Το ψηφιακό εργαλείο καταγραφής της εμπειρίας στα νοσοκομεία του ΕΣΥ επεκτείνεται σε ογκολογικούς και παιδιατρικούς ασθενείς. Εξειδικευμένα ερωτηματολόγια θα αποστέλλονται με SMS μετά το εξιτήριο ή την ολοκλήρωση της θεραπείας, καταγράφοντας την πρόσβαση, την επικοινωνία, τον συντονισμό και τη συμμετοχή στις αποφάσεις.
Σε νέα φάση περνά η ψηφιακή αξιολόγηση των νοσοκομείων του ΕΣΥ, με την ένταξη δύο ομάδων ασθενών που είχαν εξαιρεθεί από την αρχική εφαρμογή: των ογκολογικών και των παιδιατρικών περιστατικών.
Η επέκταση βασίζεται σε εξειδικευμένα ερωτηματολόγια Patient-Reported Experience Measures, γνωστά ως PREMs, ώστε να αποτυπώνονται οι διαφορετικές ανάγκες που προκύπτουν από τις μακρές και σύνθετες θεραπευτικές διαδρομές του καρκίνου και από την οικογενειοκεντρική φύση της παιδιατρικής φροντίδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης του Υπουργείου Υγείας, στην υφιστάμενη αξιολόγηση συμμετέχουν 114 νοσοκομεία και 706 κλινικές, ενώ έχουν συγκεντρωθεί περισσότερα από 75.000 συμπληρωμένα ερωτηματολόγια. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Τι μετρούν τα PREMs
Τα PREMs δεν αξιολογούν άμεσα εάν μια θεραπεία ήταν κλινικά επιτυχής ούτε μετρούν την πορεία της υγείας του ασθενούς. Καταγράφουν τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος βίωσε την παροχή της φροντίδας.
Εξετάζουν πρακτικές και ανθρώπινες διαστάσεις, όπως η πρόσβαση, η συνέχεια και ο συντονισμός, η επικοινωνία με το προσωπικό, η σαφήνεια των πληροφοριών, η συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και η συνολική εμπειρία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο ΟΟΣΑ τα θεωρούν σημαντικά εργαλεία για την αξιολόγηση της προσωποκεντρικής φροντίδας.
Το γενικό ψηφιακό εργαλείο του ΕΣΥ παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2025. Η αρχική μορφή κάλυπτε την προσβασιμότητα, την οργάνωση, την επαφή με το προσωπικό, την υποστήριξη κατά τη νοσηλεία, τη συμμετοχή στις αποφάσεις, την καθαριότητα, τη σίτιση και τη λειτουργία των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας. Από εκείνη τη φάση είχαν εξαιρεθεί οι ογκολογικές, παιδιατρικές και ψυχιατρικές δομές.
Από την σημερινή συνέντευξη τύπου στο Υπουργείο Υγείας για την επέκταση του εργαλείου που δίνει φωνή στους ασθενείς pic.twitter.com/vAmmwhMlmb
— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) July 28, 2026
Γιατί απαιτούνται ειδικά εργαλεία στην Ογκολογία
Η εμπειρία του ογκολογικού ασθενούς δεν περιορίζεται σε μία μεμονωμένη νοσηλεία. Συχνά περιλαμβάνει διαδοχικές εξετάσεις, χειρουργείο, φαρμακευτικές θεραπείες, ακτινοθεραπεία και παρακολούθηση από πολλές διαφορετικές ειδικότητες.
Παράλληλα, ο ασθενής μπορεί να αντιμετωπίζει πόνο, κόπωση, λειτουργικούς περιορισμούς και έντονη ψυχολογική επιβάρυνση. Η έγκαιρη ενημέρωση, η συνέχεια της φροντίδας και η δυνατότητα πρόσβασης σε υποστηρικτικές υπηρεσίες αποκτούν επομένως ιδιαίτερη βαρύτητα.
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η ογκολογική φροντίδα χρειάζεται να αξιολογείται και με βάση την εμπειρία του ασθενούς, ιδίως ως προς τον συντονισμό, την προσωποκεντρική προσέγγιση και τη στήριξη μετά τη θεραπεία.
Για να αποτυπωθούν οι διαφορετικές διαδρομές, το ελληνικό σύστημα προβλέπει τρία χωριστά ερωτηματολόγια:
- για όσους υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση,
- για όσους έλαβαν χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία,
- για όσους υποβλήθηκαν σε ακτινοθεραπεία.
