Τον απολογισμό των παρεμβάσεων που υλοποιήθηκαν στον τομέα της Υγείας με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης παρουσίασε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», η αναβάθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, η τηλεϊατρική, οι Κινητές Ομάδες Υγείας, η παιδική παχυσαρκία, η ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων και ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, περισσότερα από 6,86 εκατ. πολίτες συμμετείχαν σε δωρεάν προληπτικές εξετάσεις.
Με έναν εκτενή απολογισμό των έργων που, όπως αναφέρει, χειρίστηκε στο πεδίο της αρμοδιότητάς της, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη παρουσίασε το κοινωνικό και υγειονομικό αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης στην Υγεία.
Η ίδια σημειώνει ότι με το κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης ολοκληρώνεται ένας κύκλος παρεμβάσεων που ξεκίνησε τα προηγούμενα χρόνια και αφορούσε, μεταξύ άλλων, την πρόληψη, την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, την ισότιμη πρόσβαση των κατοίκων της περιφέρειας σε υπηρεσίες Υγείας, την παιδική παχυσαρκία και την ψηφιοποίηση της φροντίδας.
Στην ανάρτησή της, η κ. Αγαπηδάκη παρουσιάζει τις δράσεις με τη λογική «πρόβλημα – λύση», δίνοντας παράλληλα συγκεκριμένους αριθμούς για τους πολίτες που συμμετείχαν στα προγράμματα.
«ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»: Πάνω από 6,86 εκατ. πολίτες σε δωρεάν εξετάσεις
Πρώτος και κεντρικός άξονας του απολογισμού είναι το εθνικό πρόγραμμα πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ».
Η αναπληρώτρια υπουργός χαρακτηρίζει ως βασικό πρόβλημα των προηγούμενων δεκαετιών την απουσία οργανωμένου συστήματος πρόληψης και υποστηρίζει ότι αυτό είχε ως αποτέλεσμα η δυνατότητα έγκαιρου ελέγχου να εξαρτάται συχνά από την οικονομική δυνατότητα του πολίτη.
Σύμφωνα με την ίδια, μέσω του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» δημιουργήθηκε για πρώτη φορά ένα οργανωμένο σύστημα δωρεάν προληπτικών εξετάσεων για ασφαλισμένους και ανασφάλιστους.
Περισσότεροι από 6.860.000 πολίτες, όπως αναφέρει, υποβλήθηκαν δωρεάν σε εξετάσεις που αφορούν τέσσερις βασικές κατηγορίες νοσημάτων:
- καρκίνο του μαστού,
- καρκίνο του τραχήλου της μήτρας,
- καρκίνο του παχέος εντέρου,
- καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η λογική του προγράμματος είναι η μετατόπιση του συστήματος Υγείας από την αντιμετώπιση της νόσου αφού εκδηλωθεί προς την έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη.
156 ανακαινισμένα Κέντρα Υγείας
Δεύτερο μεγάλο πεδίο παρέμβασης είναι η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Η κ. Αγαπηδάκη υποστηρίζει ότι πολλά Κέντρα Υγείας λειτουργούσαν σε υποδομές στις οποίες δεν είχαν πραγματοποιηθεί ουσιαστικές εργασίες αναβάθμισης από τη δεκαετία του 1980.
Στον απολογισμό της αναφέρει ότι μέσω των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης ανακαινίστηκαν 156 Κέντρα Υγείας σε όλη τη χώρα.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, αναπτύχθηκαν:
- 312 μονάδες χρόνιων παθήσεων,
- νέος ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός για τα Κέντρα Υγείας,
- και νέες διαδικασίες λειτουργίας στην ΠΦΥ.
Η αναβάθμιση των μονάδων της Πρωτοβάθμιας θεωρείται κρίσιμη, καθώς το ζητούμενο είναι να αντιμετωπίζονται περισσότερα περιστατικά κοντά στον τόπο κατοικίας του πολίτη, χωρίς να επιβαρύνονται χωρίς λόγο τα νοσοκομεία.
