Δύο νεότερες εξελίξεις αναδιαμορφώνουν το θεραπευτικό τοπίο στον προχωρημένο καρκίνο του μαστού. Από τη μία, ο συνδυασμός trastuzumab deruxtecan με pertuzumab εμφανίζει ιδιαίτερα ισχυρή αποτελεσματικότητα ως θεραπεία πρώτης γραμμής στον HER2-θετικό μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Από την άλλη, νέα δεδομένα από τη μελέτη DARVIN αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο χρήσης αναστολέων CDK4/6 μαζί με ενδοκρινική θεραπεία ακόμη και σε επιλεγμένες ασθενείς με σπλαχνική κρίση.
Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη κακοήθεια στις γυναίκες, ωστόσο δεν πρόκειται για μία ενιαία νόσο.
Η έκφραση των ορμονικών υποδοχέων (HR), η παρουσία ή όχι υπερέκφρασης του HER2, αλλά και ένα διαρκώς διευρυνόμενο σύνολο μοριακών βιοδεικτών καθορίζουν πλέον σε μεγάλο βαθμό τη θεραπευτική στρατηγική.
Η ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών, των συζευγμάτων αντισώματος-φαρμάκου (ADCs) και των αναστολέων των κυκλινοεξαρτώμενων κινασών CDK4/6 έχει αλλάξει ουσιαστικά τη θεραπεία της μεταστατικής νόσου.
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Παθολόγος-Ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και τ. Πρύτανης του ΕΚΠΑ, παρουσιάζουν δύο πρόσφατες εξελίξεις που δείχνουν πόσο γρήγορα μεταβάλλεται ο θεραπευτικός αλγόριθμος.
Νέο πιθανό πρότυπο πρώτης γραμμής στον HER2-θετικό μεταστατικό καρκίνο
Στις 23 Ιουλίου 2026, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) εξέδωσε θετική γνωμοδότηση για τη χορήγηση του trastuzumab deruxtecan (T-DXd, Enhertu) σε συνδυασμό με pertuzumab ως θεραπεία πρώτης γραμμής σε ενήλικες ασθενείς με ανεγχείρητο ή μεταστατικό HER2-θετικό καρκίνο του μαστού.
Η εξέλιξη βασίζεται στα αποτελέσματα της τυχαιοποιημένης μελέτης φάσης III DESTINY-Breast09.
Η μελέτη συνέκρινε τον νέο συνδυασμό trastuzumab deruxtecan και pertuzumab με το μέχρι σήμερα καθιερωμένο σχήμα πρώτης γραμμής taxane–trastuzumab–pertuzumab (THP).
Τι είναι το trastuzumab deruxtecan
Το trastuzumab deruxtecan ανήκει στα λεγόμενα antibody-drug conjugates (ADCs).
Πρόκειται για φάρμακα που συνδυάζουν ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, το οποίο αναγνωρίζει έναν συγκεκριμένο στόχο πάνω στα καρκινικά κύτταρα, με ένα ισχυρό κυτταροτοξικό φορτίο.
Στην περίπτωση του T-DXd, το αντίσωμα στοχεύει τον HER2, ενώ το κυτταροτοξικό τμήμα είναι αναστολέας της τοποϊσομεράσης Ι.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η πιο εκλεκτική μεταφορά του φαρμάκου στα καρκινικά κύτταρα που εκφράζουν HER2.
40,7 μήνες χωρίς εξέλιξη της νόσου
Τα αποτελέσματα της DESTINY-Breast09 ήταν ιδιαίτερα σημαντικά.
Η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου (PFS) έφθασε:
- τους 40,7 μήνες με trastuzumab deruxtecan και pertuzumab,
- έναντι 26,9 μηνών με το καθιερωμένο σχήμα THP.
Ο σχετικός κίνδυνος εξέλιξης της νόσου ή θανάτου μειώθηκε κατά 44% με τον νέο συνδυασμό.
Υψηλότερα ποσοστά ανταπόκρισης
Το ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης έφθασε το 85,1% με T-DXd και pertuzumab, έναντι 78,6% με THP.
Πλήρης ανταπόκριση καταγράφηκε στο:
15,1% των ασθενών με τον νέο συνδυασμό,
έναντι 8,5% με την καθιερωμένη θεραπεία.
Παράλληλα, η διάμεση διάρκεια της ανταπόκρισης έφθασε τους 39,2 μήνες, έναντι 26,4 μηνών με THP.
Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν όχι μόνο υψηλή πιθανότητα ανταπόκρισης, αλλά και μεγαλύτερη διάρκεια ελέγχου της νόσου.
Η πνευμονίτιδα παραμένει σημαντική ανεπιθύμητη ενέργεια
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται, ωστόσο, στην διάμεση πνευμονοπάθεια ή πνευμονίτιδα (ILD/pneumonitis), γνωστή ανεπιθύμητη ενέργεια του trastuzumab deruxtecan.
Στη DESTINY-Breast09, σχετιζόμενη με τη θεραπεία ILD ή πνευμονίτιδα εμφανίστηκε στο 12,1% των ασθενών που έλαβαν T-DXd και pertuzumab.
Τα περισσότερα περιστατικά ήταν βαθμού 1 ή 2, ωστόσο καταγράφηκαν και δύο θανατηφόρα συμβάματα.
Για τον λόγο αυτό απαιτείται στενή παρακολούθηση και έγκαιρη αναγνώριση αναπνευστικών συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Μετακίνηση ενός ιδιαίτερα αποτελεσματικού ADC στην πρώτη γραμμή
Εφόσον η νέα προσέγγιση ενσωματωθεί πλήρως στην κλινική πρακτική, θα σηματοδοτήσει μια ουσιαστική αλλαγή:
ένα ισχυρό ADC, το οποίο χρησιμοποιήθηκε αρχικά σε μεταγενέστερες γραμμές θεραπείας, μετακινείται πλέον πολύ νωρίτερα στον θεραπευτικό αλγόριθμο.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο HER2-θετικός μεταστατικός καρκίνος του μαστού.
Η δεύτερη πρόκληση: η σπλαχνική κρίση
Η δεύτερη νέα εξέλιξη αφορά μια από τις δυσκολότερες καταστάσεις στον HR-θετικό/HER2-αρνητικό προχωρημένο καρκίνο του μαστού: τη λεγόμενη σπλαχνική κρίση (visceral crisis).
Πρόκειται για σοβαρή δυσλειτουργία ζωτικού οργάνου που προκαλείται από ταχεία εξέλιξη της κακοήθειας.
Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται συνήθως πολύ γρήγορη συρρίκνωση του όγκου και, παραδοσιακά, η θεραπευτική επιλογή ήταν η χημειοθεραπεία.
Τι εξέτασε η μελέτη DARVIN
Η πολυκεντρική, μη τυχαιοποιημένη μελέτη φάσης II DARVIN διερεύνησε εάν ο αναστολέας CDK4/6 dalpiciclib, σε συνδυασμό με ενδοκρινική θεραπεία, θα μπορούσε να αποτελέσει αποτελεσματική εναλλακτική επιλογή.
Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 53 γυναίκες με HR+/HER2− προχωρημένο καρκίνο του μαστού και σπλαχνική κρίση.
Το 92,5% ήταν εν ζωή στους έξι μήνες
Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο της μελέτης επιτεύχθηκε.
Στους έξι μήνες, το 92,5% των ασθενών ήταν εν ζωή.
Η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν 11,2 μήνες.
Το ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης έφθασε στο 26,4%, ενώ ο έλεγχος της νόσου επιτεύχθηκε στο 79,2% των ασθενών.
Κατά τον χρόνο της ανάλυσης, η διάμεση συνολική επιβίωση δεν είχε ακόμη επιτευχθεί.
Σημαντική αιματολογική τοξικότητα
Η θεραπεία συνοδεύθηκε, ωστόσο, από σημαντική αιματολογική τοξικότητα.
Ουδετεροπενία βαθμού 3 ή μεγαλύτερου καταγράφηκε στο 77,4% των ασθενών.
Αντίστοιχα, λευκοπενία βαθμού 3 ή μεγαλύτερου εμφανίστηκε στο 54,7%.
Τα ποσοστά αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη στενής αιματολογικής παρακολούθησης των ασθενών που λαμβάνουν τέτοιου είδους θεραπεία.
Δεν καταργείται ακόμη η χημειοθεραπεία στη σπλαχνική κρίση
Τα αποτελέσματα της DARVIN θεωρούνται ενδιαφέροντα, αλλά πρέπει να ερμηνευθούν με ιδιαίτερη προσοχή.
Η μελέτη:
ήταν μικρή,
περιέλαβε μόλις 53 ασθενείς,
δεν ήταν τυχαιοποιημένη
και δεν διέθετε ομάδα σύγκρισης.
Επομένως, τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η θεραπεία με CDK4/6 αναστολέα και ενδοκρινική αγωγή μπορεί να αντικαταστήσει τη χημειοθεραπεία ως καθιερωμένη αντιμετώπιση της σπλαχνικής κρίσης.
Δίνουν, ωστόσο, ένα σημαντικό κλινικό σήμα ότι η στρατηγική αυτή μπορεί να έχει θέση σε προσεκτικά επιλεγμένες ασθενείς.
Η θεραπεία του καρκίνου του μαστού γίνεται ολοένα πιο εξατομικευμένη
Οι δύο εξελίξεις αποτυπώνουν τη γενικότερη αλλαγή που βρίσκεται σε εξέλιξη στην ογκολογία του μαστού.
Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται πλέον όλο και περισσότερο από:
- τον μοριακό υπότυπο του όγκου,
- την έκφραση συγκεκριμένων βιοδεικτών,
- τις προηγούμενες θεραπείες,
- την ταχύτητα εξέλιξης της νόσου,
- τη θέση των μεταστάσεων
- και τη συνολική κατάσταση της ασθενούς.
Η τάση είναι σαφής: περισσότερο στοχευμένες θεραπείες, καλύτερη αξιοποίηση της βιολογίας του όγκου και περιορισμός της συμβατικής χημειοθεραπείας όπου αυτό είναι ασφαλές και επιστημονικά τεκμηριωμένο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος του μαστού: Τα σημερινά κριτήρια δεν εντοπίζουν το 95% των μελλοντικών περιστατικών
Νέα έγκριση του palbociclib στον HR+/HER2-θετικό μεταστατικό καρκίνο του μαστού
