Νέα έρευνα αποκαλύπτει πώς το ηλιακό έγκαυμα μπορεί να ενεργοποιήσει έναν κρυφό καρκινικό μηχανισμό, διαλύοντας μια κρίσιμη πρωτεΐνη που προστατεύει τα κύτταρα του δέρματος από τη φλεγμονή και την καρκινογένεση.
-
Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η ηλιακή ακτινοβολία αποτελεί βασικό στοιχείο για την ανθρώπινη υγεία, καθώς συμβάλλει στη σύνθεση της βιταμίνης D. Ωστόσο, η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει έναν μέχρι πρότινος άγνωστο μηχανισμό μέσω του οποίου το ηλιακό έγκαυμα μπορεί να πυροδοτήσει μια αλυσιδωτή αντίδραση που οδηγεί σε καρκινογένεση.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, δείχνει ότι η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία διασπά μια κρίσιμη προστατευτική πρωτεΐνη του δέρματος, την YTHDF2. Η απώλειά της επιτρέπει στη φλεγμονή να ενεργοποιήσει επικίνδυνες μοριακές αλλαγές στα κύτταρα, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος.
Πώς η ανεξέλεγκτη φλεγμονή τροφοδοτεί τον καρκίνο του δέρματος
Στις Ηνωμένες Πολιτείες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο σχεδόν 5,4 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου του δέρματος, με πάνω από το 90% να συνδέεται άμεσα με την υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Η UV ακτινοβολία προκαλεί βλάβες στο DNA και οξειδωτικό στρες στα κύτταρα του δέρματος, ενεργοποιώντας φλεγμονώδεις αντιδράσεις που εκδηλώνονται ως ερυθρότητα, πόνος και φυσαλίδες – τα κλασικά συμπτώματα του ηλιακού εγκαύματος.
«Μας ενδιαφέρει να κατανοήσουμε πώς η φλεγμονή που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία συμβάλλει στην ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος», εξηγεί η Yu-Ying He, καθηγήτρια Ιατρικής στο Τμήμα Δερματολογίας του University of Chicago.
Η απώλεια μιας πρωτεΐνης-κλειδί στρέφει τα κύτταρα προς την καρκινογένεση
Το RNA είναι βασικό μόριο που επιτρέπει στα κύτταρα να μεταφράζουν τις γενετικές πληροφορίες σε πρωτεΐνες. Ορισμένα RNA, γνωστά ως μη κωδικοποιητικά, δεν παράγουν πρωτεΐνες αλλά ρυθμίζουν το ποια γονίδια ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται.
Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η υπεριώδης ακτινοβολία μειώνει δραστικά τα επίπεδα της πρωτεΐνης YTHDF2, η οποία λειτουργεί ως «αναγνώστης» ειδικά τροποποιημένων μορίων RNA (m6A). Όταν η YTHDF2 απουσιάζει, η φλεγμονώδης απόκριση των κυττάρων γίνεται πολύ εντονότερη.
«Όταν αφαιρέσαμε την YTHDF2 από τα κύτταρα του δέρματος, η φλεγμονή που προκαλείται από την UV ακτινοβολία επιδεινώθηκε σημαντικά», σημειώνει η He. «Αυτό δείχνει ότι η συγκεκριμένη πρωτεΐνη παίζει καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό της φλεγμονής».
Μη κωδικοποιητικό RNA και ένας απρόσμενος ανοσολογικός συναγερμός
Χρησιμοποιώντας πολυ-ομικές αναλύσεις, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η YTHDF2 συνδέεται με ένα μη κωδικοποιητικό RNA που ονομάζεται U6 snRNA. Υπό συνθήκες UV στρες, τα καρκινικά κύτταρα παρουσίαζαν αυξημένα επίπεδα αυτού του RNA, το οποίο αλληλεπιδρούσε με τον υποδοχέα TLR3 – έναν αισθητήρα του ανοσοποιητικού που ενεργοποιεί φλεγμονώδεις οδούς σχετιζόμενες με τον καρκίνο.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι οι αλληλεπιδράσεις αυτές συνέβαιναν εντός των ενδοσωμάτων, δομών που φυσιολογικά δεν φιλοξενούν τέτοια RNA.
Ένα σύστημα κυτταρικής επιτήρησης που περιορίζει τη βλάβη
Η μελέτη έδειξε ότι μια πρωτεΐνη-μεταφορέας, η SDT2, μεταφέρει το U6 RNA στα ενδοσώματα μαζί με την YTHDF2. Όταν η YTHDF2 είναι παρούσα, εμποδίζει το RNA από το να ενεργοποιήσει τον TLR3. Αν όμως η πρωτεΐνη έχει καταστραφεί λόγω UV ακτινοβολίας, η φλεγμονή ενεργοποιείται ανεξέλεγκτα.
«Αποκαλύπτουμε ένα νέο επίπεδο βιολογικής ρύθμισης – ένα σύστημα επιτήρησης που προστατεύει τον οργανισμό από την υπερβολική φλεγμονή και τη φλεγμονώδη βλάβη», τονίζει η He.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα αυτά ανοίγουν τον δρόμο για νέες στρατηγικές πρόληψης ή θεραπείας του καρκίνου του δέρματος, με στόχο τις αλληλεπιδράσεις RNA-πρωτεϊνών που ρυθμίζουν τη φλεγμονή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τα ηλιακά εγκαύματα
Θέρμανση τη νύχτα: τι λένε οι ειδικοί όταν πέφτει η θερμοκρασία
