Τεράστιες αποκλίσεις στην πρόσβαση ασθενών με καρκίνο σε καινοτόμα φάρμακα αποκαλύπτει η νέα ευρωπαϊκή μελέτη του ESMO Open, με την Ελλάδα να βρίσκεται πάνω από τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, αλλά πολύ κάτω από τη Γερμανία και τις χώρες του Βορρά – με τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και τη διάγνωση να παραμένουν οι κύριοι φραγμοί.
- Γράφει ο Κοσμάς Ζακυνθινός
Μια νέα πανευρωπαϊκή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό ESMO Open (Οκτώβριος 2025), υπό τον τίτλο “Access to novel cancer medicines in Europe: inequities across countries and their drivers” αποκαλύπτει τις έντονες ανισότητες πρόσβασης σε νέα φάρμακα για τον καρκίνο, ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι διαφορές εντοπίζονται σε τρεις κρίσιμες φάσεις:
- Ρυθμιστική έγκριση (από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων – EMA)
- Αποζημίωση (από τα εθνικά συστήματα υγείας)
- Πραγματική χρήση στην κλινική πράξη.
Ενώ το ευρωπαϊκό σύστημα έχει εξασφαλίσει κοινή ρυθμιστική έγκριση για όλα τα κράτη-μέλη, οι διαφορές εκτοξεύονται στο δεύτερο και τρίτο στάδιο – δηλαδή στην αποζημίωση και τη χρήση των νέων θεραπειών.
Η εικόνα της Ελλάδας
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ενδιάμεση θέση καθώς οι ασθενείς έχουν θεωρητικά πρόσβαση στα περισσότερα νέα αντικαρκινικά φάρμακα που εγκρίνει ο EMA. Όμως η πραγματική πρόσβαση καθυστερεί λόγω γραφειοκρατίας, χρονοβόρων διαδικασιών αποζημίωσης, και ανεπαρκούς υποστήριξης των διαγνωστικών εξετάσεων.
«Στο γράφημα διακρίνεται η συσχέτιση μεταξύ του ποσοστού (%) των αποζημιουμένων αντικαρκινικών φαρμάκων σε κάθε χώρα στο σύνολο των εγκεκριμένων αντικαρκινικών φαρμάκων από τον EMA σε σχέση/ συνάρτηση με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της κάθε χώρας» όπως σχολιάζει ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, σε ανάρτηση του στο Χ, επισημαίνοντας πως «Για το δεδομένο επίπεδο ΑΕΠ της Ελλάδας (<25,000), η χώρα μας καταγράφει καλύτερη επίδοση ποσοστού αποζημίωσης αντικαρκινικών φαρμάκων (>70%) συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες παρόμοιου ΑΕΠ, για αυτό και βρίσκεται πάνω από την γραμμή στο γράφημα. Καταγράφει μάλιστα καλύτερη επίδοση από πολλές χώρες υψηλότερου ΑΕΠ, όπως Γαλλία Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία, Βέλγιο, Ολλανδία, Νορβηγία και Λουξεμβούργο, μεταξύ άλλων. Τα στοιχεία αφορούν εγκρίσεις αντικαρκινικών προϊόντων από τον EMA μεταξύ 2019-2022, με στοιχεία αποζημίωσης 2023».
Η μέση καθυστέρηση από την ευρωπαϊκή έγκριση έως την αποζημίωση στην Ελλάδα εκτιμάται περίπου στους 400–600 ημέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της EFPIA (Patients W.A.I.T. Indicator 2023).
Αντίστοιχα, στη Γερμανία η καθυστέρηση είναι κάτω από 100 ημέρες, ενώ στη Λιθουανία ξεπερνά τις 900.
Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επίσημο επιστημονικό περιοδικό του European Society for Medical Oncology αναλύει την πρόσβαση σε νέα αντικαρκινικά φάρμακα σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.
