Μια νέα θεραπευτική επιλογή έρχεται να διευρύνει τις δυνατότητες αντιμετώπισης του πολλαπλού μυελώματος, μετά την επιταχυνόμενη έγκριση της ιμπερδομίδης από τον FDA. Στη διεθνή μελέτη EXCALIBER-RRMM, που αποτέλεσε τη βάση για την απόφαση, συμμετείχε ενεργά και η Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ.
Σημαντική εξέλιξη στη θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος αποτελεί η πρόσφατη επιταχυνόμενη έγκριση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) της ιμπερδομίδης (iberdomide), ενός νέου από του στόματος παράγοντα της κατηγορίας CELMoD – Cereblon E3 Ligase Modulator.
Η νέα θεραπεία χορηγείται σε συνδυασμό με δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη και αφορά ενήλικες ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα, οι οποίοι έχουν λάβει τουλάχιστον μία προηγούμενη γραμμή θεραπείας που περιλάμβανε αναστολέα πρωτεασώματος και ανοσοτροποποιητικό παράγοντα.
Η έγκριση ανοίγει τον δρόμο για την είσοδο μιας νέας κατηγορίας φαρμάκων στη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου και προσθέτει ακόμη μία επιλογή για ασθενείς που εμφανίζουν υποτροπή ή ανθεκτικότητα μετά από προηγούμενες θεραπείες.
Η ελληνική συμμετοχή στην EXCALIBER-RRMM
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενεργός ελληνική συμμετοχή στη διεθνή κλινική μελέτη EXCALIBER-RRMM, τα αποτελέσματα της οποίας αποτέλεσαν τη βάση για τη συγκεκριμένη έγκριση.
Η Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετείχε στη μελέτη, με κύρια ερευνήτρια στο ελληνικό κέντρο την Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Ογκολογίας Μαρία Γαβριατοπούλου.
Παράλληλα, ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής Θάνος Δημόπουλος συμμετέχει στη διεθνή Επιτροπή Συντονισμού της μελέτης.
Η ελληνική παρουσία σε μια μεγάλη διεθνή κλινική δοκιμή που συνέβαλε στην έγκριση νέας θεραπείας αναδεικνύει τη συμμετοχή της χώρας μας σε ερευνητικά προγράμματα που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την κλινική πρακτική.
Τι έδειξε η μελέτη
Η EXCALIBER-RRMM είναι διεθνής, τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική μελέτη φάσης ΙΙΙ. Αξιολόγησε την από του στόματος ιμπερδομίδη σε συνδυασμό με υποδόρια δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα, οι οποίοι είχαν λάβει μία ή δύο προηγούμενες γραμμές θεραπείας.
Στην κύρια ανάλυση αποτελεσματικότητας, ο συνδυασμός της ιμπερδομίδης με δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη πέτυχε πλήρη ανταπόκριση με αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο (MRD-negative complete response) στο 41% των ασθενών.
Στην ομάδα που έλαβε τον κλασικό συνδυασμό δαρατουμουμάμπης, βορτεζομίμπης και δεξαμεθαζόνης, το αντίστοιχο ποσοστό έφθασε το 21%.
Η διαφορά έχει ιδιαίτερη κλινική σημασία, καθώς η αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες για το βάθος της θεραπευτικής ανταπόκρισης στο πολλαπλό μυέλωμα.
Η επίτευξη MRD negativity έχει συσχετιστεί με καλύτερες εκβάσεις και βελτίωση δεικτών επιβίωσης, αν και η συνολική αξιολόγηση του κλινικού οφέλους απαιτεί μακροχρόνια παρακολούθηση των ασθενών.
Αναμένονται δεδομένα για επιβίωση
Η περαιτέρω επιβεβαίωση του οφέλους της νέας θεραπείας θα βασιστεί στα συνεχιζόμενα δεδομένα της EXCALIBER-RRMM.
Μεταξύ των σημαντικότερων παραμέτρων που θα αξιολογηθούν περιλαμβάνονται η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου και η συνολική επιβίωση.
Τα δεδομένα αυτά θα δώσουν σαφέστερη εικόνα για τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα της ιμπερδομίδης και για τη θέση που θα καταλάβει στη θεραπευτική ακολουθία του πολλαπλού μυελώματος.
Η επιταχυνόμενη έγκριση επιτρέπει την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών σε μια νέα θεραπευτική επιλογή, ενώ παράλληλα απαιτεί τη συνέχιση της συλλογής κλινικών δεδομένων που θα επιβεβαιώσουν το όφελος σε βάθος χρόνου.
Πώς δρα η ιμπερδομίδη
Η ιμπερδομίδη ανήκει στη νέα γενιά παραγόντων CELMoD, οι οποίοι στοχεύουν το σύμπλεγμα της Ε3 ουβικουιτινικής λιγάσης και ειδικότερα την πρωτεΐνη cereblon.
Μέσω αυτού του μηχανισμού, το φάρμακο οδηγεί στην αποδόμηση συγκεκριμένων πρωτεϊνών που παίζουν κρίσιμο ρόλο στην επιβίωση των κυττάρων του μυελώματος.
Ταυτόχρονα, εμφανίζει ανοσοτροποποιητική δράση, ενεργοποιώντας μηχανισμούς του ανοσοποιητικού συστήματος που μπορούν να συμβάλουν στην καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων.
Η έγκριση της ιμπερδομίδης σηματοδοτεί ουσιαστικά την είσοδο αυτής της νέας θεραπευτικής κατηγορίας στην αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος.
Νέες δυνατότητες για τους ασθενείς
Το πολλαπλό μυέλωμα παραμένει μια νόσος που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες υποτροπές και από την ανάπτυξη ανθεκτικότητας σε προηγούμενες θεραπείες.
Γι’ αυτό, η ανάπτυξη νέων φαρμάκων με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης παραμένει κρίσιμη, ιδιαίτερα για ασθενείς που έχουν ήδη λάβει περισσότερες από μία θεραπευτικές γραμμές.
Η ιμπερδομίδη διευρύνει πλέον το θεραπευτικό οπλοστάσιο και δημιουργεί νέες δυνατότητες για τη διαχείριση της νόσου μετά από υποτροπή.
Η σημασία για την ελληνική κλινική έρευνα
Παράλληλα, η συμμετοχή της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ σε μια μεγάλη διεθνή μελέτη που συνέβαλε στην έγκριση μιας νέας θεραπείας αναδεικνύει τη σταθερή παρουσία της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας στη διεθνή κλινική έρευνα.
Η συμμετοχή ελληνικών κέντρων σε τέτοιου μεγέθους μελέτες έχει άμεση σημασία και για τους ασθενείς στη χώρα μας.
Μέσα από τα οργανωμένα προγράμματα κλινικών δοκιμών, ασθενείς μπορούν να αποκτήσουν έγκαιρη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες πριν από την ευρεία διάθεσή τους, υπό αυστηρά ελεγχόμενες επιστημονικές και δεοντολογικές προϋποθέσεις.
Τα επόμενα αποτελέσματα της EXCALIBER-RRMM για την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου και τη συνολική επιβίωση αναμένεται να καθορίσουν πληρέστερα τον ρόλο της ιμπερδομίδης στη θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Πολλαπλό μυέλωμα: Νέα CAR-T θεραπεία πέτυχε τον κύριο στόχο
Πολλαπλούν μυέλωμα: Ανταπόκριση 74% με το νέο διειδικό etentamig
