Την έντονη απογοήτευση του εκφράζει ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) για το ΦΕΚ της 2ας Απριλίου 2026 σχετικά με το επενδυτικό clawback της περιόδου 2026-2027, υποστηρίζοντας ότι αγνοήθηκαν οι βασικές προτάσεις του κλάδου και ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί σοβαρά εμπόδια για την προσέλκυση κλινικών μελετών στη χώρα.
Η δημοσίευση του ΦΕΚ για το επενδυτικό clawback 2026-2027 προκαλεί ισχυρές αντιδράσεις στη φαρμακοβιομηχανία, με τον ΣΦΕΕ να εκφράζει επισήμως τη δυσαρέσκειά του προς την πολιτική ηγεσία των υπουργείων Υγείας, Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Στην επιστολή που υπογράφουν ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, και ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου, Μιχάλης Χειμώνας, επισημαίνεται ότι καμία από τις παρεμβάσεις που είχε καταθέσει ο κλάδος δεν ενσωματώθηκε στο τελικό κείμενο. Όπως τονίζεται, το αποτέλεσμα είναι ένα θεσμικό πλαίσιο που δεν λαμβάνει υπόψη τη λειτουργία της φαρμακευτικής καινοτομίας ούτε τις ιδιαιτερότητες της κλινικής έρευνας.
Ποιοι μένουν εκτός από το νέο πλαίσιο
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΣΦΕΕ, από το άρθρο 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 4 παράγραφος 7 προκύπτει ότι δικαιούχοι του σχήματος είναι μητρικές εταιρείες που υποχρεούνται σε καταβολή clawback. Αυτό, όπως υποστηρίζει ο Σύνδεσμος, στην πράξη καλύπτει ελληνικές μητρικές εταιρείες και όχι αλλοδαπές μητρικές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα μέσω υποκαταστημάτων.
Ο ΣΦΕΕ σημειώνει ότι η ανάπτυξη νέων φαρμάκων πραγματοποιείται σχεδόν αποκλειστικά από πολυεθνικές εταιρείες σε παγκόσμιο επίπεδο. Υπό αυτό το πρίσμα, εκτιμά ότι το ισχύον πλαίσιο παραβλέπει ένα κρίσιμο χαρακτηριστικό της διεθνούς φαρμακευτικής αγοράς και περιορίζει τη δυνατότητα της χώρας να προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις στην έρευνα.
Ασάφεια στους προϋπολογισμούς για έρευνα και επενδύσεις
Ένα ακόμη σημείο κριτικής αφορά, σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ, την απουσία σαφούς διαχωρισμού ανάμεσα στους πόρους που θα διατεθούν για έργα Έρευνας και Ανάπτυξης και σε εκείνους που θα κατευθυνθούν σε επενδυτικά σχέδια.
Ο Σύνδεσμος υπογραμμίζει ότι η απουσία αυτής της διάκρισης δεν αντανακλά ούτε τη μεθοδολογία ούτε την πολυπλοκότητα των κλινικών μελετών. Κατά την εκτίμησή του, η μη επαρκής εξειδίκευση του μηχανισμού ενδέχεται να οδηγήσει σε στρεβλώσεις και να αποθαρρύνει έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Το όριο του 70% και η πραγματική διάρκεια των κλινικών μελετών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις προβλέψεις για την υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των έργων. Όπως αναφέρεται, το άρθρο 7 παράγραφος 2 προβλέπει ότι πρέπει να υλοποιηθεί τουλάχιστον το 70% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, ενώ το άρθρο 3 ορίζει ως χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης την 31η Δεκεμβρίου 2028.
Ο ΣΦΕΕ αντιτείνει ότι μια κλινική μελέτη διαρκεί συνήθως τουλάχιστον τρία έως τέσσερα χρόνια, ενώ σημαντικό μέρος του έργου αναπτύσσεται στα τελικά στάδια, όταν έχει ενταχθεί μεγαλύτερος αριθμός ασθενών. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί ότι οι συγκεκριμένοι χρονικοί και ποσοτικοί περιορισμοί δεν συμβαδίζουν με την πραγματικότητα της κλινικής έρευνας.
Οι επιπτώσεις για ασθενείς, σύστημα υγείας και οικονομία
Στην επιστολή επισημαίνεται ακόμη ότι οι πολυεθνικές εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν άλλες χώρες για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών, χωρίς να επηρεαστεί ο συνολικός σχεδιασμός τους. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ, ότι ο μεγάλος χαμένος μπορεί να είναι ο ασθενής στην Ελλάδα, ο οποίος στερείται την έγκαιρη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες πριν αυτές κυκλοφορήσουν εμπορικά, διαδικασία που μπορεί να απαιτήσει ακόμη και οκτώ έως δέκα χρόνια.
Παράλληλα, ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι το σύστημα υγείας χάνει την ευκαιρία να προσφέρει ακριβές θεραπείες χωρίς επιβάρυνση στους ασθενείς που συμμετέχουν σε κλινικές μελέτες. Την ίδια στιγμή, προσθέτει ότι η εθνική οικονομία στερείται πρόσθετους πόρους, καθώς και νέες θέσεις εργασίας για επιστήμονες υψηλής εξειδίκευσης, με ανταγωνιστικές αποδοχές.
Μήνυμα για τη φαρμακευτική καινοτομία στην Ελλάδα
Ο ΣΦΕΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Πολιτεία δεν αξιοποιεί, για ακόμη μία φορά, την ευκαιρία να ενισχύσει ουσιαστικά τη φαρμακευτική καινοτομία. Όπως αναφέρει, η επιλογή αυτή έχει συνέπειες που δεν περιορίζονται μόνο στον κλάδο του φαρμάκου, αλλά επεκτείνονται στη δημόσια υγεία, στην οικονομία και στην κοινωνία συνολικά.
Η παρέμβαση του Συνδέσμου επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το κατά πόσο το επενδυτικό clawback μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικό αναπτυξιακό εργαλείο ή αν, αντίθετα, διατηρεί αντικίνητρα για επενδύσεις σε έναν τομέα με άμεσο αποτύπωμα τόσο στην πρόσβαση των ασθενών όσο και στην ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Αιχμές ΣΦΕΕ για το clawback και τα κίνητρα στην Έρευνα και Ανάπτυξη
ΣΦΕΕ: Το φάρμακο σε αδιέξοδο από την υποχρηματοδότηση και το αυξανόμενο clawback
