Στην εκπόνηση ενός νέου, ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο προχωρά το υπουργείο Υγείας, με στόχο να δημιουργηθεί ένας ενιαίος οδικός χάρτης που θα καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή του ασθενούς: από την πρόληψη και τον προσυμπτωματικό έλεγχο έως τη διάγνωση, τη θεραπεία, την αποκατάσταση, την επιβίωση και την ανακουφιστική φροντίδα. Η διαδικασία ξεκίνησε με την πρώτη συνεδρίαση της ειδικής Ομάδας Εργασίας στις 31 Αυγούστου και φιλοδοξεί να συνδέσει σε ένα κοινό πλαίσιο τις ήδη υφιστάμενες αντικαρκινικές δράσεις με νέους, μετρήσιμους στόχους.
Μια νέα προσπάθεια για τη δημιουργία ενιαίας εθνικής στρατηγικής απέναντι στον καρκίνο ξεκίνησε επίσημα στην Ελλάδα.
Η πρώτη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας που συγκρότησε το υπουργείο Υγείας πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026, σηματοδοτώντας την έναρξη της εκπόνησης του νέου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο – ΕΣΔΚ.
Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο και εφαρμόσιμο σχέδιο το οποίο δεν θα αποτελεί απλώς καταγραφή των παρεμβάσεων που ήδη πραγματοποιούνται, αλλά θα θέτει σαφείς προτεραιότητες, μετρήσιμους στόχους, χρονοδιαγράμματα και μηχανισμούς αξιολόγησης.
Από την πρόληψη έως την ανακουφιστική φροντίδα
Η βασική φιλοσοφία του νέου σχεδίου είναι ότι η αντικαρκινική πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη θεραπεία.
Το ΕΣΔΚ σχεδιάζεται ώστε να καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή του πολίτη και του ασθενούς, ξεκινώντας από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση και φτάνοντας στη θεραπεία, την αποκατάσταση, την επιβίωση και την ανακουφιστική φροντίδα.
Παράλληλα, στον σχεδιασμό θα ενσωματωθούν οι δυνατότητες που δημιουργούν τα δεδομένα, η έρευνα, η ψηφιακή τεχνολογία και η καινοτομία.
Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί ουσιαστικά να μετατρέψει πολλές διαφορετικές δράσεις που λειτουργούν σήμερα παράλληλα σε μία ενιαία εθνική στρατηγική.
Στο ίδιο τραπέζι Πολιτεία, επιστήμονες και ασθενείς
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη σύνθεση της Ομάδας Εργασίας.
Στη διαδικασία συμμετέχουν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της ιατρικής και επιστημονικής κοινότητας, ακαδημαϊκοί, ερευνητές αλλά και εκπρόσωποι των ίδιων των ασθενών.
Κατά την εκπόνηση του σχεδίου προβλέπεται επίσης να αξιοποιηθεί η εμπειρία ευρύτερου κύκλου φορέων και εμπειρογνωμόνων.
Το υπουργείο Υγείας επιχειρεί έτσι να δημιουργήσει ένα πλαίσιο στο οποίο η εμπειρία του ασθενούς δεν θα βρίσκεται στο περιθώριο του σχεδιασμού αλλά θα αποτελεί μέρος της ίδιας της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
Κεντρικός πυλώνας η πρόληψη και ο προσυμπτωματικός έλεγχος
Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας Χριστίνα – Μαρία Κράββαρη, η οποία συντονίζει την Ομάδα Εργασίας, έθεσε την πρόληψη στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού.
Όπως ανέφερε, τα οργανωμένα εθνικά προγράμματα για τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και τον καρκίνο του παχέος εντέρου έχουν ήδη δημιουργήσει μια νέα βάση οργανωμένης πρόληψης και προσφέρουν δωρεάν πρόσβαση σε εκατομμύρια πολίτες.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με την ίδια, είναι:
η καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων που παράγονται, η αύξηση της συμμετοχής των πολιτών, η αποτελεσματικότερη προσέγγιση πληθυσμιακών ομάδων που σήμερα υποεκπροσωπούνται στον προσυμπτωματικό έλεγχο και η στενότερη σύνδεση της πρόληψης με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Πρόληψη πριν ακόμη εμφανιστεί η νόσος
Η νέα στρατηγική επιχειρεί να κινηθεί και ένα βήμα πριν από τον προσυμπτωματικό έλεγχο.
Η κ. Κράββαρη αναφέρθηκε στην ανάγκη συστηματικής αντιμετώπισης των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, στην προαγωγή υγιεινών συμπεριφορών, στην εγγραμματοσύνη Υγείας και στην αξιοποίηση του εμβολιασμού.