Πρώτη φάση για τους χειρουργημένους ασθενείς
Η πρώτη φάση ξεκινά τον Ιούλιο του 2026 και αφορά ογκολογικούς ασθενείς ηλικίας άνω των 18 ετών, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση και νοσηλεύτηκαν σε ογκολογικό νοσοκομείο ή αντίστοιχη κλινική του ΕΣΥ.
Επτά ημέρες μετά το εξιτήριο θα αποστέλλεται SMS με μοναδικό σύνδεσμο. Το ανώνυμο ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 37 κύριες ερωτήσεις και οκτώ υποερωτήσεις, ενώ ο σύνδεσμος θα παραμένει ενεργός για 14 ημέρες.
Προϋπόθεση αποτελεί η ενεργοποίηση της άυλης συνταγογράφησης. Το σύστημα θα ελέγχει τα κριτήρια συμμετοχής και θα συνδέεται με το αποθετήριο της ΗΔΥΚΑ για την άντληση του δηλωμένου τηλεφωνικού αριθμού, χωρίς ο μοναδικός υπερσύνδεσμος να ταυτοποιεί το πρόσωπο.
Φαρμακευτική θεραπεία από το τέλος του 2026
Η δεύτερη φάση έχει προγραμματιστεί για το τελευταίο τρίμηνο του 2026 και θα αφορά ασθενείς που λαμβάνουν αντικαρκινική φαρμακευτική θεραπεία.
Το SMS προβλέπεται να αποστέλλεται 20 ημέρες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, χρονικό σημείο που επιλέγεται ώστε ο ασθενής να μπορεί να αποτιμήσει την εμπειρία του χωρίς να βρίσκεται στην άμεση φάση της χορήγησης.
Η αυτοματοποιημένη αναγνώριση της ημερομηνίας ολοκλήρωσης προϋποθέτει την ένταξη των ασθενών στα θεραπευτικά πρωτόκολλα του Ολοκληρωμένου Συστήματος Φροντίδας Ογκολογικών Ασθενών.
Το σημείο αυτό αποτελεί κρίσιμη τεχνική εξάρτηση του προγράμματος. Τυχόν ελλιπής ή μη έγκαιρη καταχώριση στα πρωτόκολλα μπορεί να επηρεάσει την αποστολή των ερωτηματολογίων και, συνεπώς, την πληρότητα των δεδομένων.
Η ακτινοθεραπεία ακολουθεί το 2027
Η τρίτη φάση προβλέπεται για το δεύτερο τρίμηνο του 2027 και αφορά τους ασθενείς που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία.
Η υλοποίησή της συνδέεται με την επέκταση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Φροντίδας Ογκολογικών Ασθενών, γεγονός που δείχνει ότι η ανάπτυξη των PREMs εξαρτάται από την παράλληλη ωρίμανση της ψηφιακής ογκολογικής υποδομής.
Τι θα ερωτώνται οι ασθενείς με καρκίνο
Το ερωτηματολόγιο οργανώνεται σε οκτώ βασικούς άξονες:
- προσβασιμότητα,
- οργάνωση και συντονισμός της φροντίδας,
- ποιότητα φροντίδας και αλληλεπίδραση με το προσωπικό,
- υποστήριξη και συμμετοχή στις αποφάσεις,
- καθαριότητα, υγιεινή και σίτιση,
- ενημέρωση και υποστήριξη κατά το εξιτήριο,
- γνώση και αποτελεσματικότητα των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων,
- συνολική αξιολόγηση της παρεχόμενης φροντίδας.
Η επιλογή των αξόνων ανταποκρίνεται στη διεθνή προσέγγιση των PREMs, η οποία δίνει έμφαση στην επικοινωνία, στη συνέχεια της φροντίδας, στην ανταπόκριση του προσωπικού και στην προετοιμασία για την έξοδο από το νοσοκομείο.
Η παιδιατρική εμπειρία μέσα από τους γονείς
Στην Παιδιατρική θα αξιολογείται η εμπειρία νοσηλείας παιδιών από τη γέννηση έως και τα 16 έτη. Τα ερωτηματολόγια θα συμπληρώνουν οι γονείς ή οι κηδεμόνες τους.
Πέντε ημέρες μετά το εξιτήριο του παιδιού θα αποστέλλεται SMS στον αριθμό που έχει δηλωθεί κατά την ενεργοποίηση της άυλης συνταγογράφησης για το προστατευόμενο ή ασφαλιστικά εξαρτώμενο μέλος.
Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 37 κύριες ερωτήσεις και δέκα υποερωτήσεις και θα παραμένει διαθέσιμο για 14 ημέρες. Και σε αυτή την περίπτωση δημιουργείται μοναδικός σύνδεσμος χωρίς ταυτοποίηση του προσώπου.
Φροντίδα με επίκεντρο το παιδί και την οικογένεια
Η παιδιατρική εκδοχή βασίζεται στη λογική της Patient and Family Centered Care, σύμφωνα με την οποία το παιδί και η οικογένεια δεν αποτελούν παθητικούς αποδέκτες, αλλά συμμετέχουν στον σχεδιασμό και στην αξιολόγηση της φροντίδας.
Το εργαλείο θα εξετάζει εάν οι γονείς έλαβαν κατανοητές πληροφορίες, εάν συμμετείχαν στις αποφάσεις, εάν ένιωσαν ότι το παιδί βρισκόταν σε ασφαλές περιβάλλον και εάν υπήρξε αποτελεσματική επικοινωνία με τους επαγγελματίες Υγείας.
Στην αξιολόγηση της Παιδιατρικής προστίθενται και οι υλικοτεχνικές παροχές, μαζί με την καθαριότητα, την υγιεινή και τη σίτιση.
Ανάλυση ανά ηλικιακή ομάδα
Τα αποτελέσματα θα διαχωρίζονται σε τέσσερις ηλικιακές κατηγορίες:
- παιδιά κάτω του ενός έτους,
- παιδιά από ενός έως τεσσάρων ετών,
- παιδιά από πέντε έως 11 ετών,
- έφηβοι από 12 έως 16 ετών και 364 ημέρες.
Ο διαχωρισμός επιτρέπει τη σύγκριση διαφορετικών αναπτυξιακών σταδίων. Οι ανάγκες μιας οικογένειας με νεογνό διαφέρουν σημαντικά από εκείνες ενός εφήβου, ιδιαίτερα ως προς την επικοινωνία, την αυτονομία, τη συμμετοχή στις αποφάσεις και την κατάλληλη διαμόρφωση του χώρου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τα αποτελέσματα θα εμφανίζονται ανά ηλικιακή ομάδα στην πλατφόρμα πληροφόρησης του Υπουργείου Υγείας και θα μπορούν να αξιοποιούνται για στοχευμένες παρεμβάσεις.
Η αξία του νέου συστήματος
Η επέκταση σε Ογκολογία και Παιδιατρική καλύπτει ένα ουσιαστικό κενό της αρχικής αξιολόγησης.
Οι συνήθεις δείκτες ενός νοσοκομείου —όπως η θνητότητα, οι επιπλοκές, οι επανεισαγωγές ή ο χρόνος νοσηλείας— δεν δείχνουν πάντα εάν ο ασθενής κατάλαβε τι του συνέβαινε, εάν ένιωσε σεβασμό, εάν συμμετείχε στις αποφάσεις ή εάν γνώριζε τι έπρεπε να κάνει μετά το εξιτήριο.
Τα PREMs μπορούν να αναδείξουν προβλήματα που παραμένουν αόρατα στα διοικητικά δεδομένα. Για να επηρεάσουν, όμως, πραγματικά την ποιότητα, χρειάζονται σαφής διακυβέρνηση, σταθερή επένδυση, επικοινωνία των αποτελεσμάτων και σύνδεσή τους με συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Τα κρίσιμα ερωτήματα
Παρά τη θετική κατεύθυνση, ο σχεδιασμός αφήνει ορισμένα ουσιαστικά ερωτήματα που χρειάζονται απαντήσεις.
Ο κίνδυνος ψηφιακού αποκλεισμού
Η απαίτηση ενεργοποιημένης άυλης συνταγογράφησης μπορεί να αποκλείσει ηλικιωμένους, κοινωνικά ευάλωτους ανθρώπους, πολίτες με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες ή ασθενείς των οποίων τα στοιχεία επικοινωνίας δεν έχουν ενημερωθεί.
Εάν οι ομάδες αυτές δεν εκπροσωπούνται επαρκώς, τα αποτελέσματα ενδέχεται να εμφανίζουν μια περισσότερο θετική ή διαφορετική εικόνα από την πραγματική εμπειρία του συνολικού πληθυσμού.
