Τη συνέχιση του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης «Προλαμβάνω» με χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσιάζοντας την πρόληψη ως μόνιμη πλέον επιλογή πολιτικής υγείας και όχι ως δράση περιορισμένη στον κύκλο χρηματοδότησης του Ταμείου Ανάκαμψης.
Μιλώντας στη συζήτηση «Το κοινωνικό συμβόλαιο της υγείας: Ο ασθενής στο επίκεντρο», στο πλαίσιο του συνεδρίου του ygeiamou.gr και του «Πρώτου Θέματος», ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις αλλαγές στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, στα εργαλεία αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών, στις ψηφιακές υπηρεσίες και στην αντιμετώπιση περιστατικών διαφθοράς. Παράλληλα, προανήγγειλε τη δημιουργία αυτόνομου υπουργείου Έρευνας και Καινοτομίας, εφόσον η κυβέρνηση λάβει νέα εντολή στις επόμενες εκλογές.
Από το Ταμείο Ανάκαμψης σε σταθερή εθνική πολιτική πρόληψης
Η κεντρική ανακοίνωση του Κυριάκου Μητσοτάκη αφορά τη χρηματοδοτική συνέχεια του «Προλαμβάνω». Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το πρόγραμμα έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 75 εκατ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2027-2030, συνολικού ύψους 300 εκατ. ευρώ, από εθνικούς πόρους.
Η ανακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το πρόγραμμα ξεκίνησε ως δράση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του NextGenerationEU. Η κυβερνητική εξαγγελία σηματοδοτεί, επομένως, την πρόθεση συνέχισης των δωρεάν προληπτικών εξετάσεων μετά την ολοκλήρωση της αρχικής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το «Προλαμβάνω» μία από τις παρεμβάσεις για τις οποίες αισθάνεται περισσότερο υπερήφανος, υποστηρίζοντας ότι η χώρα μετακινείται από ένα μοντέλο που εστιάζει κυρίως στη νοσοκομειακή περίθαλψη σε μια πολιτική που επενδύει συστηματικά στην έγκαιρη διάγνωση.
Έξι βασικοί άξονες για την επόμενη τετραετία
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν κατά τη συζήτηση, η επόμενη φάση του «Προλαμβάνω» θα περιλαμβάνει έξι βασικούς άξονες: τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τον καρκίνο του παχέος εντέρου, τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε ενήλικες και ανηλίκους, καθώς και την πρόληψη της νεφρικής δυσλειτουργίας.
Το πρόγραμμα είχε ήδη αναπτυχθεί σε διαδοχικά στάδια. Η επίσημη ενημέρωση του «Ελλάδα 2.0» καταγράφει ότι έως τον Φεβρουάριο του 2025 είχαν προηγηθεί δράσεις για τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και τον καρκίνο του παχέος εντέρου, ενώ ακολούθησε το πρόγραμμα δωρεάν εξετάσεων για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, το οποίο απευθύνεται σε περισσότερους από 5,2 εκατομμύρια πολίτες ηλικίας 30 έως 70 ετών.
Παράλληλα, στις 16 Μαΐου 2026, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη είχε ανακοινώσει τρεις νέες δωρεάν δράσεις πρόληψης για την υπέρταση, τον καρκίνο του πνεύμονα και τον καρκίνο του δέρματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε τότε, περισσότεροι από 6 εκατ. πολίτες έχουν πραγματοποιήσει εξετάσεις μέσω του «Προλαμβάνω», ενώ σε περίπου 200.000 περιπτώσεις εντοπίστηκαν εγκαίρως ευρήματα που απαιτούσαν περαιτέρω διερεύνηση.
Πάνω από 1,2 εκατ. μαστογραφίες στο πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στο πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά» για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού, αναφέροντας ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί περισσότερες από 1,2 εκατ. μαστογραφίες.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη οργανωμένη δράση μαζικού προσυμπτωματικού ελέγχου στο πλαίσιο του «Προλαμβάνω». Η έμφαση στον καρκίνο του μαστού συνδέεται με τη δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης σε στάδιο όπου οι θεραπευτικές επιλογές και οι πιθανότητες αποτελεσματικής αντιμετώπισης είναι σημαντικά αυξημένες.