Στο γράφημα διακρίνεται η συσχέτιση μεταξύ του…— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) October 29, 2025
Σύμφωνα με στελέχη του ΕΟΦ και του ΕΟΠΥΥ, τα κυριότερα εμπόδια είναι:
- οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι,
- οι διαδικασίες αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας (HTA),
- και η έλλειψη συντονισμού ανάμεσα σε δημόσιους φορείς και φαρμακευτικές εταιρείες.
Η «γκρίζα ζώνη» της κλινικής πράξης
Ακόμα και όταν ένα νέο φάρμακο εγκριθεί και αποζημιωθεί, αυτό δεν σημαίνει ότι φτάνει γρήγορα στους ασθενείς.
Στην Ελλάδα, η διαθεσιμότητα των νέων αντικαρκινικών φαρμάκων στα δημόσια νοσοκομεία καθυστερεί, καθώς απαιτούνται ξεχωριστές εγκρίσεις από επιτροπές, διαγωνισμοί προμηθειών και ενημέρωση των θεραπόντων ιατρών.
Επιπλέον, η ανεπαρκής πρόσβαση σε μοριακές και γονιδιακές εξετάσεις (που αποτελούν προϋπόθεση για πολλές στοχευμένες θεραπείες) περιορίζει τη χρήση τους στην πράξη.
Όπως δηλώνει Έλληνας ογκολόγος του ΕΣΥ, «σε πολλές περιπτώσεις ο ασθενής δεν μπορεί να κάνει εγκαίρως τον απαραίτητο βιοδείκτη, κι έτσι χάνεται πολύτιμος χρόνος».
Η σύγκριση με την Ευρώπη
Σύμφωνα με την έρευνα, η Γερμανία και οι Σκανδιναβικές χώρες εμφανίζουν την ταχύτερη πρόσβαση. Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (Πολωνία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία) έχουν τη χαμηλότερη.
Η Ελλάδα, μαζί με την Πορτογαλία και την Ιταλία, βρίσκεται λίγο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά πίσω από τα κράτη με ανεπτυγμένα συστήματα HTA.
Η δαπάνη για αντικαρκινικά φάρμακα στην Ελλάδα παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στα περίπου 85 ευρώ ανά κάτοικο ετησίως, έναντι 126 ευρώ στην Ε.Ε., σύμφωνα με τα στοιχεία της IHE (Institute for Health Economics).
Προοπτικές και λύσεις
Η έρευνα του ESMO Open καταλήγει ότι η ισότητα στην πρόσβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με κοινοτική νομοθεσία. Απαιτείται συνδυασμός πολιτικών σε εθνικό επίπεδο:
- Επένδυση σε υποδομές διάγνωσης και εκπαίδευση ιατρών,
- Επιτάχυνση της αξιολόγησης νέων φαρμάκων μέσω της νέας ευρωπαϊκής ρύθμισης HTA (2025),
- και συμφωνίες όγκου και απόδοσης μεταξύ κράτους και φαρμακοβιομηχανίας, ώστε να εξασφαλιστεί βιωσιμότητα.
- Για την Ελλάδα, ο εκσυγχρονισμός του συστήματος αποζημίωσης φαρμάκων και η καλύτερη σύνδεση με τις κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες της ESMO θεωρούνται «κλειδί» για τη μείωση των καθυστερήσεων.
Η νέα μελέτη του ESMO Open φωτίζει μια κρίσιμη πτυχή του ευρωπαϊκού χάρτη υγείας: η καινοτομία προχωρά, αλλά η ισότητα στην πρόσβαση μένει πίσω. Η Ελλάδα, αν και δεν είναι “ουραγός”, εξακολουθεί να χάνει πολύτιμο χρόνο ανάμεσα στην έγκριση και τη θεραπεία.
Και στον καρκίνο, ο χρόνος ισοδυναμεί με ζωή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος του προστάτη: Το φάρμακο που μειώνει κατά 28% τον κίνδυνο θανάτου
Σπύρος Σαπουνάς: Οι 3 προτεραιότητες για τον ΕΟΦ και τα καινοτόμα φάρμακα
O θηλασμός προστατεύει από τον καρκίνο του μαστού – Ο τρόπος
