Με σαφείς αιχμές προς την Πολιτεία και έντονη ανησυχία για το μέλλον της φαρμακευτικής περίθαλψης στη χώρα, ο Πρόεδρος του Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), Ολύμπιος Παπαδημητρίου, έθεσε στο επίκεντρο της ετήσιας εκδήλωσης του Συνδέσμου για την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας τις χρόνιες στρεβλώσεις στη χρηματοδότηση του φαρμάκου, τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και τη μειωμένη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
- Γράφει ο Κοσμάς Ζακυνθινός
Ανοίγοντας τον χαιρετισμό του, ο κ. Παπαδημητρίου ευχαρίστησε την πολιτική και θεσμική ηγεσία, τους εκπροσώπους των ασθενών και των ΜΜΕ για την παρουσία τους, ευχόμενος «υγεία και επιτυχίες» για το 2026, σημειώνοντας ωστόσο ότι η νέα χρονιά ξεκινά σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας για την οικονομία και το φάρμακο.
Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ αναφέρθηκε εκτενώς στις γεωπολιτικές εξελίξεις και στις αλλαγές της αμερικανικής πολιτικής υπό τον Πρόεδρο Τραμπ, τονίζοντας ότι η αναδιαμόρφωση του παγκόσμιου οικονομικού χάρτη επηρεάζει άμεσα τη φαρμακευτική βιομηχανία. Ειδική μνεία έκανε στη λογική του MFN (Most Favoured Nation) και στη συμφωνία ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου για αύξηση καθαρών τιμών πρωτότυπων φαρμάκων και μείωση επιστροφών, προειδοποιώντας ότι οι πιέσεις αυτές θα μεταφερθούν αναπόφευκτα και στην Ευρώπη.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καθυστερεί να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες ανταγωνισμού. Η πρόσφατη συμφωνία για τη νέα Ευρωπαϊκή Φαρμακευτική Νομοθεσία και το ανώτατο όριο προστασίας πατεντών στα 11 έτη, αν και βελτιωμένη σε σχέση με την αρχική πρόταση, «δεν αρκεί για να γεφυρώσει το χάσμα ανταγωνιστικότητας με τις ΗΠΑ και την Κίνα».
Ελλάδα: Χαμηλές τιμές, υψηλές επιστροφές
Σε εθνικό επίπεδο, ο Ολύμπιος Παπαδητρίου περιέγραψε μια αγορά σε διαρκή πίεση. Όπως ανέφερε, την περίοδο 2019–2024 η δημόσια φαρμακευτική χρηματοδότηση αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 3,65%, όταν η συνολική φαρμακευτική δαπάνη αυξανόταν με 10,9%. Η απόκλιση αυτή οδήγησε σε εκρηκτική αύξηση των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback και rebates), με μέσο ετήσιο ρυθμό 20%.
Αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση και ειδικά ο Άδωνις Γεωργιάδης έχουν προχωρήσει σε κινήσεις όπως το Ταμείο Καινοτομίας και η ενίσχυση της δαπάνης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Ωστόσο, όπως τόνισε, «τα κονδύλια δεν επαρκούν», με αποτέλεσμα μόνο 1 στα 5 νέα καινοτόμα φάρμακα που εγκρίνονται στην Ευρώπη να φτάνει τελικά στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της IQVIA.
Μύθοι και πραγματικότητα
Ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, επιχείρησε να αποδομήσει τρεις βασικούς «μύθους» γύρω από το φάρμακο: ότι οι εταιρείες επωφελούνται από την αύξηση της δαπάνης, ότι υπάρχει ισότιμη πρόσβαση για όλους και ότι η αύξηση οφείλεται σε υπερσυνταγογράφηση. Παρέθεσε στοιχεία που δείχνουν ότι οι εταιρείες εισπράττουν κατά μέσο όρο μόλις το 38% της αξίας των φαρμάκων, ότι μόνο το 23% των νέων φαρμάκων της περιόδου 2020–2023 κυκλοφόρησε κανονικά στη χώρα και ότι η Ελλάδα δεν εμφανίζει υψηλότερη κατανάλωση σε όρους όγκου σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ.
