικά τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν ή διαθέτουν προϊόντα κάνναβης, ενώ θα καταγράφονται τα σημεία λιανικής πώλησης και διάθεσης. Το μητρώο προβλέπεται να είναι προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης Δημόσιας Διοίκησης.
Στόχος είναι να αποκτήσει η Πολιτεία πλήρη εικόνα για το ποιος διαθέτει τέτοια προϊόντα, από ποια σημεία και με ποιες προϋποθέσεις. Με αυτόν τον τρόπο, το Υπουργείο Υγείας επιχειρεί να μεταφέρει την αγορά από ένα καθεστώς χαλαρής διακίνησης σε ένα πλαίσιο αδειοδότησης, εποπτείας και ελέγχου.
Τι αλλάζει για περίπτερα, μίνι μάρκετ και αυτόματους πωλητές
Η πιο άμεση αλλαγή αφορά την έξοδο των προϊόντων κάνναβης από σημεία λιανικής που βρίσκονται σε κάθε γειτονιά και έχουν μεγάλη προσβασιμότητα, ιδίως από νέους.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται ότι τα προϊόντα κάνναβης θα διατίθενται μόνο από ειδικά αδειοδοτημένες επιχειρήσεις εμπορίας, οι οποίες θα εγγράφονται στο μητρώο και θα ελέγχονται από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, το σχέδιο νόμου απαγορεύει στις επιχειρήσεις αυτές να τοποθετούν και να πωλούν προϊόντα κάνναβης μέσω μηχανημάτων αυτόματης πώλησης.
Η ρύθμιση χτυπά κυρίως την ανεξέλεγκτη, εύκολη και παρορμητική αγορά προϊόντων κάνναβης από καταστήματα όπου η πρόσβαση ανηλίκων είναι καθημερινή. Δεν πρόκειται απλώς για εμπορικό περιορισμό, αλλά για παρέμβαση δημόσιας υγείας με στόχο να μειωθεί η έκθεση παιδιών και εφήβων σε προϊόντα που μπορεί να θεωρήσουν ακίνδυνα λόγω συσκευασίας, γεύσης ή τρόπου προβολής.
Απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους και έλεγχος ηλικίας
Το νέο πλαίσιο ενισχύει επίσης την απαγόρευση διάθεσης προϊόντων κάνναβης σε ανηλίκους. Στο σχέδιο νόμου προβλέπεται ότι απαγορεύεται η πώληση, προσφορά ή διάθεση προϊόντων κάνναβης σε ανηλίκους και από ανηλίκους. Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν τέτοια προϊόντα θα οφείλουν να ελέγχουν την ηλικία του αγοραστή μέσω εγγράφου ή ψηφιακού ταυτοποιητικού.
Η διάταξη αυτή έχει πρακτική σημασία, καθώς η μέχρι σήμερα εικόνα της αγοράς έδειχνε ότι προϊόντα με κάνναβη μπορούσαν να εμφανίζονται δίπλα σε καπνικά, είδη άτμισης ή ακόμη και προϊόντα με γεύσεις που παραπέμπουν σε καταναλωτικά είδη για νεότερες ηλικίες.
Η κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να κλείσει αυτό το κενό, μεταφέροντας την ευθύνη όχι μόνο στον καταναλωτή αλλά και στον πωλητή. Αν υπάρχει αμφιβολία για την ηλικία, το σημείο πώλησης θα πρέπει να αρνείται τη διάθεση.
Γιατί μπήκε τώρα το «φρένο»
Η παρέμβαση συνδέεται με περιστατικά κατανάλωσης προϊόντων όπως ζελεδάκια και ατμιστικά έλαια από μαθητές, τα οποία προκάλεσαν ανησυχία στις αρχές και στο Υπουργείο Υγείας. Ο κ. Γεωργιάδης έκανε λόγο για ανάγκη να μπει «τέλος στην ασυδοσία» της ανεξέλεγκτης αγοράς, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα η ρύθμιση στοχεύει κυρίως στην προστασία των ανηλίκων από προϊόντα που μπορούσαν να κυκλοφορούν χωρίς επαρκή φραγμό πρόσβασης.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με ειδικούς, δεν περιορίζεται στη δραστική ουσία. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο τέτοια προϊόντα εμφανίζονται στην αγορά. Οι γεύσεις, τα χρώματα, οι μικρές συσκευασίες και η σύνδεση με την κουλτούρα του ατμίσματος μπορούν να δημιουργήσουν στους εφήβους την αίσθηση ενός «ελαφρού» ή ακίνδυνου προϊόντος.
Στην πράξη, όμως, η χρήση κάνναβης σε νεαρές ηλικίες μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στη μνήμη, στη συγκέντρωση, στη σχολική απόδοση και στην ψυχική υγεία, ιδιαίτερα όταν γίνεται συστηματικά ή σε υψηλές δόσεις.
Ανθός βιομηχανικής κάνναβης και όριο THC
Στο σχέδιο νόμου ορίζονται τα προϊόντα κάνναβης που συνδέονται με ποικιλίες Cannabis sativa L. περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη, δηλαδή THC, έως 0,3%, καθώς και προϊόντα που εμπεριέχουν κανναβιδιόλη, γνωστή ως CBD. Από τον συγκεκριμένο ορισμό εξαιρούνται τα τρόφιμα όπως ορίζονται από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 178/2002.
