Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην καθημερινή αναζήτηση πληροφοριών υγείας, με νέα δημοσκόπηση της KFF να δείχνει ότι το 32% των ενηλίκων έχει χρησιμοποιήσει AI chatbots τον τελευταίο χρόνο για σωματικά ή ψυχικά ζητήματα, όσο περίπου και τα social media.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η τεχνητή νοημοσύνη παύει να αντιμετωπίζεται ως ένα περιφερειακό εργαλείο αναζήτησης και μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε σημείο πρώτης επαφής για ζητήματα υγείας. Νέα δημοσκόπηση της KFF δείχνει ότι περίπου το ένα τρίτο των ενηλίκων στις ΗΠΑ (32%) έχει στραφεί τον τελευταίο χρόνο σε AI chatbots για πληροφορίες υγείας, ποσοστό που πλέον ισοδυναμεί με το μερίδιο όσων χρησιμοποιούν τα social media για τον ίδιο σκοπό.
Το εύρημα αυτό αναδεικνύει μια ουσιαστική μετατόπιση στη συμπεριφορά των πολιτών. Η αναζήτηση γρήγορων απαντήσεων, η ανάγκη για ιδιωτικότητα, αλλά και οι δυσκολίες πρόσβασης στο σύστημα υγείας ωθούν όλο και περισσότερους ανθρώπους να ζητούν βοήθεια από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, είτε για σωματικά είτε για ψυχικά ζητήματα.
Η AI μπαίνει δυναμικά στην αναζήτηση πληροφοριών υγείας
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, περίπου 29% των ενηλίκων αναζήτησαν μέσω AI πληροφορίες που σχετίζονται με τη σωματική τους υγεία, ενώ περίπου 16% στράφηκαν στην τεχνητή νοημοσύνη για ζητήματα ψυχικής υγείας. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η χρήση των chatbots δεν περιορίζεται πια σε γενικές απορίες ή τεχνολογική περιέργεια, αλλά εισέρχεται όλο και πιο βαθιά σε τομείς που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αποκλειστικό πεδίο επαγγελματιών υγείας.
Η τάση είναι αισθητά εντονότερη στους νεότερους ενήλικες. Όπως και στη γενικότερη χρήση της AI, οι ηλικίες κάτω των 30 εμφανίζονται πολύ πιο πρόθυμες να χρησιμοποιήσουν chatbots για ζητήματα υγείας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ψυχική υγεία.
Μεγαλύτερη χρήση στους νέους, στους ανασφάλιστους
Η δημοσκόπηση δείχνει ότι οι ενήλικες κάτω των 30 ετών είναι περίπου τρεις φορές πιο πιθανό από όσους είναι 50 ετών και άνω να χρησιμοποιήσουν AI για πληροφορίες γύρω από την ψυχική υγεία, με τα ποσοστά να φτάνουν το 28% έναντι 8%. Αντίστοιχα, οι ανασφάλιστοι ενήλικες εμφανίζονται πιο πιθανό να στραφούν σε AI εργαλεία για τέτοιου είδους πληροφορίες σε σχέση με όσους διαθέτουν ασφάλιση, με ποσοστά 30% έναντι 14%.
Η ίδια τάση καταγράφεται και μεταξύ μαύρων και ισπανόφωνων ενηλίκων, οι οποίοι εμφανίζονται πιο πιθανό να χρησιμοποιούν AI για ζητήματα υγείας σε σχέση με τους λευκούς ενήλικες. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ήδη για αρκετούς ως εναλλακτική ή συμπληρωματική πηγή πληροφόρησης, ιδίως εκεί όπου οι παραδοσιακές διαδρομές φροντίδας παραμένουν πιο δύσκολες ή πιο άνισες.
Ο βασικός λόγος είναι η ταχύτητα, αλλά όχι μόνο
Όταν οι χρήστες ρωτήθηκαν γιατί επέλεξαν AI για πληροφορίες υγείας, περίπου δύο στους τρεις (65%) απάντησαν ότι βασικός λόγος ήταν η ανάγκη για γρήγορη και άμεση πληροφόρηση ή υποστήριξη. Πρόκειται για το πιο ισχυρό κίνητρο, το οποίο αποτυπώνει τη βασική έλξη που ασκούν αυτά τα εργαλεία: προσφέρουν άμεση απάντηση, χωρίς αναμονή, χωρίς ραντεβού και χωρίς την τυπική διαδικασία πρόσβασης σε επαγγελματία υγείας.
Ωστόσο, η ταχύτητα δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Ένα σημαντικό ποσοστό, 41%, δήλωσε ότι ήθελε πρώτα να αναζητήσει πληροφορίες πριν αποφασίσει αν πρέπει να επισκεφθεί γιατρό ή άλλον επαγγελματία υγείας. Επιπλέον, 36% είπαν ότι ένιωθαν πιο άνετα να ψάξουν κάτι ιδιωτικά, χωρίς έκθεση ή αμηχανία.
