Μια νέα εξέταση αίματος μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίζουν πολύ νωρίτερα αν η θεραπεία για προχωρημένο καρκίνο του προστάτη δεν αποδίδει. Η μελέτη του University College London δείχνει ότι ο συνδυασμός ανίχνευσης DNA όγκου στο αίμα και PSA μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για πιο εξατομικευμένες θεραπείες.
Μια νέα αιματολογική εξέταση θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί παρακολουθούν την ανταπόκριση στη θεραπεία ανδρών με προχωρημένο καρκίνο του προστάτη.
Σύμφωνα με ευρήματα μελέτης του University College London, η ανίχνευση μικροσκοπικών τμημάτων DNA όγκου στο αίμα μπορεί να δείξει νωρίς εάν η θεραπεία δεν ελέγχει αποτελεσματικά τη νόσο. Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς σήμερα οι γιατροί συχνά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να διαπιστώσουν ποια θεραπεία ωφελεί πραγματικά κάθε ασθενή.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η νέα προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές αποφάσεις και, τελικά, να βοηθήσει άνδρες με προχωρημένη νόσο να ζήσουν περισσότερο και με καλύτερη ποιότητα ζωής.
Η μελέτη σε άνδρες με μεταστατικό καρκίνο προστάτη
Η μελέτη περιέλαβε 117 άνδρες με νεοδιαγνωσμένο μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, δηλαδή νόσο που είχε ήδη εξαπλωθεί πέρα από τον προστάτη. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν σε 14 νοσοκομειακές μονάδες του NHS στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι ερευνητές εξέτασαν αν τα μικρά τμήματα DNA όγκου που κυκλοφορούν στο αίμα μπορούν να αποκαλύψουν ότι ο καρκίνος συνεχίζει να αναπτύσσεται, παρά την έναρξη της θεραπείας.
Το κρίσιμο εύρημα ήταν ότι περίπου 3 στους 10 άνδρες είχαν ανιχνεύσιμο DNA όγκου στο αίμα τους μετά από 6 έως 12 εβδομάδες θεραπείας. Αυτό σημαίνει ότι, σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών, η εξέταση μπορούσε να δώσει πρώιμη ένδειξη ότι η νόσος παρέμενε ενεργή.
Ο συνδυασμός με το PSA αλλάζει την πρόγνωση
Ιδιαίτερη σημασία είχε ο συνδυασμός της νέας εξέτασης με τα επίπεδα του ειδικού προστατικού αντιγόνου, του γνωστού PSA.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνδρες που είχαν ανιχνεύσιμο DNA όγκου στο αίμα και ταυτόχρονα αυξημένο PSA είχαν 20 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου σε σύγκριση με όσους δεν είχαν ανιχνεύσιμο DNA όγκου και είχαν χαμηλό PSA.
Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η νέα εξέταση δεν λειτουργεί απαραίτητα ως αντικατάσταση του PSA, αλλά ως συμπληρωματικό εργαλείο. Μαζί, οι δύο δείκτες μπορούν να δώσουν πιο καθαρή εικόνα για το ποιοι ασθενείς ανταποκρίνονται στη θεραπεία και ποιοι χρειάζονται νωρίτερα αλλαγή στρατηγικής.
Προς πιο εξατομικευμένη θεραπεία
Ο καθηγητής Gerhardt Attard, επικεφαλής της μελέτης στο University College London, χαρακτήρισε τα ευρήματα ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς για πρώτη φορά καταγράφεται τόσο σαφής σύνδεση ανάμεσα στο DNA του όγκου στο αίμα και στην έκβαση των ανδρών με ορμονοευαίσθητο προχωρημένο καρκίνο.