7.000 επαγγελματίες Υγείας εκπαιδεύτηκαν σε σύγχρονα μοντέλα πρόληψης
Η αναβάθμιση της Πρωτοβάθμιας δεν περιορίστηκε, σύμφωνα με την ανάρτηση, στις κτιριακές υποδομές.
Περίπου 7.000 επαγγελματίες Υγείας της ΠΦΥ εκπαιδεύτηκαν σε σύγχρονα μοντέλα πρόληψης και προαγωγής της Υγείας.
Παράλληλα, η λειτουργία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας αναμορφώθηκε σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, με στόχο την ανάπτυξη τυποποιημένων και ψηφιοποιημένων διαδικασιών φροντίδας.
Η κ. Αγαπηδάκη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια της «ενιαίας διαδικασίας», ώστε ένας πολίτης να αντιμετωπίζεται με συγκρίσιμο τρόπο ανεξάρτητα από το Κέντρο Υγείας στο οποίο απευθύνεται.
Τηλεϊατρική με 305 σταθμούς ιατρού – ασθενούς
Ιδιαίτερα σημαντικό τμήμα του σχεδιασμού αφορά τις απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές.
Η αναπληρώτρια υπουργός αναφέρει ότι αναπτύχθηκε πλήρως το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής, με σκοπό τη μείωση των γεωγραφικών ανισοτήτων στην πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας.
Το δίκτυο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάρτησης, περιλαμβάνει:
- 305 σταθμούς ιατρού – ασθενούς,
- 35 σταθμούς ιατρού – συμβούλου,
- 3.000 συστήματα κατ’ οίκον νοσηλείας.
Η φιλοσοφία του συστήματος είναι ο πολίτης που ζει σε νησί ή απομακρυσμένη περιοχή να μπορεί να συνδέεται με εξειδικευμένο γιατρό χωρίς να απαιτείται κάθε φορά μετακίνηση σε μεγάλο αστικό κέντρο.
Κινητές Ομάδες Υγείας: 180 κλιμάκια σε όλη τη χώρα
Παράλληλα με την τηλεϊατρική αναπτύχθηκαν οι Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ).
Σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη υπηρεσία που επιχειρεί να μεταφέρει την ιατρική φροντίδα στην κατοικία του πολίτη.
Το δίκτυο περιλαμβάνει:
- 180 ιατρικά κλιμάκια,
- περισσότερους από 1.000 εργαζομένους,
- πάνω από 800 σημεία παρέμβασης κάθε μήνα.
Όπως αναφέρει, περισσότεροι από 15.000 πολίτες έχουν εξεταστεί κατ’ οίκον, ενώ συνολικά πάνω από 70.000 άνθρωποι εξετάστηκαν από τις Κινητές Ομάδες Υγείας κατά το τελευταίο έτος.
Η υπηρεσία απευθύνεται ιδιαίτερα σε ανθρώπους που δυσκολεύονται να μετακινηθούν, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία και κατοίκους δυσπρόσιτων περιοχών.
Η παιδική παχυσαρκία στο επίκεντρο
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας.
Η κ. Αγαπηδάκη επισημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στις υψηλές θέσεις των ευρωπαϊκών κατατάξεων για την παιδική υπερβαρότητα και παχυσαρκία, με το πρόβλημα να εμφανίζεται συχνότερα σε οικογένειες με χαμηλότερο εισόδημα.
Η παρέμβαση, σύμφωνα με την ανάρτησή της, περιλάμβανε δράσεις σε σχολεία, οικογένειες και υπηρεσίες Υγείας.
130.000 δωρεάν υγιεινά γεύματα στα σχολεία
Στο πλαίσιο του προγράμματος διανεμήθηκαν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει:
- 130.000 δωρεάν υγιεινά γεύματα σε σχολεία,
- περισσότεροι από 20 τόνοι φρούτων και λαχανικών σε οικογένειες με οικονομική δυσκολία,
- ενώ πάνω από 100.000 παιδιά συμμετείχαν δωρεάν σε δραστηριότητες άθλησης.