Χρειάζεται επομένως συμπληρωματικός τρόπος συμμετοχής για όσους δεν χρησιμοποιούν την άυλη συνταγογράφηση, χωρίς να υπονομεύονται η ανωνυμία και η ασφάλεια.
Ποιοι τελικά απαντούν
Τα ερωτηματολόγια συμπληρώνουν συνήθως περισσότερο όσοι έχουν πολύ θετική ή πολύ αρνητική εμπειρία. Όσοι είναι εξαντλημένοι, βρίσκονται σε επιδείνωση ή αντιμετωπίζουν γλωσσικά και γνωστικά εμπόδια μπορεί να μην απαντήσουν καθόλου.
Για να αξιολογούνται σωστά τα αποτελέσματα, το Υπουργείο χρειάζεται να δημοσιοποιεί όχι μόνο τον αριθμό των απαντήσεων, αλλά και το ποσοστό απόκρισης, τη δημογραφική σύνθεση και τις πιθανές αποκλίσεις από τον συνολικό πληθυσμό των νοσηλευθέντων.
Η φωνή των ίδιων των παιδιών
Στην παιδιατρική εφαρμογή οι απαντήσεις δίνονται αποκλειστικά από τον γονέα ή τον κηδεμόνα. Η επιλογή είναι κατανοητή για βρέφη και μικρά παιδιά, αλλά στους μεγαλύτερους εφήβους θα μπορούσε να εξεταστεί και ένα ηλικιακά κατάλληλο εργαλείο αυτοαναφοράς.
Η εμπειρία του γονέα δεν ταυτίζεται πάντοτε με εκείνη του παιδιού, ιδίως σε ζητήματα φόβου, πόνου, ιδιωτικότητας, επικοινωνίας και συμμετοχής στις αποφάσεις.
Από τη μέτρηση στη λογοδοσία
Το κρισιμότερο ζήτημα είναι τι θα συμβαίνει μετά τη συλλογή των απαντήσεων.
Η δημοσίευση ενός μέσου βαθμού δεν αρκεί. Χρειάζεται να προσδιοριστεί:
- ποιοι δείκτες θα δημοσιοποιούνται ανά νοσοκομείο και κλινική,
- πώς θα λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές στη βαρύτητα των περιστατικών,
- ποιος θα εξετάζει τα αρνητικά ευρήματα,
- ποια διορθωτικά σχέδια θα απαιτούνται,
- σε ποιο χρονικό διάστημα θα επαναξιολογείται η πρόοδος.
Χωρίς αυτόν τον κύκλο ανατροφοδότησης, το εργαλείο κινδυνεύει να λειτουργήσει περισσότερο ως μηχανισμός συλλογής εντυπώσεων και λιγότερο ως πραγματικό σύστημα βελτίωσης της ποιότητας.
Συνολική αξιολόγηση
Η επέκταση των PREMs στους ογκολογικούς και παιδιατρικούς ασθενείς αποτελεί ουσιαστικό βήμα προς ένα ΕΣΥ που δεν εξετάζει μόνο τι θεραπεία παρείχε, αλλά και πώς βίωσε ο ασθενής αυτή τη φροντίδα.
Ο διαχωρισμός ανά θεραπευτική διαδρομή στην Ογκολογία και ανά ηλικιακή ομάδα στην Παιδιατρική δείχνει ότι αναγνωρίζονται οι διαφορετικές ανάγκες των πληθυσμών. Θετική είναι επίσης η ανώνυμη συμπλήρωση και η προσπάθεια αυτοματοποίησης της διαδικασίας.
Η επιτυχία του εγχειρήματος, ωστόσο, δεν θα κριθεί από τον συνολικό αριθμό των ερωτηματολογίων. Θα κριθεί από το εάν εκπροσωπούνται και οι λιγότερο ψηφιακά εξοικειωμένοι ασθενείς, από τη διαφάνεια των αποτελεσμάτων και κυρίως από το εάν κάθε χαμηλή επίδοση θα οδηγεί σε συγκεκριμένη αλλαγή στη λειτουργία της κλινικής.
Η φωνή του ασθενούς αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν το σύστημα δεν περιορίζεται να την ακούει, αλλά αποδεικνύει ότι ανταποκρίνεται.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Σαλμονέλα στην Καστοριά: Πάνω από δέκα ασθενείς, ανάμεσά τους παιδιά
Αγαπηδάκη: Αξιολόγηση του «Προλαμβάνω», τηλεϊατρική και παρεμβάσεις για παιδιά και παχυσαρκία
