Η Ινδία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο μετάβασης καθώς από παγκόσμια δύναμη παραγωγής γενοσήμων επιχειρεί να μετατραπεί σε χώρα που ανακαλύπτει, αναπτύσσει και εξάγει τη δική της φαρμακευτική επιστήμη.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν το ινδικό οικοσύστημα βιοεπιστημών μπορεί να καινοτομήσει, αλλά εάν μπορεί να μετατρέψει τις μεμονωμένες επιτυχίες σε ένα σταθερό και διεθνώς ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης.
Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της νέας κοινής έκθεσης της Boston Consulting Group και της HealthKois, με τίτλο «Built on Scale, Turning to Science: India’s Pharma and Life Sciences Innovation Opportunity». Η ανάλυση βασίστηκε σε περισσότερες από 30 συνεντεύξεις με ιδρυτές εταιρειών, φαρμακευτικά στελέχη και επενδυτές, καθώς και σε στοιχεία για πατέντες, επενδύσεις, ερευνητικά προγράμματα και νέες θεραπείες.
Η Ινδία είναι ήδη η τρίτη μεγαλύτερη παραγωγός φαρμάκων παγκοσμίως σε όγκο, καλύπτει περίπου το 40% της αμερικανικής ζήτησης για γενόσημα και παράγει σχεδόν το 60% των εμβολίων που διατίθενται διεθνώς. Η μεγάλη πρόκληση είναι να αξιοποιήσει αυτή τη βιομηχανική βάση για να περάσει από την παραγωγή χαμηλού κόστους στην πρωτότυπη έρευνα.
Οι αριθμοί δείχνουν πραγματική αλλαγή
Η μετατόπιση προς την καινοτομία δεν περιορίζεται πλέον σε διακηρύξεις. Την τελευταία δεκαετία έχουν προέλθει από την Ινδία περισσότερα από δέκα νέα φαρμακευτικά περιουσιακά στοιχεία, μεταξύ των οποίων χημικά μόρια πρώτα στην κατηγορία τους, εγχώριες θεραπείες CAR-T και υποψήφια φάρμακα που ανακαλύφθηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Η συνολική ερευνητική γραμμή της χώρας έχει αυξηθεί περίπου κατά 50% και περιλαμβάνει περισσότερα από 1.095 προγράμματα ανακάλυψης φαρμάκων σε 195 εταιρείες. Παράλληλα, ο αριθμός των ενεργών νεοφυών επιχειρήσεων βιοτεχνολογίας αυξήθηκε από περίπου 1.500 το 2015 σε σχεδόν 2.400 το 2025.
Ακόμη πιο έντονη είναι η μεταβολή στις πατέντες. Οι οικογένειες φαρμακευτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που προέρχονται από την Ινδία αυξήθηκαν από περίπου 716 το 2015 σε 2.995 το 2024. Το μερίδιο της χώρας στις παγκόσμιες φαρμακευτικές πατέντες ανέβηκε από περίπου 3%-4% κοντά στο 10%.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν μία ποιοτική αλλαγή: οι ινδικές εταιρείες δεν περιορίζονται πλέον στη δημιουργία γενοσήμων και βιοομοειδών, αλλά επιχειρούν να παράγουν δική τους πνευματική ιδιοκτησία, να αδειοδοτούν μόρια σε διεθνείς ομίλους και να ανταγωνίζονται με βάση την επιστημονική καινοτομία.
Στα 731 εκατ. δολάρια οι ιδιωτικές επενδύσεις
Οι επενδύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων και venture capital στη φαρμακευτική καινοτομία της Ινδίας υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε πέντε χρόνια, φτάνοντας τα 731 εκατ. δολάρια κατά το οικονομικό έτος 2026.
Η αύξηση δείχνει ότι η βιοτεχνολογία αρχίζει να προσελκύει επενδυτές πέρα από τους παραδοσιακούς ομίλους γενοσήμων. Παρ’ όλα αυτά, το ποσό παραμένει μικρό σε σύγκριση με τις ανάγκες ανάπτυξης ενός νέου φαρμάκου, ιδιαίτερα στις κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες.
