Σε μια κίνηση με ισχυρό πολιτικό και υγειονομικό αποτύπωμα, οι ΗΠΑ αποχωρούν από τον ΠΟΥ, αφήνοντας πίσω τους οικονομικές εκκρεμότητες εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων και εντείνοντας τις ανησυχίες ειδικών για το μέλλον της παγκόσμιας δημόσιας υγείας.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να αποχωρήσουν επισήμως από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) την Πέμπτη, έπειτα από εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ την πρώτη ημέρα της νέας του θητείας το 2025.
Βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας, η αποχώρηση προϋποθέτει προειδοποίηση ενός έτους καθώς και την εξόφληση όλων των οικονομικών υποχρεώσεων προς τον Οργανισμό. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι ΗΠΑ οφείλουν περίπου 260 εκατ. δολάρια για τα έτη 2024 και 2025 – ποσό που δεν έχει καταβληθεί.
Η θέση της Ουάσιγκτον και οι αιτιάσεις κατά του ΠΟΥ
Αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε στο Reuters ότι ο ΠΟΥ «απέτυχε να περιορίσει, να διαχειριστεί και να κοινοποιήσει έγκαιρα κρίσιμες πληροφορίες», υποστηρίζοντας ότι αυτή η αποτυχία κόστισε στις ΗΠΑ «τρισεκατομμύρια δολάρια».
Όπως ανέφερε, ο πρόεδρος άσκησε την εξουσία του ώστε να ανασταλεί κάθε μελλοντική χρηματοδότηση, υποστήριξη ή μεταφορά πόρων προς τον Οργανισμό.
Έντονες προειδοποιήσεις από ειδικούς
Η απόφαση έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων από διεθνείς ειδικούς στη δημόσια υγεία. Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, κάλεσε τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν τη στάση τους.
«Η αποχώρηση από τον ΠΟΥ είναι ήττα για τις Ηνωμένες Πολιτείες και ήττα για ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε πρόσφατα.
Ο καθηγητής Lawrence Gostin, διευθυντής του O’Neill Institute for Global Health Law στο Πανεπιστήμιο Georgetown, χαρακτήρισε την απόφαση «ξεκάθαρη παραβίαση της αμερικανικής νομοθεσίας», εκτιμώντας ωστόσο ότι δύσκολα θα υπάρξουν πρακτικές συνέπειες για την κυβέρνηση.
Οικονομικό σοκ για τον ΠΟΥ
Η αποχώρηση των ΗΠΑ έχει ήδη προκαλέσει σοβαρή δημοσιονομική κρίση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Η Ουάσιγκτον αποτελούσε διαχρονικά τον μεγαλύτερο χρηματοδότη του, καλύπτοντας περίπου 18% του συνολικού προϋπολογισμού.
Ως αποτέλεσμα, ο ΠΟΥ έχει προχωρήσει σε:
-
μείωση της ανώτατης διοίκησης κατά 50%
-
περικοπές προγραμμάτων
-
σχέδιο αποχώρησης έως και 25% του προσωπικού μέχρι τα μέσα του έτους
Η συζήτηση για τον τρόπο διαχείρισης της αποχώρησης των ΗΠΑ αναμένεται να τεθεί επίσημα στο εκτελεστικό συμβούλιο του ΠΟΥ τον Φεβρουάριο.
Τι σημαίνει η αποχώρηση για την παγκόσμια υγεία
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει:
-
την έγκαιρη ανίχνευση νέων επιδημιών
-
τον διεθνή συντονισμό σε πανδημίες
-
τα προγράμματα εμβολιασμών σε ευάλωτες χώρες
-
τη συλλογή και ανταλλαγή κρίσιμων επιδημιολογικών δεδομένων
Παράλληλα, παραμένει ασαφές πώς θα συνεχιστεί η τεχνική συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και ΠΟΥ σε τομείς όπως η επιτήρηση λοιμωδών νοσημάτων.
«Ο κόσμος χρειάζεται τον ΠΟΥ»
Μιλώντας στο Reuters στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Μπιλ Γκέιτς εξέφρασε την εκτίμηση ότι μια άμεση επιστροφή των ΗΠΑ είναι απίθανη, υπογραμμίζοντας ωστόσο τη σημασία του Οργανισμού.
«Ο κόσμος χρειάζεται τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
ΠΟΥ: Εγκρίνει τα GLP-1 για την παχυσαρκία – Όμως φοβάται νέες ανισότητες
ΠΟΥ: Οι πρώτες οδηγίες για την υπογονιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο
