Οι μεταμοσχευμένες καρδιές φαίνεται ότι μπορούν να αλλάζουν τη βιολογική τους ηλικία ανάλογα με την ηλικία του ανθρώπου που τις δέχεται. Πειραματικά και πρώιμα ανθρώπινα δεδομένα δείχνουν ότι μεγαλύτερες σε ηλικία καρδιές εμφανίζουν σημάδια «αναζωογόνησης» σε νεότερους λήπτες, ενώ νεότερα μοσχεύματα γερνούν ταχύτερα σε μεγαλύτερους ασθενείς.
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα για τη βιολογία της γήρανσης και το μέλλον των μεταμοσχεύσεων φέρνει στο προσκήνιο νέα μελέτη ερευνητών από το Harvard Medical School και το Brigham and Women’s Hospital στη Βοστώνη.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η βιολογική ηλικία μιας μεταμοσχευμένης καρδιάς δεν φαίνεται να παραμένει σταθερά «δεμένη» με την ηλικία του δότη. Αντίθετα, μετά τη μεταμόσχευση, το όργανο εμφανίζει μοριακά χαρακτηριστικά που πλησιάζουν περισσότερο την ηλικία του λήπτη.
Οι μεγαλύτερες καρδιές έδειξαν σημάδια «αναζωογόνησης»
Στα πειράματα σε ζώα, η ερευνητική ομάδα μεταμόσχευσε καρδιές μεταξύ ποντικών διαφορετικών ηλικιών.
Τέσσερις έως έξι μήνες αργότερα, οι επιστήμονες εξέτασαν τους ιστούς και μέτρησαν, μεταξύ άλλων, τη μεθυλίωση του DNA, έναν από τους σημαντικότερους βιολογικούς δείκτες που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της κυτταρικής γήρανσης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι μεγαλύτερες σε ηλικία καρδιές που είχαν μεταμοσχευθεί σε νεότερα ζώα απέκτησαν μοριακά χαρακτηριστικά νεότερου ιστού. Αντίθετα, νεότερες καρδιές που μεταμοσχεύθηκαν σε μεγαλύτερα ζώα εμφάνισαν επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση.
Τι έδειξαν 11 μεταμοσχεύσεις σε ανθρώπους
Οι ερευνητές θέλησαν στη συνέχεια να διαπιστώσουν εάν το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στους ανθρώπους.
Ανέλυσαν βιοψίες από 11 μεταμοσχεύσεις καρδιάς που είχαν πραγματοποιηθεί στο Brigham and Women’s Hospital και στις οποίες υπήρχε σημαντική ηλικιακή διαφορά μεταξύ δότη και λήπτη.
Στις περιπτώσεις όπου οι μεγαλύτερες καρδιές μεταμοσχεύθηκαν σε νεότερα άτομα, η ηλικιακή διαφορά μεταξύ δότη και λήπτη κυμαινόταν από 8 έως 24 χρόνια. Στην αντίστροφη περίπτωση, όπου νεότερες καρδιές τοποθετήθηκαν σε μεγαλύτερους λήπτες, η διαφορά έφθανε τα 38 έως 50 χρόνια.
Η εικόνα που προέκυψε ήταν αντίστοιχη με εκείνη στα πειραματόζωα: η βιολογική ηλικία του μεταμοσχευμένου καρδιακού ιστού συνδεόταν περισσότερο με την ηλικία του λήπτη παρά με εκείνη του δότη.
Τι συνέβη στη λειτουργία της καρδιάς
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία εκατοντάδων ληπτών έναν χρόνο μετά τη μεταμόσχευση.
Παράμετροι όπως ο καρδιακός ρυθμός, το πάχος του οπίσθιου τοιχώματος της καρδιάς και η ικανότητα άσκησης φάνηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζονται περισσότερο με την ηλικία του λήπτη παρά με την αρχική ηλικία του δότη.
Ωστόσο, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι δεν ακολούθησαν όλες οι λειτουργικές παράμετροι το ίδιο μοτίβο και ότι ορισμένες μεταβολές που σχετίζονται με την ηλικία μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες.
Η αλλαγή περιορίστηκε στη μεταμοσχευμένη καρδιά
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι η μεταβολή της βιολογικής ηλικίας φάνηκε να αφορά το ίδιο το μόσχευμα.
Οι ερευνητές δεν εντόπισαν αντίστοιχη αλλαγή στη συνολική βιολογική ηλικία του οργανισμού του λήπτη. Με άλλα λόγια, μια μεγαλύτερη καρδιά μπορούσε να εμφανίσει ενδείξεις νεότερου ιστού μέσα σε ένα νεότερο σώμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι «ανανεώνονταν» παράλληλα τα υπόλοιπα όργανα.
Ο ρόλος του αίματος και του συστηματικού περιβάλλοντος
Τα αποτελέσματα ενισχύουν την υπόθεση ότι το περιβάλλον μέσα στο οποίο βρίσκεται ένα όργανο —και ιδιαίτερα παράγοντες που κυκλοφορούν στο αίμα— μπορεί να επηρεάζει ουσιαστικά τον ρυθμό της βιολογικής του γήρανσης.
Παρόμοια ευρήματα είχαν καταγραφεί στο παρελθόν σε πειράματα «παραβίωσης», όπου δύο ζώα διαφορετικής ηλικίας μοιράζονταν κοινή κυκλοφορία αίματος.
Τα νέα δεδομένα, ωστόσο, προσφέρουν μια διαφορετική οπτική, καθώς δείχνουν ότι η ηλικία ενός ολόκληρου μεταμοσχευμένου οργάνου μπορεί να επηρεάζεται από το βιολογικό περιβάλλον του νέου ξενιστή.
Θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν περισσότερες καρδιές μεγαλύτερων δοτών;
Η μελέτη μπορεί να έχει σημαντικές προεκτάσεις και για την κλινική πρακτική.
Σήμερα, η ηλικία του δότη αποτελεί έναν από τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή καρδιάς προς μεταμόσχευση. Εάν μεγαλύτερης ηλικίας όργανα αποδειχθεί ότι μπορούν να αποκτούν νεότερο βιολογικό προφίλ μέσα σε νεότερους λήπτες, ενδέχεται στο μέλλον να επανεξεταστούν ορισμένα από τα σημερινά κριτήρια επιλογής δοτών.
Οι ίδιοι οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα μπορεί να συμβάλουν στη διεύρυνση της δεξαμενής διαθέσιμων οργάνων, αν και απαιτούνται πολύ μεγαλύτερες κλινικές μελέτες πριν αλλάξει η πρακτική των μεταμοσχεύσεων.
Γιατί χρειάζεται ακόμη προσοχή
Παρά τον εντυπωσιακό χαρακτήρα των αποτελεσμάτων, η μελέτη βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Η εργασία δημοσιεύθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 στο bioRxiv ως preprint και δεν έχει ακόμη περάσει από τη διαδικασία ανεξάρτητης επιστημονικής αξιολόγησης. Το ανθρώπινο σκέλος που περιλάμβανε μοριακή ανάλυση βασίστηκε επίσης σε μόλις 11 μεταμοσχεύσεις.
Επομένως, τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η γήρανση μπορεί να αντιστραφεί συνολικά στον άνθρωπο ούτε ότι υπάρχει ήδη κάποια θεραπευτική «πηγή νεότητας».
Δείχνουν, όμως, ότι η βιολογική ηλικία ενός ιστού μπορεί να είναι περισσότερο δυναμική απ’ όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα — και ότι το περιβάλλον του οργανισμού ίσως παίζει καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο γερνούν τα όργανα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Μεταμόσχευση ήπατος 12 κιλών στο Λαϊκό – Η δύσκολη επέμβαση
ΕΟΜ: Καμία μεταμόσχευση δεν έχει χαθεί λόγω έλλειψης αίματος