Η έκθεση εκτιμά ότι μόνο το 10%-15% των ινδικών εταιρειών venture capital διαθέτει βαθιά εξειδίκευση στη φαρμακευτική και τη βιοτεχνολογία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες το αντίστοιχο ποσοστό υπολογίζεται κοντά στο 60%.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η συνολική διαθεσιμότητα κεφαλαίων, αλλά και ο χρονικός τους ορίζοντας. Η βιοτεχνολογία χρειάζεται «υπομονετικά» κεφάλαια, τα οποία μπορούν να χρηματοδοτήσουν πολυετή προκλινική έρευνα και αβέβαιες κλινικές δοκιμές χωρίς άμεσες αποδόσεις.
Μικρές επιχορηγήσεις για έρευνα υψηλού κόστους
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια εντοπίζεται στην αρχική φάση ανάπτυξης, όταν μία επιστημονική ιδέα πρέπει να εξελιχθεί σε υποψήφιο φάρμακο.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι δημόσιες επιχορηγήσεις στην Ινδία είναι συχνά κατακερματισμένες, συνοδεύονται από μεγάλη γραφειοκρατία και προσφέρουν ανώτατα ποσά κοντά στα 52.000 δολάρια. Στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, αντίστοιχα προγράμματα μπορούν να διαθέσουν από 2 έως 3 εκατ. δολάρια για την ανάπτυξη μίας νέας τεχνολογίας.
Η διαφορά είναι κρίσιμη. Ένα ποσό 52.000 δολαρίων μπορεί να στηρίξει την αρχική εργαστηριακή διερεύνηση, δύσκολα όμως καλύπτει τοξικολογικές μελέτες, παραγωγή με προδιαγραφές ποιότητας, ρυθμιστικές διαδικασίες και προετοιμασία μιας πρώτης δοκιμής σε ανθρώπους.
Παρότι περίπου 5 δισ. δολάρια δημόσιας χρηματοδότησης έχουν κατευθυνθεί ή ανακοινωθεί για πρώιμη και μεταφραστική έρευνα, η αποτελεσματικότητα αυτών των πόρων θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα εκταμίευσης, τον συντονισμό των προγραμμάτων και το εάν οι επιχορηγήσεις μπορούν να συνοδεύουν μία τεχνολογία έως το κλινικό στάδιο.
Το Zaynich ως σύμβολο της νέας εποχής
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας ινδικής φιλοδοξίας είναι το Zaynich της Wockhardt, ένας ενδοφλέβιος συνδυασμός cefepime και zidebactam.
Ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων ενέκρινε το Zaynich στις 29 Μαΐου 2026 για ενήλικες με επιπλεγμένες λοιμώξεις του ουροποιητικού, συμπεριλαμβανομένης της πυελονεφρίτιδας, που προκαλούνται από ευαίσθητους μικροοργανισμούς.
Η έγκριση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή πρόκειται για θεραπεία που αναπτύχθηκε από ινδική εταιρεία για την αντιμετώπιση δύσκολων Gram-αρνητικών βακτηρίων, σε μία περίοδο κατά την οποία η μικροβιακή αντοχή αποτελεί αυξανόμενη παγκόσμια απειλή.
Το Zaynich εντάσσεται σε μία ομάδα ινδικής προέλευσης καινοτομιών που περιλαμβάνει το αντιβιοτικό enmetazobactam της Orchid Pharma, τα saroglitazar και desidustat της Zydus, το NexCAR19 της ImmunoACT και νέα μόρια της Glenmark, της Bugworks, της Zumutor Biologics και της Peptris.
CAR-T θεραπεία με μικρότερο κόστος
Το NexCAR19 αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αποδείξεις ότι η Ινδία μπορεί να επανασχεδιάσει προηγμένες θεραπείες με πολύ χαμηλότερο κόστος.
Πρόκειται για την πρώτη εγχώρια θεραπεία CAR-T της χώρας. Η τεχνολογία τροποποιεί γενετικά τα Τ-λεμφοκύτταρα του ασθενούς, ώστε να αναγνωρίζουν και να επιτίθενται σε καρκινικά κύτταρα.
