Μια μεγάλη μελέτη δείχνει ότι ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού γίνεται πιο αποτελεσματικός όταν βασίζεται στο ατομικό ρίσκο και όχι μόνο στην ηλικία.
Ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού φαίνεται ότι εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου το κριτήριο δεν είναι πλέον μόνο η ηλικία, αλλά το πραγματικό ατομικό ρίσκο κάθε γυναίκας. Μια μεγάλη αμερικανική μελέτη δείχνει ότι η προσαρμογή της συχνότητας του screening με βάση γενετικούς, βιολογικούς και τρόπους ζωής παράγοντες μπορεί να μειώσει τα προχωρημένα περιστατικά καρκίνου, χωρίς να αυξάνει τον κίνδυνο για όσες εξετάζονται λιγότερο συχνά.
Τα αποτελέσματα προέρχονται από την πρώτη φάση της μελέτης WISDOM Study, στην οποία συμμετείχαν περίπου 46.000 γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες, με το University of California San Francisco να λειτουργεί ως κεντρικός συντονιστικός φορέας.
Γιατί ο καθολικός ετήσιος έλεγχος επανεξετάζεται
Για δεκαετίες, οι οδηγίες προληπτικού ελέγχου βασίζονταν στην παραδοχή ότι οι περισσότερες γυναίκες έχουν παρόμοιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, με την ηλικία να αποτελεί το βασικό κριτήριο για τη συχνότητα της μαστογραφίας. Ωστόσο, η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι ο κίνδυνος διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.
«Τα ευρήματα αυτά μπορούν να αλλάξουν ριζικά τις κατευθυντήριες οδηγίες και την κλινική πρακτική», δήλωσε η Laura J. Esserman, διευθύντρια του Κέντρου Φροντίδας Μαστού του UCSF και πρώτη συγγραφέας της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο JAMA και παρουσιάστηκε στο San Antonio Breast Cancer Symposium. Όπως σημείωσε, η εξατομικευμένη προσέγγιση ξεκινά από την ολοκληρωμένη εκτίμηση κινδύνου και μπορεί να καθοδηγήσει πιο αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης.
Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη WISDOM
Η μελέτη συνέκρινε άμεσα τον παραδοσιακό ετήσιο μαστογραφικό έλεγχο με ένα μοντέλο screening βασισμένο στο ατομικό ρίσκο. Χρησιμοποιώντας επικυρωμένα μοντέλα κινδύνου, οι ερευνητές κατέταξαν τις συμμετέχουσες σε τέσσερις ομάδες, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, τη γενετική προδιάθεση, το ιατρικό ιστορικό, τον τρόπο ζωής και την πυκνότητα του μαστού.
Οι γυναίκες χαμηλού κινδύνου, που αντιστοιχούσαν στο 26% του δείγματος, κλήθηκαν να καθυστερήσουν τον έλεγχο έως τα 50 έτη ή μέχρι να αυξηθεί το ρίσκο τους. Η πλειονότητα, περίπου 62%, εντάχθηκε στην ομάδα μέσου κινδύνου και προχώρησε σε μαστογραφία ανά διετία. Για το 8% με αυξημένο κίνδυνο συστήθηκε ετήσιος έλεγχος, ενώ το 2% με τον υψηλότερο κίνδυνο υποβλήθηκε σε έλεγχο δύο φορές τον χρόνο, εναλλάσσοντας μαστογραφία και μαγνητική τομογραφία.
Περισσότερη πρόληψη εκεί όπου χρειάζεται περισσότερο
Οι γυναίκες με αυξημένο ή πολύ υψηλό κίνδυνο δεν περιορίστηκαν μόνο σε συχνότερο έλεγχο. Έλαβαν εξατομικευμένη καθοδήγηση για τη μείωση του κινδύνου, με έμφαση σε αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα, αλλά και σε φαρμακευτικές επιλογές πρόληψης όπου κρίθηκε απαραίτητο.
Σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι ότι η εξατομικευμένη στρατηγική δεν οδήγησε σε αύξηση των διαγνώσεων σε προχωρημένο στάδιο. Αντιθέτως, στις γυναίκες που είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν ελεύθερα το μοντέλο ελέγχου, το 89% προτίμησε την προσέγγιση βάσει κινδύνου, στοιχείο που υποδηλώνει υψηλή αποδοχή από το κοινό.
Γενετικός έλεγχος πέρα από το οικογενειακό ιστορικό
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα αφορά τη γενετική διερεύνηση. Περίπου το 30% των γυναικών που έφεραν γενετικές μεταλλάξεις υψηλού κινδύνου δεν είχαν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, γεγονός που σημαίνει ότι, με τα σημερινά κριτήρια, δεν θα είχαν ελεγχθεί γενετικά.
Εκτός από γνωστές μεταλλάξεις όπως τα BRCA1 και BRCA2, η μελέτη αξιολόγησε και πολυγονιδιακούς δείκτες κινδύνου, βελτιώνοντας την ακρίβεια των προβλέψεων και οδηγώντας σε επανακατάταξη του 12%–14% των συμμετεχουσών σε διαφορετική ομάδα κινδύνου.
Προς νέες οδηγίες για τον προληπτικό έλεγχο
Οι ερευνητές συνεχίζουν την προσπάθεια με τη μελέτη WISDOM 2.0, επιδιώκοντας να εντοπίσουν νωρίτερα γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο επιθετικών μορφών καρκίνου και να τους προσφέρουν μακροπρόθεσμα εξατομικευμένες στρατηγικές πρόληψης και παρακολούθησης.
Όπως συνοψίζει ο συν-συγγραφέας Jeffrey A. Tice, η μετατόπιση πόρων από γυναίκες χαμηλού κινδύνου προς εκείνες που τους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη συνιστά μια πιο αποτελεσματική και ασφαλή προσέγγιση για τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
FDA: Έγκριση νέας θεραπείας πρώτης γραμμής για HER2-θετικό καρκίνο μαστού
Roche: Το giredestrant ανεβάζει τον πήχη για τον καρκίνο μαστού