Το κόστος και η πρόσβαση σπρώχνουν τον κόσμο προς την AI
Ιδιαίτερο βάρος έχουν και τα ευρήματα που συνδέουν τη χρήση AI με τα εμπόδια του ίδιου του συστήματος υγείας. Περίπου 1 στους 5 χρήστες ανέφερε ότι στράφηκε σε AI επειδή δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά το κόστος επίσκεψης σε επαγγελματία υγείας (19%) ή επειδή δεν είχε τακτικό γιατρό ή δεν μπορούσε να κλείσει ραντεβού (18%).
Τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα στους νεότερους και στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Μεταξύ των χρηστών κάτω των 30 ετών, το 29% ανέφερε ως βασικό λόγο το οικονομικό κόστος και το 38% τα προβλήματα πρόσβασης. Αντίστοιχα, μεταξύ όσων έχουν ετήσιο εισόδημα κάτω από 40.000 δολάρια, το 32% επικαλέστηκε το κόστος και το 25% την πρόσβαση ως βασικούς λόγους για τους οποίους στράφηκε στην AI για συμβουλές υγείας.
Το εύρημα αυτό δείχνει ότι, για μέρος του πληθυσμού, η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί απλώς ως εργαλείο ευκολίας αλλά ως υποκατάστατο ενός συστήματος στο οποίο η πρόσβαση γίνεται ακριβή, αργή ή αβέβαιη.
Πολλοί δεν μιλούν μετά με γιατρό
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία της έρευνας είναι ότι πολλοί από όσους χρησιμοποιούν AI για ζητήματα υγείας δεν ακολουθούν στη συνέχεια επαφή με γιατρό ή άλλο επαγγελματία υγείας. Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στα θέματα ψυχικής υγείας: 58% όσων αναζήτησαν τέτοιες πληροφορίες μέσω AI δεν συνέχισαν με επαγγελματία υγείας. Στα θέματα σωματικής υγείας, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 42%.
Και εδώ οι νεότεροι ενήλικες εμφανίζονται πιο πιθανό να στραφούν στην AI και στη συνέχεια να μην αναζητήσουν ιατρική παρακολούθηση. Η εικόνα αυτή ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση όχι μόνο για τη χρησιμότητα της AI, αλλά και για το πού ακριβώς αρχίζει να μετατρέπεται από βοηθητικό εργαλείο σε υποκατάστατο της κλινικής φροντίδας.
Προσωπικά ιατρικά δεδομένα σε chatbots
Η έρευνα καταγράφει και μια ακόμη εντυπωσιακή τάση. Μεταξύ όσων χρησιμοποιούν AI για πληροφορίες υγείας, 41% δήλωσαν ότι έχουν ανεβάσει προσωπικά ιατρικά δεδομένα, όπως αποτελέσματα εξετάσεων ή σημειώσεις γιατρών, προκειμένου να λάβουν εξατομικευμένες εξηγήσεις ή συμβουλές. Σε επίπεδο γενικού πληθυσμού, αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 13% του κοινού.
Την ίδια στιγμή, η ανησυχία για την ιδιωτικότητα παραμένει πολύ υψηλή. Περίπου 77% του συνολικού κοινού δηλώνει ότι ανησυχεί για την προστασία των προσωπικών ιατρικών πληροφοριών που δίνονται σε εργαλεία AI. Ακόμη και μεταξύ όσων έχουν ήδη μοιραστεί τέτοια δεδομένα, η ανησυχία παραμένει έντονη, αφού 65% δηλώνουν ότι προβληματίζονται για το απόρρητο.
Αυτό αποκαλύπτει μια εντυπωσιακή αντίφαση: οι άνθρωποι χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο την AI για προσωπικά ζητήματα υγείας, ακόμη κι όταν δεν νιώθουν πραγματικά ασφαλείς για το πού πηγαίνουν αυτές οι πληροφορίες και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθούν.
Τι δείχνει συνολικά η έρευνα
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά πλέον σταθερή θέση στον χάρτη της αναζήτησης πληροφοριών υγείας. Δεν πρόκειται μόνο για μια νέα τεχνολογική συνήθεια, αλλά για ένδειξη μιας βαθύτερης αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες προσεγγίζουν τη φροντίδα, την ενημέρωση και τη λήψη αποφάσεων για την υγεία τους.
Ταυτόχρονα, η έρευνα της KFF δείχνει ότι η άνοδος της AI στην υγεία δεν μπορεί να διαβαστεί αποκομμένα από τα προβλήματα πρόσβασης, το κόστος της περίθαλψης, την ανάγκη για ιδιωτικότητα και την αυξανόμενη πίεση που νιώθουν κυρίως οι νεότεροι και οι οικονομικά πιο ευάλωτοι. Με αυτή την έννοια, τα chatbots δεν καλύπτουν μόνο ένα τεχνολογικό κενό. Αρχίζουν να καλύπτουν και κενά του ίδιου του συστήματος υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Chatbots αντί για φίλους; Η νέα τάση της Gen Z προβληματίζει ειδικούς
Τεχνητή Νοημοσύνη ή Google; Τι δείχνει μελέτη για τις επιλογές ασθενών