Σύμφωνα με την έκθεση, η θεραπεία προσφέρεται με κόστος περίπου δέκα φορές χαμηλότερο από αντίστοιχα εισαγόμενα προϊόντα. Αυτό αναδεικνύει ένα πιθανό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ινδίας: όχι απαραίτητα την πρωτιά σε κάθε επιστημονική τεχνολογία, αλλά τη δυνατότητα να μετατρέπει σύνθετες θεραπείες σε περισσότερο προσιτές λύσεις.
Η συνεργασία της ImmunoACT με τη Cipla για τη διάθεση της θεραπείας σε αγορές της Αφρικής δείχνει επίσης ότι η καινοτομία ινδικής προέλευσης μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη αξία στις χώρες όπου οι διεθνείς τιμές των κυτταρικών θεραπειών είναι απαγορευτικές.
Μεγάλες συμφωνίες με παγκόσμιες φαρμακευτικές
Η διεθνής εμπιστοσύνη αποτυπώνεται και στις συμφωνίες αδειοδότησης.
Η Glenmark σύναψε συμφωνία με την AbbVie που περιλαμβάνει προκαταβολή 700 εκατ. δολαρίων και πιθανές επιπλέον πληρωμές έως 1,2 δισ. δολάρια. Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από την έκθεση ως μία από τις μεγαλύτερες που έχουν πραγματοποιηθεί για μόριο ινδικής προέλευσης.
Άλλες εταιρείες ακολουθούν διαφορετική διαδρομή. Ορισμένες αναπτύσσουν τα προϊόντα τους πρώτα για την ινδική αγορά και στη συνέχεια κινούνται διεθνώς. Άλλες αδειοδοτούν την τεχνολογία τους σε παγκόσμιες φαρμακευτικές πριν ολοκληρώσουν μόνες τους την κλινική ανάπτυξη.
Η έκθεση θεωρεί ότι δεν υπάρχει ένα μοναδικό επιτυχημένο μοντέλο. Οι δρόμοι περιλαμβάνουν την αδειοδότηση ώριμων προϊόντων, την ανάπτυξη θεραπειών πρώτα στην Ινδία, τις διεθνείς συμφωνίες για πρώιμα μόρια, τις εταιρείες που δημιουργούνται από πανεπιστημιακά εργαστήρια και τις ανεξάρτητες πλατφόρμες βιοτεχνολογίας.
Η Pandorum και η αναγεννητική ιατρική
Η αύξηση των επενδύσεων αποτυπώνεται και στην περίπτωση της Pandorum Technologies, εταιρείας βιοτεχνολογίας με δραστηριότητες στην Ινδία και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τον Φεβρουάριο του 2026 η Pandorum συγκέντρωσε 18 εκατ. δολάρια σε χρηματοδότηση Series B, με στόχο να προωθήσει την κλινική ανάπτυξη θεραπειών που βασίζονται σε εξωσώματα, να ενισχύσει την παραγωγική της ικανότητα και να επεκταθεί στις ΗΠΑ, στην Ιαπωνία και στη Μέση Ανατολή.
Η κύρια τεχνολογία της εταιρείας αφορά την αναγεννητική ιατρική και τη δυνατότητα τροποποίησης παθολογικών καταστάσεων των ιστών, όπως η φλεγμονή και η ίνωση.
Το βασικό της πρόγραμμα, Kuragenx, αναπτύσσεται για σοβαρές παθήσεις της οφθαλμικής επιφάνειας και έχει λάβει από τον FDA χαρακτηρισμό ορφανού φαρμάκου. Η εταιρεία εξετάζει επίσης εφαρμογές σε παθήσεις των πνευμόνων, του ήπατος και του νευρικού συστήματος.
Το μεγάλο κενό στις κλινικές δοκιμές
Η πληθυσμιακή κλίμακα της Ινδίας θα μπορούσε θεωρητικά να την καταστήσει μία από τις σημαντικότερες χώρες για κλινική έρευνα. Η πραγματικότητα παραμένει διαφορετική.
