Μια νέα μελέτη δείχνει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος διατηρεί την ικανότητα παραγωγής νέων νευρικών κυττάρων ακόμη και μετά τα 80 έτη. Οι λεγόμενοι SuperAgers εμφανίζουν έως και διπλάσια νευρογένεση από υγιείς ενήλικες και πολύ μεγαλύτερη από ασθενείς με Αλτσχάιμερ.
Για να χαρακτηριστεί κάποιος SuperAger πρέπει να είναι άνω των 80 ετών και να επιτυγχάνει σε τεστ μνήμης επιδόσεις συγκρίσιμες με άτομα 20–30 χρόνια νεότερα. Οι ερευνητές μελετούν αυτή την ομάδα εδώ και 25 χρόνια, αναζητώντας τους μηχανισμούς που προστατεύουν τη γνωστική λειτουργία.
Η διαφορά δεν σχετίζεται με υψηλότερο IQ. Αντίθετα, αφορά την ικανότητα διατήρησης επεισοδικής μνήμης — την ανάκληση καθημερινών γεγονότων και προσωπικών εμπειριών.
Διπλάσιοι νέοι νευρώνες στον ιππόκαμπο
Οι εγκέφαλοι των SuperAgers εμφάνισαν:
-
διπλάσιους νέους νευρώνες από υγιείς ηλικιωμένους
-
2,5 φορές περισσότερους από ασθενείς με Αλτσχάιμερ
-
ακόμη περισσότερους από άτομα 30-40 ετών
Η νευρογένεση — δηλαδή η δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων — αυξάνει την πλαστικότητα του εγκεφάλου, επιτρέποντας καλύτερη προσαρμογή, μάθηση και ανάκαμψη από φθορά.
Ο ρόλος του ιππόκαμπου και των αστροκυττάρων
Οι ερευνητές εντόπισαν ένα «ενισχυμένο οικοσύστημα» στον ιππόκαμπο, την περιοχή που ελέγχει τη μνήμη. Δύο τύποι κυττάρων παίζουν καθοριστικό ρόλο:
CA1 νευρώνες
Συμβάλλουν στην αποθήκευση και ανάκτηση εμπειριών και αποτελούν τα πρώτα θύματα στο Αλτσχάιμερ.
Αστροκύτταρα
Ρυθμίζουν τη ροή αίματος και ενισχύουν τις συνάψεις, δηλαδή τα σημεία επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων.
Στους SuperAgers τα κύτταρα αυτά συνεργάζονται και δημιουργούν ένα περιβάλλον που προστατεύει τη μνήμη.
Λιγότερες βλάβες Αλτσχάιμερ
Οι εγκέφαλοι των SuperAgers εμφάνισαν:
-
τρεις φορές λιγότερα tau tangles
-
μεγαλύτερους και υγιέστερους νευρώνες
-
παχύτερο φλοιό προσοχής και συγκέντρωσης
Οι αλλοιώσεις που οδηγούν σε άνοια καθυστερούν ή περιορίζονται σημαντικά.
Ο ρόλος του τρόπου ζωής
Παρότι η γενετική παίζει ρόλο, η έρευνα δείχνει ότι βοηθούν:
- σωστή διατροφή
- σωματική άσκηση
- ποιοτικός ύπνος
- μείωση στρες
- κοινωνική δραστηριότητα
- συνεχής πνευματική πρόκληση
Οι παράγοντες αυτοί μπορούν να αυξήσουν τον όγκο του ιππόκαμπου και να μειώσουν αμυλοειδείς πλάκες.
Ένα νέο μοντέλο γήρανσης του εγκεφάλου
Η μελέτη χρησιμοποιεί τεχνική multiomic single-cell sequencing, η οποία επιτρέπει την ταυτοποίηση των κυττάρων που υποστηρίζουν τη μνήμη. Για πρώτη φορά προκύπτει μηχανιστική εξήγηση της «ανθεκτικότητας» ορισμένων εγκεφάλων στον χρόνο.
Το βασικό συμπέρασμα: ο εγκέφαλος δεν γερνά παθητικά — προσαρμόζεται.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Δεν φταίει η τεμπελιά: γιατί ο εγκέφαλος αποφεύγει την άσκηση
Το μήκος των δαχτύλων συνδέεται με το μέγεθος του εγκεφάλου