Η κρίσιμη πολιτική διατύπωση του Υπουργείου αφορά τον ανθό βιομηχανικής κάνναβης για κάπνισμα. Ο Άδωνις Γεωργιάδης ξεκαθάρισε ότι, μόλις εκδοθεί το ΦΕΚ, δεν θα επιτρέπεται η πώληση ανθού βιομηχανικής κάνναβης για κάπνισμα σε σημεία πώλησης στην Ελλάδα.
Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να διαχωρίσει την οργανωμένη, ελεγχόμενη και ιατρικά τεκμηριωμένη χρήση από προϊόντα που καταναλώνονται με τρόπο παρόμοιο με καπνικά ή ατμιστικά είδη.
Η φαρμακευτική κάνναβη παραμένει σε άλλο πλαίσιο
Παράλληλα, το Υπουργείο Υγείας ξεκαθαρίζει ότι η φαρμακευτική κάνναβη δεν ανήκει στην ίδια κατηγορία με τα προϊόντα που αποσύρονται από περίπτερα και μίνι μάρκετ.
Η φαρμακευτική κάνναβη χορηγείται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή, σε συγκεκριμένες ενδείξεις και μέσα από ελεγχόμενο θεραπευτικό πλαίσιο. Δημοσιεύματα για το νέο πλαίσιο επισημαίνουν ότι η διάθεσή της δεν μπορεί να γίνεται μέσω ιδιωτικών online πλατφορμών ή ανεξέλεγκτων καναλιών πώλησης.
Ο διαχωρισμός αυτός έχει σημασία για να μην συγχέεται η ιατρική χρήση με την εμπορική διάθεση προϊόντων που προβάλλονται ως lifestyle, καπνικά ή συμπληρωματικά είδη.
Έλεγχοι και κυρώσεις
Το σχέδιο νόμου προβλέπει ελέγχους για την τήρηση των όρων λειτουργίας των επιχειρήσεων εμπορίας προϊόντων κάνναβης. Οι έλεγχοι θα μπορούν να πραγματοποιούνται από στελέχη του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), ενώ όπου απαιτείται μπορεί να υπάρχει συνδρομή της Ελληνικής Αστυνομίας και μικτών κλιμακίων ελέγχου.
Οι κυρώσεις εμφανίζονται αυστηρές. Σε περίπτωση παραβίασης των όρων άδειας και λειτουργίας, προβλέπεται πρόστιμο ύψους 100.000 ευρώ και ανάκληση της άδειας λειτουργίας για έξι μήνες.
Με αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Υγείας επιδιώκει να στείλει μήνυμα ότι η αγορά προϊόντων κάνναβης δεν μπορεί να λειτουργεί με κανόνες απλής εμπορικής διάθεσης, αλλά χρειάζεται αυξημένη εποπτεία λόγω πιθανών κινδύνων για τη δημόσια υγεία.
Οι κίνδυνοι για τους εφήβους
Η εφηβεία αποτελεί κρίσιμη περίοδο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Η συστηματική ή αλόγιστη χρήση κάνναβης μπορεί να επηρεάσει λειτουργίες όπως η προσοχή, η μνήμη, η λήψη αποφάσεων και η ικανότητα μάθησης.
Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης για πιθανή επιδείνωση άγχους, διαταραχές διάθεσης και, σε ευάλωτους εφήβους, αυξημένο κίνδυνο ψυχωτικών επεισοδίων. Ο κίνδυνος μεγαλώνει όταν ο νέος άνθρωπος δεν γνωρίζει τι ακριβώς καταναλώνει, σε ποια δόση και με ποια περιεκτικότητα σε δραστικές ουσίες.
Η εμπειρία από την αγορά των ατμιστικών προϊόντων έχει δείξει ότι οι γεύσεις, τα χρώματα και οι «μοντέρνες» συσκευές συχνά μειώνουν την αίσθηση κινδύνου. Το ίδιο φοβάται τώρα η Πολιτεία και για τα προϊόντα κάνναβης που εμφανίζονται ως εναλλακτικά, ήπια ή «φυσικά».
Το στοίχημα της εφαρμογής
Η επιτυχία της ρύθμισης θα κριθεί στην πράξη. Η απαγόρευση από περίπτερα και μίνι μάρκετ αποτελεί το πρώτο βήμα, όμως η πραγματική πρόκληση αφορά τον έλεγχο της αγοράς, την επιτήρηση του διαδικτύου και την αποτροπή μετακίνησης της διάθεσης σε ανεπίσημα κανάλια.
Το Ψηφιακό Μητρώο μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός διαφάνειας, μόνο εφόσον συνδεθεί με πραγματικούς ελέγχους, σαφείς άδειες, συστηματική καταγραφή των σημείων πώλησης και άμεσες κυρώσεις σε παραβάτες.
Παράλληλα, απαιτείται ενημέρωση γονέων, μαθητών και εκπαιδευτικών. Η απλή απαγόρευση δεν αρκεί όταν οι νέοι έρχονται σε επαφή με τέτοια προϊόντα μέσω κοινωνικών δικτύων, ηλεκτρονικού εμπορίου ή παρέας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Κάνναβη και ύπνος: Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία του CDC
Ιατρική κάνναβη: Ιστορική αλλαγή στην ομοσπονδιακή πολιτική των ΗΠΑ