Όπως εξήγησε, η χρήση της εξέτασης μαζί με το PSA μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να προσαρμόζουν τη θεραπεία στον κάθε ασθενή. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στη μείωση των ανεπιθύμητων ενεργειών και στην παράταση της επιβίωσης.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να αποδειχθεί ότι τα αποτελέσματα μπορούν να αναπαραχθούν σε μεγαλύτερες μελέτες και να καθοριστεί πώς η εξέταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην καθημερινή κλινική πράξη. Για τον λόγο αυτόν, η μέθοδος εντάσσεται πλέον σε κλινικές δοκιμές για τον προχωρημένο καρκίνο του προστάτη.
Σημαντική ώθηση και για την έρευνα
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Prostate Cancer UK και το Movember. Η Dr Hayley Luxton, επικεφαλής έρευνας, αντίκτυπου και συμμετοχής στο Prostate Cancer UK, υπογράμμισε ότι χιλιάδες άνδρες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με προχωρημένο και μη ιάσιμο καρκίνο του προστάτη.
Σήμερα, όπως σημείωσε, οι γιατροί δεν μπορούν πάντα να γνωρίζουν από νωρίς ποια θεραπεία είναι η καλύτερη για κάθε άνδρα. Εάν η νέα εξέταση δείχνει πολύ γρηγορότερα αν μια θεραπεία είναι αποτελεσματική, μπορεί όχι μόνο να βελτιώσει τη ζωή των ασθενών, αλλά και να επιταχύνει σημαντικά τη μελλοντική έρευνα στον καρκίνο του προστάτη.
Η δυνατότητα γρήγορης αξιολόγησης της ανταπόκρισης μπορεί να βοηθήσει και στον σχεδιασμό νέων κλινικών δοκιμών, καθώς οι ερευνητές θα μπορούν να διακρίνουν πιο άμεσα ποιοι ασθενείς ωφελούνται από μια θεραπεία.
Νέα δεδομένα και για τον προσυμπτωματικό έλεγχο
Τα ευρήματα για τη νέα εξέταση αίματος έρχονται σε μια περίοδο έντονης συζήτησης στο Ηνωμένο Βασίλειο για το αν πρέπει να θεσπιστεί εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του προστάτη.
Νεότερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine δείχνει ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί να μειώσει τους θανάτους από καρκίνο του προστάτη κατά 13%. Οι ειδικοί στη Βρετανία εξετάζουν αν θα πρέπει να εισαχθεί εθνικό πρόγραμμα, με απόφαση να αναμένεται πριν από το τέλος του έτους.
Η μελέτη υποστηρίζει μια πιο στοχευμένη προσέγγιση στον έλεγχο, ώστε να μειωθούν οι θάνατοι χωρίς να αυξηθεί υπερβολικά το πρόβλημα της υπερδιάγνωσης. Η υπερδιάγνωση αποτελεί σημαντική πρόκληση στον καρκίνο του προστάτη, καθώς ορισμένοι όγκοι εξελίσσονται πολύ αργά και δεν θα απειλούσαν τη ζωή του ασθενούς.
Ισορροπία ανάμεσα στην έγκαιρη διάγνωση και την υπερδιάγνωση
Οι ερευνητές ανέλυσαν τα οφέλη και τους κινδύνους του προσυμπτωματικού ελέγχου σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες και σε βάθος 23 ετών. Το σύνολο των δεδομένων αφορούσε περίπου 162.000 άνδρες, από τους οποίους 72.000 προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν σε έλεγχο.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ένας θάνατος από καρκίνο του προστάτη αποτράπηκε για κάθε 456 άνδρες που προσκλήθηκαν για προσυμπτωματικό έλεγχο. Επιπλέον, ένας θάνατος αποτράπηκε για κάθε 12 άνδρες στους οποίους διαγνώστηκε καρκίνος του προστάτη.
Σχολιαστές της μελέτης ανέφεραν ότι τα αποτελέσματα είναι συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού ή του εντέρου.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος του προστάτη: Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει τα δεδομένα για τους ασθενείς
Διαδερμική οιστραδιόλη: Τοπικά προχωρημένος καρκίνος προστάτη