Παρότι η χώρα αντιπροσωπεύει περίπου το 15% του παγκόσμιου φορτίου νόσου, φιλοξενεί μόνο περίπου το 4% των κλινικών δοκιμών που πραγματοποιούνται διεθνώς.
Οι περισσότερες προηγούμενες δραστηριότητες επικεντρώνονταν στη μαζική στρατολόγηση ασθενών για προγράμματα που είχαν σχεδιαστεί στο εξωτερικό. Η Ινδία παραμένει λιγότερο ανεπτυγμένη στις πρώιμες δοκιμές Φάσης Ι και ΙΙ, όπου λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις για τη δόση, την ασφάλεια και τον μηχανισμό δράσης ενός νέου φαρμάκου.
Η έκθεση επισημαίνει ελλείψεις σε εξειδικευμένες μονάδες πρώιμων δοκιμών, εκπαιδευμένους ερευνητές και επαγγελματίες διαχείρισης κλινικών μελετών, ιδίως στα δημόσια νοσοκομεία.
Τρεις φορές μεγαλύτερη αναμονή για εγκρίσεις
Οι εγκρίσεις κλινικών δοκιμών απαιτούν περίπου 90 ημέρες στην Ινδία, έναντι περίπου 30 ημερών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την έκθεση.
Η κατάσταση παρουσιάζει βελτίωση και σε ορισμένες περιπτώσεις οι διαδικασίες πλησιάζουν τις 45 ημέρες. Οι καθυστερήσεις, όμως, παραμένουν μεγαλύτερες για νέες τεχνολογίες για τις οποίες δεν υπάρχουν προηγούμενα παραδείγματα αξιολόγησης.
Ιδιαίτερη δυσκολία εντοπίζεται στις κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες, στα προϊόντα mRNA και στην ιατρική ακριβείας. Το υφιστάμενο σύστημα δεν διαθέτει πάντοτε διακριτές και εξειδικευμένες διαδρομές αξιολόγησης για κάθε τεχνολογική κατηγορία.
Η έκθεση ζητά ειδικές ομάδες ρυθμιστικής αξιολόγησης, σαφή χρονοδιαγράμματα και ηλεκτρονική παρακολούθηση κάθε αίτησης, ώστε η ταχύτητα να αυξηθεί χωρίς να υποβαθμιστούν οι απαιτήσεις ασφάλειας.
Η εξάρτηση από εισαγόμενα ερευνητικά υλικά
Ακόμη και όταν μία ινδική εταιρεία διαθέτει χρηματοδότηση και επιστημονικό προσωπικό, μπορεί να καθυστερήσει επειδή δεν βρίσκει τα κατάλληλα υλικά στο εσωτερικό της χώρας.
Οι επιχειρήσεις προηγμένων θεραπειών εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα αντιδραστήρια, πρώτες ύλες ερευνητικής ποιότητας, φορείς γονιδιακής μεταφοράς και εξειδικευμένα αναλώσιμα.
Ο χρόνος αναμονής για ορισμένα υλικά φτάνει τις 30 έως 45 ημέρες. Η εξάρτηση αυτή αυξάνει το κόστος, δημιουργεί προβλήματα προγραμματισμού και καθιστά τα ερευνητικά προγράμματα ευάλωτα σε διαταραχές του διεθνούς εμπορίου.
Παράλληλα, παραμένει περιορισμένη η εγχώρια πρόσβαση σε υποδομές που πληρούν τα πρότυπα ορθής εργαστηριακής και παραγωγικής πρακτικής για γονιδιακές θεραπείες, μη ιικούς φορείς και άλλες προηγμένες τεχνολογίες.
Πανεπιστημιακή γνώση που δυσκολεύεται να φτάσει στον ασθενή
Η Ινδία διαθέτει μεγάλο αριθμό επιστημόνων και ισχυρά ακαδημαϊκά ιδρύματα. Παρ’ όλα αυτά, σχετικά λίγες πανεπιστημιακές ανακαλύψεις εξελίσσονται σε προϊόντα ή νεοφυείς επιχειρήσεις.
