Νέα έρευνα από το Columbia University αποκαλύπτει πώς ορισμένες στατίνες προκαλούν μυϊκό πόνο, μέσω διαρροής ασβεστίου στα μυϊκά κύτταρα.
-
Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Μια νέα ανακάλυψη από ερευνητές του Columbia University Irving Medical Center ρίχνει φως σε έναν από τους συχνότερους λόγους για τους οποίους οι ασθενείς διακόπτουν τη θεραπεία με στατίνες. Σύμφωνα με τη μελέτη, ορισμένες στατίνες συνδέονται με βασική πρωτεΐνη των μυϊκών κυττάρων, προκαλώντας μια μικρή αλλά επιβλαβή διαρροή ασβεστίου, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πόνο, αδυναμία και σταδιακή μυϊκή φθορά.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Clinical Investigation, προσφέρει για πρώτη φορά έναν σαφή βιολογικό μηχανισμό πίσω από τα μυϊκά συμπτώματα που σχετίζονται με τις στατίνες, ένα ζήτημα που απασχολεί την ιατρική κοινότητα εδώ και δεκαετίες.
Γιατί τόσοι ασθενείς εγκαταλείπουν τις στατίνες
Οι στατίνες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της καρδιαγγειακής πρόληψης και χορηγούνται σε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Ωστόσο, μυϊκοί πόνοι, αίσθημα κόπωσης και μυϊκή αδυναμία οδηγούν περίπου έναν στους δέκα ασθενείς στη διακοπή της αγωγής.
Όπως επισημαίνει ο Andrew Marks, επικεφαλής της μελέτης, ακόμη και αν ο μηχανισμός αυτός αφορά μόνο ένα μέρος των ασθενών, το όφελος θα είναι τεράστιο: «Αν μπορέσουμε να λύσουμε το πρόβλημα έστω και για μια υποομάδα, μιλάμε για εκατομμύρια ανθρώπους που θα συνεχίσουν με ασφάλεια τη θεραπεία τους».
Ένα παλιό μυστήριο βρίσκει εξήγηση
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν οι στατίνες εισήχθησαν στην κλινική πράξη, οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν γιατί προκαλούν μυϊκές παρενέργειες. Αν και είναι γνωστό ότι αναστέλλουν ένζυμα της σύνθεσης χοληστερόλης, είχε διαφανεί ότι αλληλεπιδρούν και με άλλους, μη επιθυμητούς, στόχους στους μύες.
Χάρη στη χρήση κρυοηλεκτρονικής μικροσκοπίας (cryo-EM), οι ερευνητές κατάφεραν να παρατηρήσουν σε ατομικό επίπεδο πώς η σιμβαστατίνη συνδέεται με τον υποδοχέα ρυανοδίνης (RyR1), μια κρίσιμη πρωτεΐνη για τη λειτουργία των μυϊκών κυττάρων.
Η διαρροή ασβεστίου που αποδυναμώνει τους μύες
Η σύνδεση αυτή ανοίγει ένα «κανάλι» διαρροής ασβεστίου μέσα στο μυϊκό κύτταρο. Η περίσσεια ασβεστίου μπορεί είτε να αποδυναμώσει άμεσα τις μυϊκές ίνες είτε να ενεργοποιήσει ένζυμα που οδηγούν σε σταδιακή αποδόμηση του μυϊκού ιστού. Το αποτέλεσμα είναι πόνος, αδυναμία και μειωμένη αντοχή, συμπτώματα που αναφέρουν συχνά οι ασθενείς.
Προς πιο ασφαλείς θεραπείες για τη χοληστερόλη
Τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για δύο διαφορετικές στρατηγικές. Η πρώτη αφορά τον επανασχεδιασμό των στατινών, ώστε να διατηρούν τη δράση τους στη χοληστερόλη χωρίς να επηρεάζουν τον υποδοχέα ρυανοδίνης. Η δεύτερη εστιάζει στο «κλείσιμο» της διαρροής ασβεστίου, μέσω φαρμάκων που ήδη δοκιμάζονται πειραματικά για σπάνιες μυϊκές παθήσεις.
Σύμφωνα με τον Marks, αν τα φάρμακα αυτά αποδειχθούν αποτελεσματικά, θα μπορούσαν στο μέλλον να δοκιμαστούν και σε ασθενείς με μυοπάθεια από στατίνες, προσφέροντας μια λύση σε ένα διαχρονικό κλινικό πρόβλημα.
Τι σημαίνει πρακτικά η ανακάλυψη
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι όλοι οι μυϊκοί πόνοι από στατίνες έχουν την ίδια αιτία. Ωστόσο, προσφέρει μια στιβαρή βιολογική εξήγηση για ένα σημαντικό ποσοστό περιστατικών και δημιουργεί βάσιμες προοπτικές για πιο ανεκτές και εξατομικευμένες θεραπείες στο μέλλον.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Στατίνες: Πώς μειώνουν τη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού
Στατίνες: Αμφίβολα τα οφέλη τους στους υγιείς ανθρώπους
