Οι επενδύσεις σε κλινικές μελέτες στην Ελλάδα διαμορφώθηκαν το 2025 περίπου στα 160 εκατ. ευρώ, επίπεδο χαμηλότερο από τις δυνατότητες της χώρας. Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει ότι απαιτούνται στοχευμένα κίνητρα, πιο ευέλικτοι χρονικοί όροι και θεσμικές παρεμβάσεις για την προσέλκυση νέων μελετών.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών, στις 20 Μαΐου, ο ΣΦΕΕ επαναφέρει στο προσκήνιο τον στρατηγικό ρόλο της κλινικής έρευνας για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την ελληνική οικονομία. Το μήνυμα είναι σαφές: η Ελλάδα διαθέτει επιστημονικό δυναμικό, όμως χρειάζεται σταθερότερο και πιο ανταγωνιστικό πλαίσιο για να κερδίσει επενδύσεις.
Οι κλινικές μελέτες στο επίκεντρο του διεθνούς ανταγωνισμού
Σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, αυξημένου ενεργειακού κόστους, πληθωριστικών πιέσεων και αναδιάταξης των εφοδιαστικών αλυσίδων, οι επενδύσεις στον χώρο της υγείας απαιτούν προβλεψιμότητα. Την ίδια στιγμή, τα αυστηρότερα κανονιστικά πλαίσια στην Ευρώπη, οι πολιτικές τιμολόγησης και αποζημίωσης των φαρμάκων, αλλά και η χρόνια υποχρηματοδότηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης επηρεάζουν άμεσα το επενδυτικό περιβάλλον.
Μέσα σε αυτό το διεθνές τοπίο, οι κλινικές μελέτες εξελίσσονται σε πεδίο έντονου ανταγωνισμού. Η Ευρώπη χάνει σταδιακά έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας, ενώ και η Ελλάδα εμφανίζει επιβράδυνση στην προσέλκυση νέων μελετών, παρά το ισχυρό επιστημονικό της δυναμικό και τις δυνατότητες του συστήματος υγείας.
Η Ελλάδα παραμένει κάτω από τις δυνατότητές της
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που επικαλείται ο ΣΦΕΕ, οι επενδύσεις σε κλινικές μελέτες στην Ελλάδα για το 2025 ανήλθαν περίπου στα 160 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό παραμένει χαμηλότερο από το πραγματικό δυναμικό της χώρας, ειδικά αν συγκριθεί με χώρες που έχουν διαμορφώσει πιο σταθερά και ελκυστικά πλαίσια για την κλινική έρευνα.
Η υστέρηση αυτή δεν αφορά μόνο την οικονομία. Αγγίζει άμεσα τους ασθενείς, τα νοσοκομεία και την επιστημονική κοινότητα. Οι κλινικές μελέτες δίνουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες αρκετά χρόνια πριν από την ευρεία κυκλοφορία τους, ενισχύουν τα δημόσια νοσοκομεία, στηρίζουν τους ερευνητές και συγκρατούν στη χώρα ανθρώπινο δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης.
Παράλληλα, δημιουργούν σημαντική εξοικονόμηση πόρων για το σύστημα υγείας, καθώς στο πλαίσιο των μελετών παρέχονται δωρεάν ακριβές θεραπείες, διαγνωστικές και εργαστηριακές εξετάσεις.
Θεσμική πρόοδος, αλλά χωρίς επαρκή κίνητρα
Τα τελευταία χρόνια έγιναν βήματα για τη βελτίωση του θεσμικού περιβάλλοντος. Η μείωση της γραφειοκρατίας, η τυποποίηση διαδικασιών και ο περιορισμός των χρόνων έγκρισης αποτελούν θετικές παρεμβάσεις.
Ωστόσο, ο ΣΦΕΕ επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα παραμένει η απουσία επαρκών κινήτρων για την προσέλκυση νέων κλινικών μελετών. Ένα κρίσιμο ζήτημα αφορά τις αλλοδαπές μητρικές εταιρείες που υλοποιούν μελέτες στην Ελλάδα απευθείας από το εξωτερικό και όχι μέσω των θυγατρικών τους. Σήμερα, οι εταιρείες αυτές δεν θεωρούνται δικαιούχοι, παρότι αποτελούν βασικούς φορείς ανάπτυξης διεθνών κλινικών προγραμμάτων.
Επιπλέον, δεν προβλέπεται διακριτό κονδύλι προς συμψηφισμό για έργα Έρευνας και Ανάπτυξης και παραγωγικές επενδύσεις. Έτσι, περιορίζεται η στοχευμένη ενίσχυση της κλινικής έρευνας. Την ίδια ώρα, ο χρονικός περιορισμός που απαιτεί ολοκλήρωση τουλάχιστον του 70% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου έως το τέλος του 2028 δεν ταιριάζει με τη φύση των κλινικών μελετών, οι οποίες συχνά διαρκούν τρία έως πέντε χρόνια και κορυφώνονται επιχειρησιακά προς το τέλος της υλοποίησής τους.
Ο ασθενής είναι ο πρώτος που χάνει
Ο Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, Μιχάλης Χειμώνας, υπογραμμίζει ότι μια πολυεθνική εταιρεία μπορεί να επιλέξει οποιαδήποτε χώρα για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών. Αν μια μελέτη δεν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα, θα πραγματοποιηθεί αλλού. Όπως σημειώνει, ο πραγματικά χαμένος σε αυτή την περίπτωση είναι ο Έλληνας ασθενής.
Η απώλεια μιας κλινικής μελέτης σημαίνει απώλεια έγκαιρης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες, οι οποίες ενδέχεται να φτάσουν στην ευρεία αγορά ακόμη και μετά από δέκα χρόνια. Ταυτόχρονα, το σύστημα υγείας χάνει τη δυνατότητα να παρέχει σύγχρονες και υψηλού κόστους θεραπείες χωρίς επιβάρυνση για το Δημόσιο.
Η εθνική οικονομία, από την πλευρά της, χάνει επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και σημαντική επιστημονική δραστηριότητα.
Στρατηγική επιλογή δημόσιας υγείας
Η ενίσχυση των κλινικών μελετών δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό στόχο. Συνδέεται ευθέως με τη δημόσια υγεία, την πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία και τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.
Για τον ΣΦΕΕ, η Ελλάδα χρειάζεται ένα πιο σταθερό, ανταγωνιστικό και φιλικό προς την έρευνα πλαίσιο, ώστε να αξιοποιήσει το ανθρώπινο δυναμικό της και να διεκδικήσει μεγαλύτερο μερίδιο από τις διεθνείς επενδύσεις στην κλινική έρευνα.
Το διακύβευμα δεν είναι θεωρητικό. Αφορά την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες, την αναβάθμιση των δημόσιων νοσοκομείων, την ενίσχυση της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας και τη θέση της χώρας στον διεθνή χάρτη της βιοϊατρικής καινοτομίας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
ΣΦΕΕ και ID-GC ενισχύουν τη γέφυρα ανάμεσα σε φαρμακοβιομηχανία και καινοτομία
Υπουργείο Υγείας: Καμπάνια για την εμπιστοσύνη των πολιτών στις κλινικές μελέτες