Η έκθεση αποδίδει το πρόβλημα σε ένα μοντέλο που επιβραβεύει κυρίως τις επιστημονικές δημοσιεύσεις και λιγότερο τη δημιουργία πατεντών, εταιρειών και κλινικών εφαρμογών.
Οι συνεργασίες πανεπιστημίων και επιχειρήσεων δυσκολεύονται επίσης από ασαφείς κανόνες σχετικά με την ιδιοκτησία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Αρκετά ιδρύματα ζητούν συνιδιοκτησία στις τεχνολογίες που αναπτύσσονται από κοινού, αποθαρρύνοντας ορισμένες νεοφυείς εταιρείες.
Ακόμη και όταν υπάρχουν σύγχρονα όργανα και εργαστήρια, οι startups μπορεί να μην έχουν πρακτική πρόσβαση λόγω γραφειοκρατίας, ανεπαρκούς συντήρησης ή έλλειψης σαφών μηχανισμών κοινής χρήσης.
Από τις δημοσιεύσεις στα προϊόντα
Η έκθεση προτείνει να επιλεγούν οκτώ έως δέκα κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα ως κεντρικοί κόμβοι μεταφοράς τεχνολογίας.
Τα ιδρύματα αυτά θα μπορούσαν να αποκτήσουν ισχυρότερα γραφεία κατοχύρωσης και εμπορικής αξιοποίησης της πνευματικής ιδιοκτησίας, ερευνητικές υποδομές ανοικτές προς τις επιχειρήσεις και κίνητρα που θα επιβραβεύουν όχι μόνο τις δημοσιεύσεις αλλά και την ανάπτυξη προϊόντων.
Απαραίτητες θεωρούνται και πιο ευέλικτες συμφωνίες για την ιδιοκτησία των πατεντών, ώστε τόσο οι ερευνητές όσο και οι επιχειρήσεις να έχουν κίνητρο να επενδύσουν στη μετατροπή της επιστήμης σε θεραπεία.
Το έλλειμμα εξειδικευμένου προσωπικού
Η Ινδία διαθέτει τεράστια δεξαμενή αποφοίτων θετικών επιστημών, αλλά η ποσότητα δεν μεταφράζεται πάντοτε σε εμπειρία στις σύνθετες διαδικασίες της σύγχρονης βιοτεχνολογίας.
Οι εταιρείες χρειάζονται στελέχη με πρακτική γνώση:
- προηγμένων εργαστηριακών τεχνικών,
- σχεδιασμού κλινικών δοκιμών,
- βιοστατιστικής και βιοπληροφορικής,
- παραγωγής βάσει προτύπων GMP,
- ρυθμιστικών υποβολών,
- ανάπτυξης κυτταρικών και γονιδιακών θεραπειών.
Η έκθεση προτείνει προγράμματα επιστροφής Ινδών επιστημόνων από το εξωτερικό, ταχύτερες επιχορηγήσεις, ηγετικές ερευνητικές θέσεις και οργανωμένη κινητικότητα μεταξύ πανεπιστημίων, εταιρειών και νεοφυών επιχειρήσεων.
Ζητά επίσης την ενσωμάτωση πρακτικής εργαστηριακής εκπαίδευσης, εμπειρίας GMP και προγραμμάτων σχεδιασμένων μαζί με τη βιομηχανία στα μεταπτυχιακά και διδακτορικά προγράμματα.
Η καινοτομία παραμένει μικρή σε σχέση με το μέγεθος της χώρας
Παρά την πρόοδο, οι δαπάνες της Ινδίας για φαρμακευτική έρευνα και ανάπτυξη υπολογίζονται σε μόλις 2 έως 3 δισ. δολάρια ετησίως.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι αντίστοιχες δαπάνες βρίσκονται κοντά στα 70 έως 75 δισ. δολάρια. Η διαφορά δείχνει πόσο μεγάλη απόσταση πρέπει ακόμη να καλύψει η Ινδία προτού ανταγωνιστεί τις κυριότερες παγκόσμιες δυνάμεις στην πρωτότυπη φαρμακευτική έρευνα.
