Η συζήτηση γύρω από τα φάρμακα GLP-1 δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην απώλεια βάρους, στο μεταβολικό όφελος ή στη διαχείριση της παχυσαρκίας.
Όλο και περισσότερο, η μαζική χρήση τους φαίνεται να ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο για το πώς η βαθιά αλλαγή στην εικόνα σώματος, στην αυτοπεποίθηση και στην καθημερινότητα μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τις προσωπικές σχέσεις.
Στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης βρίσκεται μια παλαιότερη σουηδική μελέτη σε άτομα που είχαν υποβληθεί σε βαριατρική επέμβαση, η οποία έδειξε ότι όσοι έχασαν σημαντικό βάρος είχαν αυξημένη πιθανότητα να χωρίσουν τα επόμενα χρόνια. Με αφορμή αυτά τα δεδομένα, ειδικοί εκτιμούν ότι παρόμοιοι κοινωνικοί και ψυχολογικοί μηχανισμοί θα μπορούσαν να εμφανιστούν και στην εποχή των ενέσιμων GLP-1, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι οδηγούνται σε ταχεία και ουσιαστική μείωση σωματικού βάρους.
Η απώλεια βάρους δεν αλλάζει μόνο το σώμα
Όταν ένα άτομο χάνει πολύ βάρος, δεν αλλάζει μόνο η εικόνα του στον καθρέφτη. Συχνά αλλάζει και η σχέση του με τον εαυτό του, η αυτοεκτίμηση, η κοινωνική του συμπεριφορά, ακόμη και οι προσδοκίες του από τη ζωή και από τους γύρω του. Αυτή η εσωτερική μετατόπιση μπορεί να επηρεάσει βαθιά τη δυναμική μιας σχέσης, είτε προς την κατεύθυνση της ενίσχυσής της είτε προς την κατεύθυνση της αποσταθεροποίησης.
Αυτό ακριβώς επιχειρούν να φωτίσουν οι ερευνητές που μελετούν τη σύνδεση ανάμεσα στη μεγάλη απώλεια βάρους και στις αλλαγές στις προσωπικές σχέσεις. Η βασική ιδέα δεν είναι ότι τα φάρμακα ή η χειρουργική επέμβαση «προκαλούν» διαζύγια με άμεσο τρόπο. Η υπόθεση είναι πιο σύνθετη: ότι μια βαθιά σωματική και ψυχική μεταμόρφωση μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες μέσα σε έναν γάμο ή σε μια μακροχρόνια σχέση.
Τι έδειξε η σουηδική μελέτη
Η έρευνα από τη Σουηδία, στην οποία συμμετείχαν 12.531 παντρεμένοι ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε βαριατρική θεραπεία, κατέγραψε ότι μέσα σε μια περίοδο έξι ετών το 14,4% αυτών των ατόμων χώρισε. Στον γενικό πληθυσμό, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 8,2%.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε μεγάλη απώλεια βάρους εμφάνιζαν σχεδόν 50% μεγαλύτερη πιθανότητα διαζυγίου σε σύγκριση με όσους δεν είχαν περάσει από αντίστοιχη παρέμβαση. Παράλληλα, η ίδια ερευνητική κατεύθυνση έδειξε και κάτι ακόμη: ότι οι άνθρωποι που ήταν άγαμοι την περίοδο της θεραπείας είχαν αυξημένες πιθανότητες να παντρευτούν τα επόμενα χρόνια.
Με άλλα λόγια, η μεγάλη αλλαγή βάρους δεν φάνηκε να συνδέεται μόνο με διάλυση κάποιων σχέσεων, αλλά γενικότερα με αναδιάταξη της προσωπικής ζωής και της συντροφικότητας.
Γιατί μπαίνουν τώρα στο κάδρο και τα GLP-1
Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται σήμερα στα ενέσιμα GLP-1 επειδή πλέον εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν τέτοια φάρμακα για τη διαχείριση του βάρους. Παρότι η απώλεια κιλών που επιτυγχάνεται με τα νεότερα σκευάσματα δεν είναι πάντα τόσο μεγάλη όσο μετά από βαριατρική χειρουργική επέμβαση, συχνά είναι αρκετά σημαντική ώστε να επηρεάσει ουσιαστικά την καθημερινότητα, την εικόνα σώματος και την ψυχολογία.
