Ο καρκίνος του παχέος εντέρου εξελίσσεται σε κορυφαία αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών, σύμφωνα με νέα ανάλυση της American Cancer Society, ενισχύοντας την ανησυχία για τη σταθερή αύξηση των περιστατικών πρώιμης έναρξης σε ΗΠΑ, Βρετανία και άλλες δυτικές χώρες.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Νέο κύμα ανησυχίας προκαλούν τα τελευταία δεδομένα για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, καθώς νέα ανάλυση δείχνει ότι η νόσος έχει εξελιχθεί στην κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών. Τα ευρήματα επαναφέρουν με ένταση στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη ραγδαία αύξηση των περιστατικών πρώιμης έναρξης, σε μια περίοδο όπου οι ειδικοί μιλούν πλέον ανοιχτά για «τσουνάμι» νέων διαγνώσεων.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα από την American Cancer Society (ACS), καταγράφει ανησυχητική επιβάρυνση από τη νόσο, γνωστή και ως καρκίνος του παχέος εντέρου ή ορθοκολικός καρκίνος, στις ηλικίες 20 έως 49 ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι θάνατοι σε αυτές τις νεότερες ηλικιακές ομάδες καταγράφονται σε πρωτοφανή επίπεδα.
Αύξηση των διαγνώσεων στους νεότερους ενήλικες
Η μελέτη δείχνει ότι οι διαγνώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου σε νέους ενήλικες αυξάνονται κατά περίπου 3% κάθε χρόνο. Για το 2026, στις ΗΠΑ προβλέπονται 158.850 νέα περιστατικά και 55.230 θάνατοι από τη νόσο, αριθμοί που επιβεβαιώνουν τη βαρύτητα του προβλήματος.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αναλύσεις του προηγούμενου έτους είχαν ήδη δείξει αύξηση των περιστατικών σε άτομα κάτω των 50 ετών και σε άλλες χώρες, όπως η Βρετανία, η Αυστραλία και ο Καναδάς, ενισχύοντας τους φόβους ότι πρόκειται για μια ευρύτερη διεθνή μετατόπιση στην επιδημιολογία της νόσου.
«Δεν είναι πλέον νόσος των ηλικιωμένων»
Ο Dr Ahmedin Jemal, senior vice president of surveillance, prevention and health services research στην ACS, υπογράμμισε ότι ο ορθοκολικός καρκίνος δεν μπορεί πλέον να θεωρείται «νόσος των ηλικιωμένων». Όπως ανέφερε, απαιτείται εντατικοποίηση της έρευνας ώστε να αποσαφηνιστούν οι αιτίες που οδηγούν σε αυτή τη μαζική αύξηση των περιστατικών στις γενιές που γεννήθηκαν μετά το 1950.
Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει τη μετατόπιση που καταγράφεται διεθνώς: ένας καρκίνος που παραδοσιακά συνδεόταν με μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζεται πλέον πιο συχνά σε νεότερους ενήλικες, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τη δημόσια υγεία, την πρόληψη και τα κριτήρια προσυμπτωματικού ελέγχου.
Η εικόνα στη Βρετανία και οι ευρύτερες ανησυχίες
Στη Βρετανία, ο καρκίνος του παχέος εντέρου ευθύνεται για περίπου 17.700 θανάτους κάθε χρόνο και αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στη χώρα. Την ίδια στιγμή, τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Cancer Research UK δείχνουν ότι τα συνολικά ποσοστά διάγνωσης καρκίνου σε άτομα ηλικίας 25 έως 49 ετών αυξήθηκαν κατά 24%.
Οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι μέρος αυτής της αύξησης μπορεί να συνδέεται με την αύξηση του πληθυσμού αλλά και με τη βελτίωση της διάγνωσης. Παρ’ όλα αυτά, το φαινόμενο δεν θεωρείται απλώς στατιστικό ή τεχνικό. Αντιθέτως, πολλοί επιστήμονες μιλούν για σαφή επιδείνωση, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις καρκίνων πρώιμης έναρξης.
Ο καθηγητής Charles Swanton, chief clinician της Cancer Research UK, είχε ήδη επισημάνει από το 2024 ότι εδώ και δεκαετίες παρατηρείται ξεκάθαρη αύξηση των ποσοστών καρκίνου σε νεαρούς ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όπως είχε τονίσει, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι περισσότεροι ενήλικες κάτω των 50 ετών ίσως αναπτύσσουν καρκίνο από ποτέ άλλοτε.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά πρώιμης έναρξης
Ένα από τα βασικά πεδία ανησυχίας αφορά τους καρκίνους πρώιμης έναρξης και ειδικότερα τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Η Dr Aparna Parikh, καθηγήτρια Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Harvard και ογκολόγος στο Massachusetts General Hospital, έχει επισημάνει ότι η αύξηση των περιστατικών πρώιμης έναρξης είναι πολυπαραγοντική.