Η χώρα διαθέτει, όμως, ορισμένα χαρακτηριστικά που δεν μπορούν εύκολα να αντιγραφούν: μεγάλο και γενετικά ποικιλόμορφο πληθυσμό, χαμηλότερο κόστος κλινικών δοκιμών, ισχυρή παραγωγική βάση, ψηφιακές υποδομές και επιστημονικό δυναμικό.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι κλινικές δοκιμές στην Ινδία μπορεί να κοστίζουν 50%-60% λιγότερο από ό,τι στις ΗΠΑ. Το πλεονέκτημα αυτό μπορεί να αποκτήσει αξία μόνο εφόσον συνοδεύεται από υψηλά πρότυπα ποιότητας, επαρκή εποπτεία και γρήγορες, προβλέψιμες ρυθμιστικές διαδικασίες.
Οι πέντε παρεμβάσεις που θα κρίνουν την επόμενη δεκαετία
Η BCG και η HealthKois καταλήγουν σε πέντε βασικές προτεραιότητες.
1. Δημιουργία εξειδικευμένων επενδυτικών κεφαλαίων βιοτεχνολογίας
Η χώρα χρειάζεται επενδυτές που κατανοούν την επιστήμη και μπορούν να αναλάβουν τον υψηλό κίνδυνο της πρώιμης ανάπτυξης.
2. Σταθερές συνεργασίες πανεπιστημίων και βιομηχανίας
Η πανεπιστημιακή έρευνα πρέπει να συνδεθεί με τεχνογνωσία ανάπτυξης προϊόντων, παραγωγής και εμπορικής αξιοποίησης.
3. Ταχείες ρυθμιστικές διαδρομές για νέες θεραπείες
Οι κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες, τα προϊόντα mRNA και η ιατρική ακριβείας χρειάζονται εξειδικευμένους αξιολογητές και σαφείς διαδικασίες.
4. Εγχώρια παραγωγή πρώτων υλών και πρόσβαση στην αγορά
Η Ινδία πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγόμενα αντιδραστήρια και να εντάξει τις καινοτόμες θεραπείες στα δημόσια προγράμματα υγείας και στην ασφαλιστική κάλυψη.
5. Αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού
Η μετάβαση από τη χαμηλού κόστους εκτέλεση στην πρωτότυπη επιστήμη απαιτεί προσωπικό με πρακτική εμπειρία στην έρευνα, στην παραγωγή, στις κλινικές δοκιμές και στη ρυθμιστική επιστήμη.
Το στοίχημα της επόμενης πενταετίας
Η Ινδία έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να παράγει νέες θεραπείες, να εξασφαλίζει εγκρίσεις από τον FDA και να συνάπτει συμφωνίες εκατοντάδων εκατομμυρίων με διεθνείς φαρμακευτικές εταιρείες.
Δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι μπορεί να επαναλαμβάνει αυτές τις επιτυχίες συστηματικά.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι η πρόοδος παραμένει πρώιμη και άνιση. Η μεγαλύτερη δυναμική εντοπίζεται προς το τέλος της αναπτυξιακής διαδικασίας, ενώ το αρχικό ερευνητικό στάδιο, οι πρώτες κλινικές δοκιμές και η μεταφορά τεχνολογίας από τα πανεπιστήμια εξακολουθούν να υστερούν.
Η επόμενη πενταετία θα κρίνει εάν η Ινδία θα εξελιχθεί σε διεθνή δημιουργό φαρμακευτικής καινοτομίας ή θα παραμείνει ένας ιδιαίτερα ικανός, αλλά κυρίως εκτελεστικός και παραγωγικός κόμβος για επιστήμη που σχεδιάζεται αλλού.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ινδία: Οι νέοι κανόνες για τα τρανς άτομα παγώνουν θεραπείες
Ιός Nipah: Τι λέει ο ΠΟΥ μετά τα κρούσματα στην Ινδία
