Η δραστική μείωση της διεθνούς βοήθειας θέτει σε σοβαρό κίνδυνο τις παγκόσμιες προσπάθειες καταπολέμησης λοιμωδών νοσημάτων και παιδικής θνησιμότητας. Νέα μελέτη εκτιμά ότι οι περικοπές χρηματοδότησης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περισσότερους από 22 εκατομμύρια αποτρέψιμους θανάτους έως το 2030.
Η δραστική μείωση των κονδυλίων διεθνούς βοήθειας ενδέχεται να ανατρέψει δεκαετίες προόδου στη δημόσια υγεία, οδηγώντας σε δεκάδες εκατομμύρια επιπλέον θανάτους μέσα στα επόμενα χρόνια. Νέα ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Global Health εκτιμά ότι οι περικοπές χρηματοδότησης από μεγάλες δωρήτριες χώρες θα μπορούσαν να επιφέρουν έως και 22,6 εκατομμύρια αποτρέψιμους θανάτους μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Η πρόοδος που απειλείται να χαθεί
Τα τελευταία είκοσι χρόνια σημειώθηκε θεαματική βελτίωση στους δείκτες παιδικής θνησιμότητας και στις λοιμώδεις νόσους, κυρίως χάρη στη διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια. Η χρηματοδότηση αυτή επέτρεψε τη διάθεση εμβολίων, αντιρετροϊκών θεραπειών, αντιβιοτικών και προγραμμάτων διατροφικής υποστήριξης σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Davide Rasella από το Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal), ανέλυσαν δεδομένα από το 2002 έως το 2021, εξετάζοντας τη σχέση μεταξύ χρηματοδότησης και ποσοστών θνησιμότητας. Στη συνέχεια προχώρησαν σε προβολές τριών πιθανών σεναρίων για το μέλλον.
Τα τρία πιθανά σενάρια για το 2030
Το πρώτο σενάριο βασίζεται στη διατήρηση της σημερινής κατάστασης. Το δεύτερο προβλέπει ήπια μείωση χρηματοδότησης, αντίστοιχη με τις πρόσφατες τάσεις. Το τρίτο εξετάζει ένα πιο ακραίο ενδεχόμενο, όπου η βοήθεια μειώνεται περίπου στο μισό των επιπέδων του 2025 έως το τέλος της δεκαετίας.
Στο πιο απαισιόδοξο σενάριο, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να σημειωθούν 22,6 εκατομμύρια επιπλέον θάνατοι, εκ των οποίων 5,4 εκατομμύρια θα αφορούν παιδιά κάτω των πέντε ετών. Ακόμη και η ηπιότερη εκδοχή περικοπών θα μπορούσε να οδηγήσει σε 9,4 εκατομμύρια επιπλέον θανάτους, με 2,5 εκατομμύρια να αφορούν μικρά παιδιά.
Σύμφωνα με τον Rasella, το σενάριο ήπιας μείωσης δεν θεωρείται απίθανο με βάση τις τρέχουσες δημοσιονομικές πολιτικές διεθνώς.
Οι περικοπές που ήδη εφαρμόζονται
Αρκετές παραδοσιακές δωρήτριες χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε σημαντικές μειώσεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες περιόρισαν τη διεθνή βοήθεια το 2025 από 68 δισ. δολάρια σε 32 δισ. δολάρια. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η σχετική δαπάνη αναμένεται να μειωθεί από το 0,5% στο 0,3% του ΑΕΠ έως το 2028, ώστε να χρηματοδοτηθεί αύξηση αμυντικών δαπανών.
Παράλληλα, περικοπές έχουν ανακοινωθεί και από χώρες όπως η Γερμανία και η Σουηδία, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα βασικών προγραμμάτων δημόσιας υγείας.
Η συμβολή της βοήθειας στη μείωση της παιδικής θνησιμότητας
Η μελέτη καταγράφει ότι η διεθνής βοήθεια συνδέθηκε άμεσα με μείωση κατά 39% των θανάτων παιδιών κάτω των πέντε ετών. Τα ισχυρότερα οφέλη εντοπίστηκαν σε λοιμώδη νοσήματα, όπως HIV/AIDS και ελονοσία, αλλά και σε καταστάσεις υποσιτισμού.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ανακατανομή εγχώριων πόρων από τις χώρες αποδέκτες δεν μπορεί να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό που δημιουργείται.
Ο κίνδυνος κατάρρευσης υγειονομικών συστημάτων
Η έλλειψη πόρων ήδη επηρεάζει τη λειτουργία υγειονομικών δομών. Σε περιοχές της Μοζαμβίκης, για παράδειγμα, αναφέρθηκε εξάντληση αποθεμάτων αντιβιοτικών για παιδιά, ενώ στο Αφγανιστάν εκατοντάδες μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας έκλεισαν όταν σταμάτησε η χρηματοδότησή τους.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τέτοιες εξελίξεις μπορεί να προκαλέσουν αποσταθεροποίηση υγειονομικών συστημάτων και να αυξήσουν τον κίνδυνο εξάπλωσης επιδημιών.
Η πολιτική διάσταση της διεθνούς βοήθειας
Ο Eric Pelofsky από το Rockefeller Foundation σημειώνει ότι τα χρηματοδοτικά κενά είναι τόσο μεγάλα που δεν μπορούν να καλυφθούν από μη κυβερνητικούς οργανισμούς. Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι κυβερνήσεις συχνά δυσκολεύονται να εξηγήσουν στους φορολογούμενους τη σημασία της διεθνούς βοήθειας.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η χρηματοδότηση αυτή συμβάλλει στη διεθνή σταθερότητα, στην πρόληψη πανδημιών και στη συνολική ασφάλεια των κοινωνιών.
Οι επιπτώσεις που ήδη καταγράφονται
Σύμφωνα με οργανώσεις όπως το δίκτυο Bond στο Ηνωμένο Βασίλειο, αρκετά προγράμματα που αφορούν HIV, αναπαραγωγική υγεία και καταπολέμηση του ακρωτηριασμού γυναικείων γεννητικών οργάνων έχουν ήδη περιοριστεί ή διακοπεί.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η διεθνής βοήθεια αποτελεί μία από τις πιο αποδοτικές δημόσιες επενδύσεις μακροπρόθεσμα, καθώς ενισχύει τα συστήματα υγείας και περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών υγειονομικών κρίσεων.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Στατίνες: Πώς μειώνουν τη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού
Από ποιες ασθένειες πεθαίνουν οι Έλληνες – Περιοχές και θνησιμότητα
