Ένα περίεργο, δικτυωτό εξάνθημα στην κοιλιά ενός παιδιού αποδείχθηκε ότι δεν οφειλόταν σε τραυματισμό ή άλλη ασθένεια, αλλά σε κάτι πολύ πιο καθημερινό: το laptop που ακουμπούσε πάνω στο σώμα του για έως και οκτώ ώρες την ημέρα. Οι γιατροί διέγνωσαν το λεγόμενο «toasted skin syndrome».
Μια ασυνήθιστη περίπτωση που δημοσιεύθηκε στο BMJ Case Reports φέρνει στο προσκήνιο έναν λιγότερο γνωστό κίνδυνο από την παρατεταμένη χρήση φορητών υπολογιστών.
Ένα αγόρι προεφηβικής ηλικίας προσήλθε στο παιδιατρικό τμήμα επειγόντων περιστατικών των University Hospitals of Leicester, στη Βρετανία, με παράξενες κοκκινοκαφέ αλλοιώσεις στην κοιλιά του, οι οποίες σχημάτιζαν ένα χαρακτηριστικό μοτίβο που θύμιζε δίχτυ.
Αρχικά, το ιατρικό προσωπικό θεώρησε ότι επρόκειτο για μώλωπες.
Το παιδί κατά τα άλλα ήταν καλά, χωρίς πυρετό ή πόνο, ενώ ανέφερε ότι είχε πρόσφατα παίξει έντονα με αδελφό του και είχε πέσει πάνω σε καρέκλα. Έτσι, το ενδεχόμενο ενός απλού τραυματισμού φαινόταν αρχικά εύλογο.
Οι εξετάσεις, ωστόσο, δεν έδειξαν εσωτερική κάκωση ούτε άλλη προφανή αιτία.
Το εξάνθημα επέστρεψε χειρότερο
Λίγες εβδομάδες αργότερα, το αγόρι επέστρεψε στο νοσοκομείο.
Αυτή τη φορά, οι αλλοιώσεις είχαν σκουρύνει, η περιοχή είχε γίνει πιο ευαίσθητη και είχε εμφανιστεί ένα ροζ, επώδυνο εξάνθημα, με σημεία βλάβης του δέρματος.
Η εξέλιξη ανάγκασε τους γιατρούς να εξετάσουν διαφορετικά αίτια.
Τότε στράφηκαν σε μια κατάσταση γνωστή ως erythema ab igne, η οποία στα ελληνικά αποδίδεται ως ερύθημα από θερμότητα και είναι ευρύτερα γνωστή με τον ανεπίσημο όρο «toasted skin syndrome», δηλαδή «σύνδρομο ψημένου δέρματος».
Τι είναι το “toasted skin syndrome”
Το erythema ab igne εμφανίζεται όταν το δέρμα εκτίθεται επανειλημμένα και για μεγάλο χρονικό διάστημα σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες.
Η θερμότητα δεν είναι αρκετά υψηλή ώστε να προκαλέσει κλασικό έγκαυμα, αλλά η συνεχής έκθεση μπορεί να προκαλέσει μεταβολές στα επιφανειακά αιμοφόρα αγγεία και χαρακτηριστικό αποχρωματισμό του δέρματος.
Η αλλοίωση εμφανίζει συχνά ένα κοκκινοκαφέ ή ιώδες, δικτυωτό μοτίβο που θυμίζει δαντέλα ή δίχτυ.
Στο παρελθόν, οι γιατροί παρατηρούσαν την πάθηση κυρίως σε ανθρώπους που χρησιμοποιούσαν για πολλές ώρες θερμοφόρες, ηλεκτρικές κουβέρτες ή άλλες πηγές θερμότητας.
Η ευρεία χρήση ηλεκτρονικών συσκευών έχει προσθέσει έναν νέο πιθανό παράγοντα: τα laptops και άλλες συσκευές που εκπέμπουν χαμηλού βαθμού θερμότητα και έρχονται σε άμεση επαφή με το δέρμα.
Η ερώτηση που έλυσε το μυστήριο
Αρχικά, οι γονείς του αγοριού δεν μπορούσαν να εντοπίσουν κάποια πιθανή πηγή θερμότητας.
Δεν χρησιμοποιούσε θερμοφόρα ούτε βρισκόταν για μεγάλα χρονικά διαστήματα κοντά σε θερμαντικό σώμα.
Όταν, όμως, οι γιατροί ρώτησαν πιο αναλυτικά για τις καθημερινές του συνήθειες, προέκυψε η κρίσιμη πληροφορία.
Το παιδί έκανε εκπαίδευση από το σπίτι και χρησιμοποιούσε συστηματικά έναν φορητό υπολογιστή.
Κρατούσε το laptop ακουμπισμένο απευθείας στην κοιλιά του για έως και οκτώ ώρες την ημέρα, ενώ πολλές φορές το χρησιμοποιούσε την ώρα που η συσκευή φόρτιζε.
Αυτή η παρατεταμένη επαφή αποτέλεσε την πιθανότερη εξήγηση για τις δερματικές αλλοιώσεις.
Γιατί η φόρτιση μπορεί να έχει σημασία
Οι φορητοί υπολογιστές παράγουν θερμότητα κατά τη λειτουργία τους, κυρίως από τον επεξεργαστή, την μπαταρία και άλλα εσωτερικά εξαρτήματα.