Η διεύρυνση της πρόληψης σε καρδιαγγειακά νοσήματα, παχυσαρκία, νεφρική λειτουργία και νέες κατηγορίες καρκίνου αποτυπώνει τη μετάβαση από επιμέρους εξετάσεις σε ένα ευρύτερο πλαίσιο οργανωμένου πληθυσμιακού ελέγχου.
Αξιολόγηση του ΕΣΥ από τους ίδιους τους ασθενείς
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε έμφαση στην πλατφόρμα αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών στα δημόσια νοσοκομεία, αναφέροντας ότι περισσότεροι από 60.000 πολίτες έχουν ήδη συμμετάσχει στη διαδικασία μετά τη νοσηλεία τους.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η εικόνα που μεταφέρουν οι ίδιοι οι ασθενείς για το ΕΣΥ δεν ταυτίζεται πάντοτε με εκείνη που αποτυπώνεται στη δημόσια συζήτηση και στα μέσα ενημέρωσης. Πρόκειται για πολιτική αποτίμηση των αποτελεσμάτων της πλατφόρμας, ενώ η ουσιαστική αξιολόγηση της εμπειρίας των πολιτών προϋποθέτει τη συστηματική δημοσιοποίηση και ανάλυση των σχετικών δεδομένων.
Η εφαρμογή αξιολόγησης της εμπειρίας νοσηλείας είχε παρουσιαστεί το 2025 ως εργαλείο συλλογής σχολίων από ασθενείς που λαμβάνουν εξιτήριο από νοσοκομεία του ΕΣΥ, με στόχο την καταγραφή προβλημάτων και τη βελτίωση των υπηρεσιών.
Το «βραχιολάκι» στα επείγοντα και η πίεση των εφημεριών
Αναφερόμενος στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και στις εφημερίες, ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι η εικόνα που αντιμετώπιζαν οι πολίτες ήταν συχνά προβληματική, επιμένοντας ωστόσο ότι έχουν ήδη γίνει παρεμβάσεις για τη διαχείριση των περιστατικών και την καλύτερη ενημέρωση του ασθενούς.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στο σύστημα με το «βραχιολάκι», μέσω του οποίου παρακολουθείται η πορεία του ασθενούς και των ιατρικών πράξεων μέσα στα επείγοντα. Όπως υποστήριξε, το εργαλείο δίνει μεγαλύτερο έλεγχο στον ασθενή και επιτρέπει στο σύστημα να εντοπίζει πού δημιουργούνται καθυστερήσεις.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε επίσης ότι, μετά την καταγραφή συγκεκριμένων δυσλειτουργιών στις εφημερίες, ενισχύθηκε ο αριθμός των τραυματιοφορέων μέσω προγράμματος της ΔΥΠΑ, με στόχο τη μείωση των χρόνων παραμονής των ασθενών στα νοσοκομεία. Οι παρεμβάσεις αυτές, όπως είπε, δεν καταργούν την αναμονή, επιχειρούν όμως να διασφαλίσουν πιο οργανωμένη και αξιοπρεπή διαχείριση του πολίτη.
Φάρμακα υψηλού κόστους στο σπίτι και ηλεκτρονικά ραντεβού
Στη συζήτηση τέθηκαν και οι ψηφιακές υπηρεσίες που αφορούν την καθημερινή επαφή των πολιτών με το σύστημα υγείας. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε ζήτημα αξιοπρέπειας τη δυνατότητα ασθενών με καρκίνο να λαμβάνουν φάρμακα υψηλού κόστους στο σπίτι τους, χωρίς να χρειάζεται να μετακινούνται και να αναμένουν στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ.
Η υπηρεσία παραλαβής φαρμάκων υψηλού κόστους προβλέπει ήδη τη δυνατότητα προγραμματισμού κατ’ οίκον παράδοσης ή παραλαβής από φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ, μέσω των διαθέσιμων ψηφιακών υπηρεσιών.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη δυνατότητα προγραμματισμού ραντεβού μέσω του myHealth app. Το Υπουργείο Υγείας είχε ανακοινώσει το 2025 ότι τα ραντεβού με γιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων εντάσσονται σταδιακά στις ψηφιακές πλατφόρμες και στην τηλεφωνική γραμμή 1566.