Η δράση συνδέει την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας όχι μόνο με την ατομική ευθύνη της οικογένειας, αλλά και με το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί.
1.900 παιδιά έλαβαν εξατομικευμένη υποστήριξη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σκέλος της εξατομικευμένης παρέμβασης.
Σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, περισσότερα από 1.900 παιδιά με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία έλαβαν δωρεάν εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη.
Η ίδια αναφέρει ότι 8 στα 10 από αυτά έχουν πλέον φυσιολογικό βάρος και βελτιωμένη υγεία.
Πρόκειται για στοιχείο που προέρχεται από τον απολογισμό της ίδιας της αναπληρώτριας υπουργού και θα έχει ιδιαίτερη σημασία να συνοδευτεί στο μέλλον από αναλυτικά δημοσιευμένα δεδομένα για τη διάρκεια παρακολούθησης, τα κριτήρια αξιολόγησης και τη διατήρηση του αποτελέσματος.
1.100 παιδίατροι και επαγγελματίες Υγείας εκπαιδεύτηκαν
Παράλληλα, 1.100 παιδίατροι και άλλοι επαγγελματίες Υγείας εκπαιδεύτηκαν στην έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση της παιδικής παχυσαρκίας.
Η εκπαίδευση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παιδική παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ήδη από νεαρή ηλικία καταστάσεων όπως:
- υπέρταση,
- διαταραχές γλυκόζης,
- σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2,
- δυσλιπιδαιμία.
99.328 μαθητές στο «Ταξίδι της Τροφής»
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Το Ταξίδι της Τροφής» εφαρμόστηκε, σύμφωνα με την ανάρτηση, σε 1.625 σχολεία και συμμετείχαν σε αυτό 99.328 μαθητές.
Η κ. Αγαπηδάκη αναφέρει ότι το πρόγραμμα πλέον θεσμοθετείται ώστε να μπορεί να αξιοποιείται ευρύτερα από το εκπαιδευτικό σύστημα.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε επικαιροποίηση των Εθνικών Συστάσεων για την Άσκηση και τη Διατροφή ανά ομάδα πληθυσμού, καθώς και των διατροφικών οδηγιών για τα σχολικά κυλικεία.
Δράσεις για την υγεία των κοριτσιών και την έμμηνο ρύση
Ένας ακόμη άξονας του σχεδιασμού αφορά την προαγωγή της υγείας παιδιού και οικογένειας.
Σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, αναπτύχθηκε δράση με τρεις βασικούς πυλώνες:
την υγεία των κοριτσιών, τις θετικές γονεϊκές δεξιότητες και την ψυχική υγεία εφήβων και νέων.
Στα βιωματικά προγράμματα για θέματα υγείας και υγιεινής της περιόδου συμμετείχαν 237.133 μαθητές και μαθήτριες σε 2.521 σχολεία.
Πάνω από 15 εκατ. προϊόντα περιόδου
Η αναπληρώτρια υπουργός αναφέρει ακόμη ότι διανεμήθηκαν δωρεάν περισσότερα από 15 εκατομμύρια προϊόντα περιόδου στα κορίτσια από την Πέμπτη Δημοτικού έως την Τρίτη Γυμνασίου.
Η παρέμβαση επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα ζήτημα που διεθνώς περιγράφεται ως period poverty, δηλαδή τη δυσκολία πρόσβασης σε απαραίτητα προϊόντα υγιεινής λόγω οικονομικών ή κοινωνικών παραγόντων.
Triple P για 6.513 οικογένειες
Στην Ελλάδα εφαρμόστηκε επίσης το πρόγραμμα Positive Parenting Programme – Triple P, το οποίο χρησιμοποιείται διεθνώς για την ενίσχυση των θετικών γονεϊκών δεξιοτήτων.
Η δράση εφαρμόστηκε και στις επτά Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας από 231 εκπαιδευμένους επαγγελματίες Υγείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάρτησης, 6.513 οικογένειες επωφελήθηκαν από δωρεάν συμβουλευτικές συνεδρίες και σεμινάρια.