Ιδιαίτερη μέριμνα, όπως επισήμανε, πρέπει να δοθεί στους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση στις υπηρεσίες πρόληψης.
Η κατεύθυνση αυτή σημαίνει ότι το Εθνικό Σχέδιο δεν θα αντιμετωπίζει τον καρκίνο αποκλειστικά ως θεραπευτικό πρόβλημα, αλλά και ως ευρύτερη πρόκληση Δημόσιας Υγείας.
Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Ασθενών και θεραπευτικά πρωτόκολλα
Σημαντικό μέρος του σχεδίου θα στηριχθεί σε υποδομές και εργαλεία που βρίσκονται ήδη σε ανάπτυξη.
Η Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας Λίλιαν Βενετία Βιλδιρίδη αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο:
- Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Ασθενών,
- τα θεραπευτικά πρωτόκολλα,
- το Ολοκληρωμένο Σύστημα Φροντίδας Ογκολογικών και Αιματολογικών Ασθενών,
- την ενίσχυση των υποδομών,
- τις νέες ψηφιακές υπηρεσίες,
- και την ανάπτυξη της κατ’ οίκον νοσηλείας για ογκολογικούς ασθενείς.
Η πρόκληση τώρα είναι όλα αυτά τα επιμέρους εργαλεία να λειτουργήσουν ως τμήματα ενός κοινού συστήματος.
Η εμπειρία του ασθενούς θα αξιολογείται συστηματικά
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επέκταση του εθνικού εργαλείου αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών στους ογκολογικούς ασθενείς.
Η λογική είναι η εμπειρία των ανθρώπων που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες Υγείας να καταγράφεται συστηματικά και να αξιοποιείται για τη συνεχή βελτίωση της φροντίδας.
Σύμφωνα με τη Λίλιαν Βιλδιρίδη, στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού πρέπει να βρίσκεται ο ίδιος ο ογκολογικός ασθενής, με έμφαση στην ποιότητα, την προσβασιμότητα, τον καλύτερο συντονισμό και τη συνέχεια της φροντίδας σε όλη την πορεία του μέσα στο σύστημα Υγείας.
Ένας πραγματικός οδικός χάρτης και όχι ακόμη ένα κείμενο
Ένα από τα βασικά μηνύματα που διατρέχουν το νέο εγχείρημα είναι ότι το Εθνικό Σχέδιο πρέπει να είναι εφαρμόσιμο.
Ο στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, είναι να υπάρξουν συγκεκριμένοι δείκτες, προτεραιότητες και αποτελέσματα που θα μπορούν να μετρώνται.
Η κ. Βιλδιρίδη τόνισε ότι το νέο σχέδιο δεν πρέπει να αποτελέσει «απλώς την καταγραφή όσων ήδη γίνονται», αλλά έναν πραγματικό οδικό χάρτη για τα επόμενα χρόνια.
«Σχεδόν 1 στους 4 θανάτους»
Η Γενική Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας Δάφνη – Ελένη Νικολάου χαρακτήρισε το Εθνικό Σχέδιο «εθνική ανάγκη και προτεραιότητα».
Σύμφωνα με τη δήλωσή της στο δελτίο Τύπου, ο καρκίνος αποτελεί αιτία στην οποία αποδίδεται σχεδόν ένας στους τέσσερις θανάτους στη χώρα, γεγονός που, όπως σημείωσε, ενισχύει την ανάγκη για περισσότερο οργανωμένη και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση.
Στόχος που θέτει η ίδια είναι η «χειροπιαστή μείωση» των περιστατικών που διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο και η αποτελεσματικότερη θεραπεία των ασθενών.
Καινοτόμες θεραπείες και ισότιμη πρόσβαση
Το νέο Σχέδιο θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα της σύγχρονης ογκολογίας: την ισότιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες.
Η κ. Νικολάου υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασίας με την επιστημονική κοινότητα και τους φορείς που διασφαλίζουν την πρόσβαση των ασθενών σε αποτελεσματικές, καινοτόμες, επεμβατικές και μη επεμβατικές θεραπευτικές επιλογές.
Η διάσταση αυτή αναμένεται να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία καθώς οι νέες αντικαρκινικές θεραπείες γίνονται ολοένα περισσότερο εξατομικευμένες, αλλά και περισσότερο σύνθετες για τα συστήματα Υγείας.
Η ΕΛΛΟΚ μέσα στην Ομάδα Εργασίας
Αναπληρωτής Συντονιστής της Ομάδας Εργασίας είναι ο Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ.