«Δεν είναι ο κανόνας το φακελάκι» – Η διαφάνεια ως κυβερνητική απάντηση
Ιδιαίτερη θέση στην τοποθέτηση του πρωθυπουργού είχε το ζήτημα της διαφθοράς στο ΕΣΥ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι οι υποθέσεις «φακελακίου» συνιστούν σοβαρά, αλλά μεμονωμένα περιστατικά, τα οποία δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως γενικευμένη πρακτική στο δημόσιο σύστημα υγείας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η απάντηση σε φαινόμενα διαφθοράς πρέπει να βασίζεται στη διαφάνεια και στην ενθάρρυνση των ασθενών να καταγγέλλουν περιστατικά. Ως βασικό παράδειγμα ανέφερε τη δημόσια και ψηφιακή λίστα χειρουργείων, η οποία έχει ως στόχο να περιορίσει τις αδιαφανείς παρεμβάσεις και να καταστήσει σαφέστερη τη σειρά προτεραιότητας των ασθενών.
Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι χρειάζονται περαιτέρω βελτιώσεις στις απολαβές των εργαζομένων του ΕΣΥ, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οι αμοιβές δεν μπορούν να αποτελέσουν δικαιολογία για πράξεις διαφθοράς.
Νέο υπουργείο Έρευνας και Καινοτομίας μετά τις εκλογές
Πέρα από τις παρεμβάσεις στο ΕΣΥ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει τη δημιουργία ανεξάρτητου υπουργείου Έρευνας και Καινοτομίας, εφόσον εξασφαλίσει εκ νέου την εμπιστοσύνη των πολιτών στις επόμενες εκλογές.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε το νέο χαρτοφυλάκιο με την ανάγκη συνολικού σχεδιασμού για τη χρηματοδότηση της έρευνας, την αξιοποίηση εθνικών πόρων και την προσέλκυση επενδύσεων σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, με ιδιαίτερη αναφορά στην υγεία, στη φαρμακοβιομηχανία και στις νέες τεχνολογίες.
Η εξαγγελία ανοίγει συζήτηση για το εάν η έρευνα και η καινοτομία θα αποκτήσουν αυτοτελή κυβερνητική δομή, με ευθύνη για τον συντονισμό της πανεπιστημιακής έρευνας, της βιοϊατρικής καινοτομίας και της σύνδεσης με την παραγωγή. Στο παρόν στάδιο, πρόκειται για κυβερνητικό σχεδιασμό που τελεί υπό την προϋπόθεση νέας εκλογικής εντολής.
Η πρόληψη ως κρίσιμο στοίχημα για το ΕΣΥ
Η δέσμευση χρηματοδότησης του «Προλαμβάνω» για την επόμενη τετραετία αποτελεί τη σημαντικότερη υγειονομική ανακοίνωση της παρέμβασης του πρωθυπουργού. Η μονιμοποίηση ενός οργανωμένου προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο δημόσιας υγείας, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδευτεί από καθολική πρόσβαση, αξιολόγηση αποτελεσμάτων και επαρκείς διαδρομές φροντίδας για όσους εμφανίζουν ευρήματα.
Για το ΕΣΥ, το επόμενο στοίχημα δεν περιορίζεται στη διενέργεια περισσότερων εξετάσεων. Αφορά τη δυνατότητα του συστήματος να παραλαμβάνει εγκαίρως τον πολίτη που εντοπίζει ένα πρόβλημα, να του παρέχει διάγνωση και θεραπεία χωρίς καθυστερήσεις και να μετρά με διαφάνεια το πραγματικό όφελος των παρεμβάσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβερνητική θέση ότι «έχουν γίνει πολλά και πρέπει να γίνουν ακόμα περισσότερα» περιγράφει και το βασικό όριο της σημερινής εικόνας: οι ψηφιακές εφαρμογές και τα προγράμματα πρόληψης μπορούν να αλλάξουν την εμπειρία του ασθενούς, αλλά η τελική τους αξία θα κριθεί στην καθημερινή λειτουργία των νοσοκομείων και στην ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στη φροντίδα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Μητσοτάκης – ΕΣΥ: 1.131 θέσεις μόνιμων γιατρών και νέα ανακαινισμένα ΤΕΠ
«Προλαμβάνω»: Πάνω από 6 εκατ. πολίτες σε δωρεάν εξετάσεις