Πρώτο Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για τον αυτοτραυματισμό νέων
Στον τομέα της ψυχικής υγείας ξεχωρίζει η δημιουργία του πρώτου Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για την πρόληψη και αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού νέων.
Σύμφωνα με την αναπληρώτρια υπουργό, περισσότερες από 500 οικογένειες, έφηβοι και νέοι έχουν ήδη λάβει υποστήριξη από τη δομή.
Οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν και περιλαμβάνουν ψυχοθεραπευτική υποστήριξη.
Παράλληλα, περισσότερα από 3.000 παιδιά συμμετείχαν σε εργαστήρια ψυχικής ενδυνάμωσης μέσω της μουσικής, με τη συμμετοχή επαγγελματιών ψυχικής υγείας και καλλιτεχνών.
Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Όλα τα στοιχεία σε ένα σημείο
Ο τελευταίος μεγάλος άξονας στον απολογισμό αφορά την ψηφιοποίηση.
Η κ. Αγαπηδάκη περιγράφει ως χρόνιο πρόβλημα την κατακερματισμένη πληροφορία για τον ασθενή: εξετάσεις σε χαρτί, παλιά αποτελέσματα σε διαφορετικά ιατρεία και δυσκολία του γιατρού να έχει πλήρη εικόνα του ιστορικού.
Η απάντηση, σύμφωνα με την ίδια, είναι ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας.
Στον φάκελο συγκεντρώνονται σταδιακά:
- παραπεμπτικά,
- εργαστηριακές εξετάσεις,
- αποτελέσματα,
- απεικονιστικές εξετάσεις και οι εικόνες τους,
- καθώς και άλλα στοιχεία του ιατρικού ιστορικού.
Στόχος είναι ο πολίτης να μη χρειάζεται πλέον να μεταφέρει έντυπους φακέλους από γιατρό σε γιατρό και ο επαγγελματίας Υγείας να διαθέτει πληρέστερη εικόνα της πορείας του ασθενούς.
Λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερος χρόνος για τον ασθενή
Η ψηφιακή συγκέντρωση των δεδομένων μπορεί, σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, να περιορίσει την επανάληψη εξετάσεων, να διευκολύνει τον συντονισμό μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων και να εξοικονομήσει χρόνο στο ιατρικό ραντεβού.
Το κρίσιμο ζήτημα στην επόμενη φάση θα είναι η πραγματική διαλειτουργικότητα των συστημάτων, η πληρότητα των δεδομένων και η ασφαλής πρόσβαση σε αυτά από τους επαγγελματίες Υγείας.
Από το 2022 η προετοιμασία των παρεμβάσεων
Η Ειρήνη Αγαπηδάκη σημειώνει ότι η προετοιμασία των παραπάνω έργων ξεκίνησε ήδη από το 2022 και αποδίδει την υλοποίησή τους σε μια ευρύτερη ομάδα συνεργατών, τους οποίους ευχαρίστησε δημόσια.
«Μια μεγάλη ομάδα εργάστηκε ήδη από το 2022 για όλα αυτά», ανέφερε.
Η ίδια συνοψίζει το αποτέλεσμα υποστηρίζοντας ότι το Ταμείο Ανάκαμψης είχε «τεράστιο κοινωνικό αντίκτυπο, φέρνοντας την υγεία σε κάθε σπίτι».
Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Η ολοκλήρωση της χρηματοδότησης είναι μόνο το πρώτο μέρος της εξίσωσης.
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι τι θα συμβεί μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.
Οι νέες δομές, τα πληροφοριακά συστήματα, η τηλεϊατρική, οι Κινητές Ομάδες Υγείας και τα προγράμματα πρόληψης χρειάζονται σταθερή χρηματοδότηση, επαρκές προσωπικό, τεχνική υποστήριξη και συνεχή αξιολόγηση.
Η επιτυχία τους δεν θα κριθεί μόνο από το πόσες υποδομές δημιουργήθηκαν ή πόσοι πολίτες συμμετείχαν σε μια δράση κατά την περίοδο χρηματοδότησης.