Η συμμετοχή εκπροσώπου των ασθενών σε θέση συντονιστικής ευθύνης αποκτά ιδιαίτερη συμβολική και πρακτική σημασία.
Ο κ. Καπετανάκης υπογράμμισε ότι η ογκολογική κοινότητα και οι ασθενείς περίμεναν εδώ και χρόνια μια τέτοια διαδικασία και έθεσε ως βασικό στόχο να μην παραχθεί «απλώς ένα ακόμη κείμενο στρατηγικής», αλλά ένας πραγματικός οδικός χάρτης για την ογκολογική φροντίδα.
Οι ασθενείς με ισότιμο ρόλο
Για τον πρόεδρο της ΕΛΛΟΚ, κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των ασθενών.
Η εμπειρία τους από τις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν –από τη διάγνωση έως τη θεραπεία και τη μακροχρόνια παρακολούθηση– μπορεί, όπως σημείωσε, να συμπληρώσει την επιστημονική γνώση και να οδηγήσει σε περισσότερο εφαρμόσιμες πολιτικές.
Η προσέγγιση αυτή μεταφέρει το επίκεντρο από το τι θεωρεί το σύστημα ότι χρειάζεται ο ασθενής στο τι πραγματικά βιώνει κατά την επαφή του με τις υπηρεσίες.
Το κρίσιμο σημείο: Η εφαρμογή
Η μεγαλύτερη πρόκληση για κάθε εθνικό σχέδιο Υγείας δεν είναι η συγγραφή του αλλά η εφαρμογή του.
Αυτό επισημαίνει και ο Γιώργος Καπετανάκης.
Όπως αναφέρει, η επιτυχία δεν θα κριθεί από το εάν θα ολοκληρωθεί ένα στρατηγικό κείμενο, αλλά από το εάν το σχέδιο θα έχει συνέχεια, μετρήσιμους στόχους και πραγματική δυνατότητα εφαρμογής.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο σχεδιασμός θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφή χρηματοδότηση, συγκεκριμένους φορείς υλοποίησης, χρονοδιαγράμματα και συνεχή δημόσια αξιολόγηση.
Η επόμενη ημέρα της αντικαρκινικής πολιτικής
Το νέο Εθνικό Σχέδιο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα έχει ήδη αναπτύξει αρκετά σημαντικά εργαλεία: οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, μητρώα, ψηφιακές υποδομές, θεραπευτικά πρωτόκολλα και νέες μορφές φροντίδας.
Το κρίσιμο ζητούμενο είναι πλέον η σύνδεση αυτών των παρεμβάσεων.
Η διάγνωση πρέπει να οδηγεί χωρίς καθυστερήσεις στη θεραπεία.
Η θεραπεία πρέπει να συνδέεται με την παρακολούθηση και την αποκατάσταση.
Τα δεδομένα πρέπει να αξιοποιούνται για να εντοπίζονται ανισότητες και προβλήματα.
Και ο ασθενής δεν πρέπει να αναγκάζεται να συντονίζει μόνος του διαφορετικά, αποσυνδεδεμένα τμήματα του συστήματος.
Τι θα κρίνει την επιτυχία του νέου Σχεδίου
Ο τελικός απολογισμός δεν θα γίνει από τον αριθμό των σελίδων του ΕΣΔΚ.
Θα γίνει από μετρήσιμα αποτελέσματα:
πόσοι καρκίνοι εντοπίζονται σε πρώιμο στάδιο,
πόσο χρόνο περιμένει ένας ασθενής από την ύποπτη εξέταση έως την οριστική διάγνωση,
πόσο γρήγορα αρχίζει η θεραπεία,
αν υπάρχουν γεωγραφικές ή κοινωνικές ανισότητες,
αν περισσότεροι ασθενείς έχουν πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία,
και αν βελτιώνονται η επιβίωση και η ποιότητα ζωής.
Αυτή είναι και η ουσία του νέου εγχειρήματος: η μετάβαση από μεμονωμένες δράσεις σε μία οργανωμένη, μετρήσιμη και ασθενοκεντρική εθνική πολιτική για τον καρκίνο.
Η πρώτη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε. Το επόμενο και δυσκολότερο βήμα είναι η μετατροπή των στόχων σε συγκεκριμένες αποφάσεις και, τελικά, σε καθημερινή πραγματικότητα για τον ογκολογικό ασθενή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος στομάχου και οισοφάγου: FDA έγκριση για 2 νέα σχήματα
Καρκίνος του μαστού: Διαβεβαίωση Θεμιστοκλέους για απρόσκοπτη πρόσβαση στην καινοτόμο θεραπεία