Τρεις πυλώνες για το 2026
Κλείνοντας, ο Ολύμπιος Παπαδητρίου κάλεσε την Πολιτεία να μετατρέψει τις προθέσεις σε δεσμεύσεις, προτείνοντας τρεις στρατηγικούς πυλώνες: ουσιαστική αύξηση της δημόσιας φαρμακευτικής χρηματοδότησης, εφαρμογή μεταρρυθμίσεων για έλεγχο της ζήτησης και του μίγματος συνταγογράφησης, και ισχυρά κίνητρα για επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη. Κεντρικό αίτημα αποτελεί η θεσμοθέτηση ρήτρας συνυπευθυνότητας για την υπέρβαση της δαπάνης, όπως ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Το φάρμακο είναι επένδυση στη δημόσια υγεία», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι κάθε ευρώ που επενδύεται στο φάρμακο μπορεί να εξοικονομήσει έως τέσσερα ευρώ από άλλες δαπάνες υγείας. Με παραδείγματα από την ογκολογία, τα σπάνια νοσήματα, τον διαβήτη και το HIV, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της καινοτομίας στη βελτίωση της επιβίωσης και της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Το μήνυμα του ΣΦΕΕ για το 2026 ήταν σαφές: χωρίς γενναίες αποφάσεις και πραγματική συνυπευθυνότητα, το σύστημα κινδυνεύει να παραμείνει μη βιώσιμο, με άμεσες συνέπειες στην πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες που αλλάζουν ζωές.
Γεωργιάδης: Νέα ψηφιακά μέτρα για έλεγχο της συνταγογράφησης
Δύο νέες παρεμβάσεις για τον έλεγχο της συνταγογράφησης φαρμάκων προανήγγειλε από πλευράς του ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στην εκδήλωση για την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ). Τα μέτρα αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 και αφορούν τόσο την εξωνοσοκομειακή όσο και τη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη.
Το πρώτο μέτρο αφορά την ενσωμάτωση των επίσημων φύλλων οδηγιών των φαρμάκων στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, η εφαρμογή του θα ξεκινήσει σταδιακά από τα τέλη Φεβρουαρίου, με στόχο μέσα σε διάστημα περίπου τριών μηνών να καλύπτει σχεδόν 1.500 κατηγορίες σκευασμάτων.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση βασίζεται σε παλαιότερη πρόταση του ΣΦΕΕ και επεξεργάστηκε από το επιτελείο του γενικού γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας, Άρη Αγγελή. Όπως ανέφερε ο κ. Γεωργιάδης, η διασύνδεση της συνταγογράφησης με τις εγκεκριμένες ενδείξεις και δοσολογίες των φαρμάκων εκτιμάται ότι θα συμβάλει σε ουσιαστικότερο έλεγχο και σε εξοικονόμηση σημαντικών πόρων για το σύστημα υγείας.
Ηλεκτρονική συνταγογράφηση και στα νοσοκομεία του ΕΣΥ
Το δεύτερο μέτρο, που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Μάρτιο του 2026, αφορά την έναρξη λειτουργίας συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και στα νοσοκομεία του ΕΣΥ. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό κενό, καθώς μέχρι σήμερα το σύστημα της ΗΔΥΚΑ αφορά αποκλειστικά την εξωνοσοκομειακή φαρμακευτική φροντίδα.
Με την πλήρη ενεργοποίηση του νέου συστήματος, το υπουργείο Υγείας θα έχει για πρώτη φορά τη δυνατότητα παρακολούθησης της νοσοκομειακής συνταγογράφησης σε πραγματικό χρόνο. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η κατανάλωση φαρμάκων στα δημόσια νοσοκομεία αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο Άδωνις Γεωργιάδης, η ετήσια νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη προσεγγίζει σήμερα το 1,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου το 70% καλύπτεται από τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις μέσω υποχρεωτικών εκπτώσεων και επιστροφών (rebates και clawback).
Με τις δύο αυτές παρεμβάσεις, το υπουργείο Υγείας επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, τον έλεγχο και τη βιωσιμότητα της φαρμακευτικής πολιτικής, σε μια περίοδο κατά την οποία η συγκράτηση της δαπάνης και η ορθολογική χρήση των φαρμάκων αποτελούν κεντρικούς στόχους του συστήματος υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
ΣΦΕΕ: Η φαρμακευτική μεταρρύθμιση χρειάζεται μεγαλύτερη τόλμη
Νέο εθνικό πλαίσιο για πλάσμα: Η PPTA χαιρετίζει τις προτάσεις του ΣΦΕΕ
