Μια θεραπευτική εξέλιξη με ιδιαίτερη βαρύτητα για τον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος παρουσιάστηκε στο φετινό Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας, φέρνοντας στο προσκήνιο το daraxonrasib, ένα νέο από του στόματος αντικαρκινικό φάρμακο που στοχεύει την οικογένεια των πρωτεϊνών RAS.
Τα δεδομένα της μελέτης φάσης 3 RASolute 302 δείχνουν σχεδόν διπλασιασμό της διάμεσης συνολικής επιβίωσης, από 6,7 σε 13,2 μήνες, σε ασθενείς που είχαν ήδη λάβει χημειοθεραπεία για μεταστατική νόσο.
Μια εξέλιξη με βαρύτητα για έναν από τους πιο δύσκολους καρκίνους
Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο επιθετικές και θανατηφόρες κακοήθειες, καθώς συχνά διαγιγνώσκεται όταν η νόσος έχει ήδη δώσει μεταστάσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε ουσιαστική αύξηση της επιβίωσης αποκτά ξεχωριστή σημασία για τους ασθενείς και τους ογκολόγους.
Ο Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» και τ. Πρύτανης του ΕΚΠΑ, μαζί με τη Δρ. Αγγελική Ανδρικοπούλου, συνοψίζουν τα κύρια ευρήματα της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine και παρουσιάστηκε στο ASCO 2026. Τα αποτελέσματα αφορούν ασθενείς με μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος, μετά την αποτυχία προηγούμενης χημειοθεραπείας.
Πώς δρα το daraxonrasib
Το daraxonrasib, γνωστό και ως RMC-6236, ανήκει στους RAS(ON) multi-selective inhibitors. Πρόκειται για μια νέα κατηγορία φαρμάκων που δεν στοχεύει μόνο μία συγκεκριμένη μετάλλαξη, αλλά πολλές διαφορετικές μορφές ενεργοποιημένης RAS πρωτεΐνης.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η RAS λειτουργεί σαν μοριακός «διακόπτης», ο οποίος ενεργοποιείται και απενεργοποιείται ανάλογα με τα σήματα που λαμβάνει το κύτταρο. Όμως σε πολλούς καρκίνους, μεταλλάξεις στην οικογένεια RAS κρατούν αυτόν τον διακόπτη μόνιμα ενεργό. Έτσι, τα κύτταρα πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και τροφοδοτούν την ογκογένεση.
Η σημασία αυτής της προσέγγισης είναι ιδιαίτερα μεγάλη στον καρκίνο του παγκρέατος, καθώς μεταλλάξεις που σχετίζονται με την οικογένεια RAS εντοπίζονται σε ποσοστό άνω του 90% των όγκων. Το Dana-Farber Cancer Institute αναφέρει ότι το daraxonrasib δρα ευρέως έναντι RAS μεταλλάξεων που εμφανίζονται συχνά στη νόσο και χορηγείται καθημερινά από το στόμα, χωρίς ενδοφλέβιες εγχύσεις.
Τα αποτελέσματα της μελέτης RASolute 302
Στη διεθνή μελέτη φάσης 3 RASolute 302 συμμετείχαν 500 ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος από τη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Ασία. Όλοι είχαν λάβει προηγουμένως μία γραμμή χημειοθεραπείας για μεταστατική νόσο και στη συνέχεια τυχαιοποιήθηκαν είτε σε daraxonrasib είτε σε χημειοθεραπεία επιλογής του ερευνητή.
Το αποτέλεσμα θεωρείται εξαιρετικά ισχυρό για θεραπεία δεύτερης γραμμής. Η διάμεση συνολική επιβίωση έφθασε τους 13,2 μήνες στην ομάδα του daraxonrasib, έναντι 6,7 μηνών στην ομάδα της χημειοθεραπείας. Παράλληλα, ο κίνδυνος θανάτου μειώθηκε σημαντικά, με λόγο κινδύνου 0,40.
Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε και στην επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου. Οι ασθενείς που έλαβαν daraxonrasib είχαν διάμεση επιβίωση χωρίς πρόοδο 7,2 μήνες, έναντι 3,6 μηνών με χημειοθεραπεία. Επιπλέον, το ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης έφθασε το 31,6% με το νέο φάρμακο, σε σύγκριση με 11,2% στην ομάδα της χημειοθεραπείας.
Η ασφάλεια και οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν παρατηρήθηκαν μη αναμενόμενα ζητήματα ασφάλειας σε σχέση με προηγούμενες κλινικές δοκιμές του φαρμάκου. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούσαν εξάνθημα, φλεγμονή ή έλκη στο στόμα, ναυτία και διάρροια.
Αν και τα αποτελέσματα δημιουργούν ισχυρές προσδοκίες, το daraxonrasib παραμένει υπό αξιολόγηση. Στις ΗΠΑ, ο FDA επέτρεψε την έναρξη προγράμματος διευρυμένης πρόσβασης για ασθενείς με προηγουμένως θεραπευμένο μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, ενώ η τελική ενσωμάτωση στην καθημερινή κλινική πράξη θα εξαρτηθεί από τις ρυθμιστικές αποφάσεις και τις κατευθυντήριες οδηγίες.
Γιατί η στόχευση της RAS θεωρείται ορόσημο
Για δεκαετίες, η RAS θεωρούνταν ένας από τους πιο ελκυστικούς αλλά και πιο δύσκολους στόχους στην Ογκολογία. Η δυνατότητα φαρμακευτικής αναστολής της, ιδίως με τρόπο που καλύπτει πολλαπλές ενεργοποιημένες μορφές της πρωτεΐνης, ανοίγει μια νέα θεραπευτική κατεύθυνση.
Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο τον καρκίνο του παγκρέατος. Ήδη σχεδιάζονται και βρίσκονται σε εξέλιξη μελέτες του daraxonrasib σε άλλες κακοήθειες που χαρακτηρίζονται από μεταλλάξεις RAS, όπως ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα και ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Παράλληλα, η μελέτη RASolute 303 αξιολογεί το φάρμακο, με ή χωρίς χημειοθεραπεία, ως πιθανή θεραπεία πρώτης γραμμής στον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος.
Η κλινική σημασία των αποτελεσμάτων είναι σαφής: για πρώτη φορά, ένα από του στόματος φάρμακο που στοχεύει ευρέως την ενεργοποιημένη RAS έδειξε τόσο καθαρό όφελος επιβίωσης σε μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη φάσης 3 για τον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος. Αν οι ρυθμιστικές αρχές το εγκρίνουν, το daraxonrasib μπορεί να αποτελέσει νέο σημείο αναφοράς στη δεύτερη γραμμή θεραπείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
AI εντοπίζει καρκίνο παγκρέατος έως 3 χρόνια πριν φανεί στις εξετάσεις
Καρκίνος παγκρέατος: Θεαματικά δεδομένα για το daraxonrasib της Revolution
