Η φαρμακευτική αγορά εισέρχεται σε νέα φάση μετά την ακύρωση των «έκτακτων» δασμών. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποσαφήνισε τα όρια της προεδρικής εξουσίας, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο άλλων εμπορικών μέτρων με διαφορετική νομική βάση.
-
Γράφει ο Κοσμάς Ζακυνθινός
Σε απόφαση–ορόσημο που αναμένεται να επηρεάσει την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ και τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες φαρμάκου, το Supreme Court έκρινε ότι ο Donald Trump δεν μπορούσε να επιβάλει μονομερώς δασμούς επικαλούμενος κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η απόφαση 6-3 αλλάζει το πλαίσιο πίεσης προς τις φαρμακευτικές εταιρείες και δημιουργεί αβεβαιότητα για υφιστάμενες εμπορικές συμφωνίες.
Το σκεπτικό της απόφασης
Ο πρόεδρος του δικαστηρίου John Roberts έκρινε ότι η χρήση του νόμου IEEPA (International Emergency Economic Powers Act) υπερέβη τις εξουσίες του προέδρου. Όπως σημείωσε, το Σύνταγμα αναθέτει στο Κογκρέσο τον έλεγχο της δημοσιονομικής πολιτικής και άρα των δασμών.
Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι κάθε προηγούμενη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων δασμών από το νομοθετικό σώμα ήταν ρητά περιορισμένη. Αντίθετα, η ερμηνεία της κυβέρνησης θα έδινε στον πρόεδρο απεριόριστη δυνατότητα επιβολής και μεταβολής δασμών κατά βούληση — κάτι που χαρακτηρίστηκε «ριζική επέκταση προεδρικής εξουσίας».
Ένας χρόνος εμπορικής αβεβαιότητας
Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, η Ουάσιγκτον επικαλέστηκε μεταναστευτικές και ναρκωτικές ροές για να αιτιολογήσει εμπορικά μέτρα. Ακολούθησαν απειλές δασμών προς Καναδά, Μεξικό και Κίνα, συχνά με αναδιπλώσεις.
Ακόμη και ευρωπαϊκοί σύμμαχοι βρέθηκαν στο στόχαστρο, όταν η κυβέρνηση απείλησε με δασμούς στο πλαίσιο γεωπολιτικής πίεσης για τη Γροιλανδία — απειλή που τελικά αποσύρθηκε.
Παρά το κλίμα αστάθειας, οι ΗΠΑ κατέληξαν σε συμφωνίες με την European Union και χώρες όπως το United Kingdom, η Switzerland και η Japan. Οι περισσότερες προέβλεπαν ανώτατο όριο 15% στους δασμούς — συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων — ενώ τα γενόσημα εξαιρούνταν. Το Ηνωμένο Βασίλειο εξασφάλισε πλήρη απαλλαγή για φάρμακα, δραστικές ουσίες και ιατροτεχνολογικά.
Σε δήλωση που μετέδωσε το BBC, το Λονδίνο ανέφερε ότι αναμένει να διατηρηθεί η «προνομιακή εμπορική σχέση» με τις ΗΠΑ.
Τι αλλάζει για τη φαρμακοβιομηχανία
Η απόφαση αφορά μόνο δασμούς βάσει IEEPA και όχι όσους θα μπορούσαν να επιβληθούν μέσω της έρευνας Section 232 για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η σχετική έρευνα για τα φάρμακα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Ωστόσο, οι δασμοί IEEPA ήταν το βασικό εργαλείο πίεσης της κυβέρνησης προς τη βιομηχανία. Το τελευταίο έτος, 17 κορυφαίες φαρμακευτικές δεσμεύτηκαν για επενδύσεις 600 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την IQVIA, προκειμένου να μειώσουν τον κίνδυνο εμπορικών μέτρων.
Η απόφαση ενδέχεται επίσης να αποδυναμώσει την πρωτοβουλία «most favored nation» για μείωση τιμών φαρμάκων, καθώς οι απειλές δασμών αποτέλεσαν βασικό μοχλό διαπραγμάτευσης. Παρότι έχουν ήδη συναφθεί συμφωνίες τιμολόγησης με περισσότερες από δώδεκα μεγάλες εταιρείες, το τελικό αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο.
Η αντίδραση Τραμπ
Ο πρόεδρος χαρακτήρισε την απόφαση «βαθιά απογοητευτική» και ανακοίνωσε ότι θα αναζητήσει νέο νομικό μηχανισμό επιβολής δασμών, προτείνοντας παγκόσμιο τέλος 10% στις εισαγωγές.
Επέκρινε τους δικαστές της πλειοψηφίας ως «αντιπατριώτες», ενώ επαίνεσε τον Brett M. Kavanaugh, ο οποίος διαφώνησε με την απόφαση.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Φαρμακευτική παραγωγή: Αλμα το 2025 λόγω φόβων για δασμούς Τραμπ
Η Βρετανία πληρώνει ακριβότερα φάρμακα για να αποφύγει δασμούς των ΗΠΑ