Η θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί περισσότερο όταν ο υπολογιστής εκτελεί απαιτητικές εργασίες ή όταν φορτίζει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα laptop προκαλεί κανονικά εγκαύματα. Ωστόσο, η συνεχής επαφή ενός θερμού σημείου της συσκευής με το ίδιο τμήμα του δέρματος για πολλές ώρες μπορεί να οδηγήσει σε erythema ab igne.
Ο χρόνος έκθεσης έχει εδώ ιδιαίτερη σημασία: δεν απαιτείται εξαιρετικά υψηλή θερμοκρασία όταν το δέρμα δέχεται επαναλαμβανόμενη θερμική επιβάρυνση για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η εικόνα εξαφανίστηκε όταν απομακρύνθηκε το laptop
Οι γιατροί συμβούλευσαν το παιδί να σταματήσει να τοποθετεί τον φορητό υπολογιστή απευθείας πάνω στο σώμα του.
Μήνες αργότερα, σε επικοινωνία με τον πατέρα του αγοριού, διαπίστωσαν ότι οι δερματικές αλλοιώσεις είχαν σταδιακά υποχωρήσει και το εξάνθημα είχε εξαφανιστεί.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το erythema ab igne βελτιώνεται όταν σταματήσει η έκθεση στην πηγή θερμότητας.
Ωστόσο, εάν η θερμική επιβάρυνση συνεχίζεται επί μακρόν, ο αποχρωματισμός του δέρματος μπορεί να επιμείνει.
Υπάρχει κίνδυνος για καρκίνο;
Το erythema ab igne θεωρείται κατά κανόνα καλοήθης κατάσταση.
Οι γιατροί επισημαίνουν, όμως, ότι σε σπάνιες περιπτώσεις πολύχρονης και συνεχιζόμενης έκθεσης έχουν καταγραφεί προκαρκινικές αλλοιώσεις ή κακοήθης εξαλλαγή του δέρματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η χρήση ενός laptop οδηγεί σε καρκίνο του δέρματος.
Ο κίνδυνος αφορά κυρίως χρόνια και επαναλαμβανόμενη θερμική βλάβη και περιγράφεται ως σπάνιος. Γι’ αυτό και μια δερματική αλλοίωση που επιμένει, αλλάζει μορφή, προκαλεί πόνο ή εμφανίζει πληγή χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Γιατί η περίπτωση έχει ιδιαίτερη σημασία για τα παιδιά
Το erythema ab igne από φορητούς υπολογιστές έχει ήδη καταγραφεί σε νεαρούς ενήλικες και φοιτητές.
Στα παιδιά, ωστόσο, οι γιατροί μπορεί να μην εξετάσουν αμέσως αυτή την πιθανότητα.
Οι δύο συγγραφείς της μελέτης, Mara Znagoveanu και Edward Artley, τονίζουν ότι η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών δημιουργεί έναν παράγοντα που οι παιδίατροι και οι γιατροί επειγόντων περιστατικών πρέπει να έχουν υπόψη όταν βλέπουν ένα ανεξήγητο δικτυωτό εξάνθημα.
Η περίπτωση δείχνει επίσης πόσο σημαντικές μπορεί να αποδειχθούν απλές ερωτήσεις για τις καθημερινές συνήθειες ενός παιδιού.
Σε αυτήν την περίπτωση, ένα λεπτομερές ιστορικό για τη χρήση του laptop έδωσε τελικά την απάντηση και απέτρεψε περαιτέρω περιττές εξετάσεις.
Τι μπορούν να κάνουν γονείς και παιδιά
Οι ειδικοί δεν προτείνουν φυσικά να σταματήσουν τα παιδιά να χρησιμοποιούν φορητούς υπολογιστές.
Το βασικό μέτρο είναι πολύ απλούστερο: το laptop δεν πρέπει να παραμένει για πολλές ώρες σε άμεση επαφή με γυμνό δέρμα.
Η χρήση γραφείου, τραπεζιού ή άλλης σταθερής επιφάνειας περιορίζει τόσο τη θερμική έκθεση όσο και προβλήματα που σχετίζονται με τη στάση του σώματος.
Παράλληλα, τα τακτικά διαλείμματα έχουν σημασία όχι μόνο για το δέρμα, αλλά και για τον αυχένα, την πλάτη, τα μάτια, τον ύπνο και τη συνολική σωματική δραστηριότητα των παιδιών.
Η συγκεκριμένη δημοσίευση αφορά μία κλινική περίπτωση και από μόνη της δεν μπορεί να δείξει πόσο συχνά εμφανίζεται το πρόβλημα στα παιδιά. Αναδεικνύει, όμως, έναν εύκολα παραβλέψιμο παράγοντα: ακόμη και μια συσκευή που δεν προκαλεί αίσθηση εγκαύματος μπορεί να επιβαρύνει το δέρμα όταν παραμένει στο ίδιο σημείο του σώματος επί πολλές ώρες.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Χαρτί και στυλό στην εποχή των laptops: Τι δείχνει η ψυχολογία
Φούσκωμα στην κοιλιά: Τι να κόψετε πρώτα από τη διατροφή σας