Όπως εξηγεί, οι διατροφικές συνήθειες, το περιβάλλον και τα χαρακτηριστικά του μικροβιώματος φαίνεται να παίζουν ρόλο στη διαμόρφωση του κινδύνου. Η καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που οδηγούν στην αύξηση των περιστατικών μπορεί, σύμφωνα με την ίδια, να βοηθήσει τόσο στην πρόληψη όσο και στον εντοπισμό ατόμων υψηλού κινδύνου που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από πρώιμο προσυμπτωματικό έλεγχο.
Η ίδια προσθέτει ότι η δοκιμή μεθόδων αξιολόγησης του κινδύνου και πρόληψης των πρώιμων μορφών ορθοκολικού καρκίνου μπορεί να διαμορφώσει μια πιο ασφαλή και υγιή προοπτική για τις νεότερες γενιές.
Σταθερή άνοδος και μετατόπιση προς τον καρκίνο του ορθού
Η πιο πρόσφατη μελέτη της ACS, η οποία ανέλυσε στοιχεία καρκινικών διαγνώσεων και θνησιμότητας στον πληθυσμό των ΗΠΑ, κατέγραψε σταθερή αύξηση των θανάτων από καρκίνο του παχέος εντέρου κατά 1% από το 2004 και μετά.
Παράλληλα, έδειξε ότι ο καρκίνος του ορθού αντιστοιχεί πλέον στο 32% των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου στις ΗΠΑ, έναντι 27% στα μέσα της δεκαετίας του 2000. Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς δείχνει ότι η αύξηση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλες τις μορφές της νόσου.
Ο καρκίνος του ορθού αφορά το τελικό τμήμα του παχέος εντέρου, εκεί όπου αποθηκεύονται τα κόπρανα πριν αποβληθούν από τον οργανισμό. Αντίθετα, ο καρκίνος του κόλου αναπτύσσεται υψηλότερα στο παχύ έντερο. Και οι δύο μορφές εντάσσονται συνήθως κάτω από τον ευρύτερο όρο «καρκίνος του παχέος εντέρου».
Η διατροφή, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και το μικροβίωμα στο μικροσκόπιο
Παρότι οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε μία και μοναδική εξήγηση για την εκτίναξη των περιστατικών, οι πρόσφατες μελέτες στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε δίαιτες πλούσιες σε λιπαρά και φτωχές σε φυτικές ίνες. Ένα τέτοιο διατροφικό μοτίβο συνδέεται με δυσκοιλιότητα και με μεγαλύτερο χρόνο παραμονής των κοπράνων στο κατώτερο έντερο, κάτι που ενδέχεται να επιτρέπει σε βακτήρια να προκαλέσουν βλάβες στο DNA των κυττάρων.
Στο ίδιο πλαίσιο, τα επεξεργασμένα κρέατα και περιβαλλοντικοί ρύποι, όπως τα φυτοφάρμακα, θεωρείται ότι ενισχύουν την έκθεση σε πιθανούς καρκινογόνους παράγοντες, οι οποίοι καταλήγουν επίσης στα κόπρανα και παραμένουν περισσότερο στο ορθό.
Οι συγγραφείς της μελέτης χαρακτήρισαν τη συγκεκριμένη τάση «πολύ σοβαρή», σημειώνοντας ότι ο ορθοκολικός καρκίνος είναι ο μόνος συχνός καρκίνος σε άτομα κάτω των 50 ετών για τον οποίο η θνησιμότητα συνεχίζει να αυξάνεται.
Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες για να μειώσουν τον κίνδυνο
Με τα περιστατικά να αυξάνονται και στη Βρετανία, ο consultant gastroenterologist Dr Angad Dhillon έδωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα απλές αλλά κρίσιμες κατευθύνσεις για τη μείωση του κινδύνου. Όπως ανέφερε, υπάρχουν αρκετά προληπτικά μέτρα που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της υγείας του εντέρου.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η διατροφή πλούσια σε φυτικές τροφές και φυτικές ίνες, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ εντός των συνιστώμενων ορίων και η καλύτερη διαχείριση του στρες.
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν σταματά στον τρόπο ζωής. Η ταχεία αύξηση των περιστατικών σε νεότερες ηλικίες ενισχύει το αίτημα για ισχυρότερη έρευνα, καλύτερη χαρτογράφηση των παραγόντων κινδύνου και πιο στοχευμένες στρατηγικές έγκαιρης ανίχνευσης, πριν η νόσος εξελιχθεί σε ακόμη μεγαλύτερη απειλή για τις νεότερες γενιές.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος παχέος εντέρου: Διατροφή και άσκηση μειώνουν τον κίνδυνο
Ανησυχία επιστημόνων για την πρώιμη εμφάνιση καρκίνου παχέος εντέρου