Θα κριθεί από το εάν οι παρεμβάσεις αυτές μετατραπούν σε μόνιμες υπηρεσίες του ΕΣΥ.
Το μεγάλο στοίχημα της πρόληψης
Ιδιαίτερα στην πρόληψη, το όφελος δεν αποτυπώνεται πλήρως σε έναν άμεσο αριθμό εξετάσεων.
Ο πραγματικός δείκτης επιτυχίας είναι πόσοι καρκίνοι θα εντοπίζονται σε πρωιμότερο στάδιο, πόσοι άνθρωποι υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου θα ξεκινούν εγκαίρως θεραπεία και πόσες σοβαρές επιπλοκές θα μπορούν να προληφθούν.
Το ίδιο ισχύει για την παιδική παχυσαρκία.
Δεν αρκεί μόνο η βελτίωση του σωματικού βάρους σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Το ζητούμενο είναι εάν τα παιδιά θα διατηρήσουν υγιέστερες συνήθειες και καλύτερους δείκτες υγείας σε βάθος χρόνου.
Από την απορρόφηση των πόρων στη μέτρηση αποτελεσμάτων
Η ανάρτηση της αναπληρώτριας υπουργού αποτυπώνει ένα μεγάλο εύρος έργων και εκατομμύρια επαφές πολιτών με προγράμματα πρόληψης και φροντίδας.
Η επόμενη φάση για το υπουργείο Υγείας είναι περισσότερο απαιτητική: η συστηματική μέτρηση των αποτελεσμάτων.
Πόσα περιστατικά εντοπίστηκαν έγκαιρα μέσω του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»;
Πόσες νοσηλείες αποφεύχθηκαν;
Πόσο μειώθηκαν οι μετακινήσεις ασθενών από νησιά χάρη στην τηλεϊατρική;
Πώς άλλαξε η καθημερινή λειτουργία των ανακαινισμένων Κέντρων Υγείας;
Και ποια είναι η μακροπρόθεσμη επίδραση των παρεμβάσεων στην παιδική παχυσαρκία και στην ψυχική υγεία;
Αυτοί είναι οι δείκτες που θα καθορίσουν εάν η επένδυση του Ταμείου Ανάκαμψης άφησε πίσω της όχι μόνο νέα κτίρια και ψηφιακές εφαρμογές, αλλά μόνιμη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημόσια Υγεία στην Ελλάδα.
Ο απολογισμός της Αγαπηδάκη
Για την Ειρήνη Αγαπηδάκη, πάντως, το βασικό μήνυμα είναι ότι το Ταμείο Ανάκαμψης χρησιμοποιήθηκε για να δημιουργηθούν υπηρεσίες που προηγουμένως είτε δεν υπήρχαν είτε παρέμεναν αποσπασματικές.
Από τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για εκατομμύρια πολίτες μέχρι την τηλεϊατρική στα νησιά και από την παιδική παχυσαρκία έως τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, η ίδια παρουσιάζει τις παρεμβάσεις ως μια προσπάθεια μετάβασης από ένα σύστημα που περιμένει την εμφάνιση της νόσου σε ένα σύστημα που επενδύει περισσότερο στην πρόληψη, την κοινότητα και την έγκαιρη παρέμβαση.
Όπως καταλήγει στην ανάρτησή της: «Το Ταμείο Ανάκαμψης είχε τεράστιο κοινωνικό αντίκτυπο φέρνοντας την υγεία σε κάθε σπίτι. Αποδείξαμε στην πράξη πως ό,τι λέμε το κάνουμε. Και έτσι θα συνεχίσουμε».
Τα στοιχεία και οι αποτιμήσεις που παρατίθενται προέρχονται από τη δημόσια ανάρτηση της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ειρήνη Αγαπηδάκη: Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» συνεχίζεται έως το 2030
Αγαπηδάκη: Συνεχίζεται το πρόγραμμα κατά της παχυσαρκίας – 43.500 οι δικαιούχοι