Ο καθηγητής Per-Arne Svensson, που συμμετείχε στην αρχική ερευνητική προσέγγιση, εκτιμά ότι παρόμοιοι μηχανισμοί θα μπορούσαν να εμφανιστούν και με τους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Η λογική πίσω από αυτή την εκτίμηση είναι ότι οι αλλαγές στις σχέσεις δεν πηγάζουν αποκλειστικά από τη μέθοδο απώλειας βάρους, αλλά από το τι σημαίνει αυτή η απώλεια για την ταυτότητα, την αυτοεικόνα και την ισορροπία μέσα σε μια σχέση.
Δεν είναι το βάρος μόνο, αλλά η «χειραφέτηση» που μπορεί να ακολουθήσει
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ερμηνείες έρχεται από τον David Sarwer, διευθυντή ερευνητικού κέντρου για την παχυσαρκία στη Φιλαδέλφεια. Η δική του προσέγγιση δεν εστιάζει στην ιδέα ότι η απώλεια βάρους διαλύει υγιείς γάμους. Αντίθετα, θεωρεί πιθανότερο ότι ένα άτομο που αισθάνεται καλύτερα με τον εαυτό του, πιο δυνατό και πιο ελεύθερο, μπορεί να βρει την ψυχική ώθηση να αποχωρήσει από μια σχέση που ήδη ήταν προβληματική ή ανθυγιεινή.
Αυτή η ερμηνεία μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο της απλής στατιστικής στο επίπεδο της ψυχολογικής δυναμικής. Η απώλεια βάρους, ιδίως όταν είναι μεγάλη, μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία αναδιαπραγμάτευσης του ποιος είμαι, τι αξίζω και τι αποδέχομαι στη ζωή μου. Και αυτή η διαδικασία δεν μένει έξω από τον γάμο ή τη συντροφική σχέση.
Η έρευνα για τα GLP-1 θα αργήσει να δώσει οριστικές απαντήσεις
Παρότι οι παραλληλισμοί με τη βαριατρική χειρουργική έχουν λογική βάση, οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη οριστικά δεδομένα για το πώς ακριβώς τα GLP-1 επηρεάζουν τα ποσοστά διαζυγίων ή τις μακροχρόνιες σχέσεις. Τέτοιου είδους μελέτες χρειάζονται μεγάλο χρόνο παρακολούθησης, ώστε να φανεί αν η αλλαγή στο βάρος συνοδεύεται πράγματι από στατιστικά σημαντικές μεταβολές στην προσωπική ζωή των ασθενών.
Αυτό σημαίνει ότι προς το παρόν δεν μπορούμε να μιλάμε για βεβαιότητα, αλλά περισσότερο για μια εύλογη ερευνητική υπόθεση. Παρ’ όλα αυτά, η ένταση με την οποία επεκτείνεται η χρήση των GLP-1 καθιστά σχεδόν βέβαιο ότι τα επόμενα χρόνια θα υπάρξουν περισσότερες μελέτες που θα εξετάσουν όχι μόνο τα μεταβολικά και καρδιαγγειακά αποτελέσματα αυτών των φαρμάκων, αλλά και τις κοινωνικές και ψυχολογικές τους συνέπειες.
Η απώλεια βάρους ως κοινωνικό γεγονός
Η ουσία είναι ότι η απώλεια μεγάλου βάρους δεν είναι ποτέ ένα καθαρά βιολογικό γεγονός. Είναι και κοινωνικό, συναισθηματικό και σχεσιακό. Όταν αλλάζει το σώμα, συχνά αλλάζουν μαζί του και η στάση απέναντι στην εργασία, στη σεξουαλικότητα, στην κοινωνική έκθεση, στην αυτοπεποίθηση και τελικά στις σχέσεις.
Γι’ αυτό και το ερώτημα δεν είναι αν τα GLP-1 «φέρνουν διαζύγια» με έναν μηχανιστικό τρόπο. Το πιο ουσιαστικό ερώτημα είναι πώς η μεγάλη απώλεια βάρους αλλάζει τους ανθρώπους και πώς αυτές οι αλλαγές δοκιμάζουν, αναδιαμορφώνουν ή ενισχύουν τις σχέσεις που ήδη υπάρχουν.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
GLP-1 αγωνιστές: Η νέα θεραπευτική εποχή για παχυσαρκία και διαβήτη
Τα “κρυφά” οφέλη των GLP-1: Τι επιβεβαιώνεται και τι μένει ανοιχτό
