Μια νέα πιθανή δράση των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εξετάζει η επιστημονική κοινότητα. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι συγκεκριμένες θεραπείες ενδέχεται να περιορίζουν την επιθυμία για αλκοόλ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη συνολική κατανάλωσή του.
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων επικεντρώνεται κυρίως στους αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 και στους νεότερους διπλούς αγωνιστές GIP/GLP-1. Οι θεραπείες αυτές έχουν καθιερωθεί στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη, ωστόσο φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζουν και νευρολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την ανταμοιβή, την έντονη επιθυμία και τις συμπεριφορές εξάρτησης.
Ενδείξεις για μειωμένη επιθυμία και κατανάλωση αλκοόλ
Μιλώντας στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» της Τάνιας Μαντουβάλου, η επίκουρη καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Σταυρούλα Πάσχου, χαρακτήρισε το συγκεκριμένο πεδίο ιδιαίτερα σημαντικό για τη σύγχρονη μεταβολική και νευροβιολογική έρευνα.
Όπως εξήγησε, τα μέχρι σήμερα στοιχεία προέρχονται από προκλινικές μελέτες, έρευνες παρατήρησης και πρώιμες κλινικές δοκιμές. Τα ευρήματα καταγράφουν σε ορισμένους ασθενείς μείωση τόσο της επιθυμίας για αλκοόλ όσο και της συνολικής κατανάλωσής του.
Η ίδια υπογράμμισε, ωστόσο, ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επαρκούν ακόμη για να χρησιμοποιηθούν οι συγκεκριμένες φαρμακευτικές κατηγορίες ως καθιερωμένη θεραπεία για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ.
Οι αγωνιστές GLP-1 και GIP/GLP-1 δεν διαθέτουν προς το παρόν σχετική εγκεκριμένη ένδειξη. Απαιτούνται μεγαλύτερες, καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες, ώστε να αποσαφηνιστούν η αποτελεσματικότητα, η ασφάλεια και τα χαρακτηριστικά των ασθενών που θα μπορούσαν να ωφεληθούν.
Συστηματική ανασκόπηση από το Νοσοκομείο Αλεξάνδρα
Τα συμπεράσματα της ελληνικής ερευνητικής ομάδας βασίζονται σε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, η οποία ολοκληρώθηκε στην Ενδοκρινολογική Μονάδα του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα.
Η μελέτη αναμένεται να δημοσιευθεί στο επιστημονικό περιοδικό «Therapeutic Advances in Psychopharmacology».
Σύμφωνα με την κ. Πάσχου, η ανασκόπηση επιχειρεί να αποτυπώσει συνολικά την υπάρχουσα γνώση για τη σχέση των συγκεκριμένων φαρμακευτικών μηχανισμών με την κατανάλωση αλκοόλ.
Η ερευνητική ομάδα επιδιώκει να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του ρόλου που διαδραματίζουν ορισμένες ορμόνες και νευροβιολογικές οδοί στις εξαρτητικές συμπεριφορές.
Πώς μπορεί να επηρεάζονται οι μηχανισμοί ανταμοιβής
Οι αγωνιστές GLP-1 δρουν κυρίως στη ρύθμιση της όρεξης, της πρόσληψης τροφής και των επιπέδων γλυκόζης. Παράλληλα, οι υποδοχείς τους εντοπίζονται και σε περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στα κυκλώματα ανταμοιβής.
Οι ερευνητές εξετάζουν εάν η επίδραση σε αυτά τα κυκλώματα μπορεί να περιορίζει την έντονη επιθυμία όχι μόνο για τροφή, αλλά και για αλκοόλ ή άλλες ουσίες.
Η πιθανή αυτή δράση δεν σημαίνει ότι τα φάρμακα μπορούν ήδη να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση εξαρτήσεων. Αποτελεί, όμως, μια ερευνητική υπόθεση που αποκτά όλο και μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον.
Ποιοι ασθενείς φαίνεται να ωφελούνται περισσότερο
Αναφερόμενη στα χαρακτηριστικά των ασθενών που ενδέχεται να εμφανίζουν μεγαλύτερη ανταπόκριση, η κ. Πάσχου σημείωσε ότι τα οφέλη φαίνεται να είναι εντονότερα σε άτομα που βιώνουν συνεχή νοητική ενασχόληση με το φαγητό ή το ποτό.
Η κατάσταση αυτή περιγράφεται συχνά με τους όρους «food noise» και «alcohol noise». Αφορά τις επίμονες σκέψεις, την έντονη επιθυμία και τη δυσκολία απομάκρυνσης της προσοχής από την κατανάλωση τροφής ή αλκοόλ.
Τα συγκεκριμένα συμπτώματα δεν αποτελούν από μόνα τους διαγνωστική κατηγορία, αλλά μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμα για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ορισμένοι άνθρωποι ανταποκρίνονται στις μεταβολικές θεραπείες.
Νέα έρευνα για κάπνισμα και χρήση ουσιών
Η ελληνική ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να επεκτείνει την έρευνά της και σε άλλες μορφές εξάρτησης.
Στους επόμενους στόχους περιλαμβάνεται η διερεύνηση της πιθανής επίδρασης των αγωνιστών GLP-1 στο κάπνισμα και στη χρήση άλλων ουσιών.
Η συστηματική ανασκόπηση που ολοκληρώθηκε αφορά αποκλειστικά το αλκοόλ. Η νέα μελέτη για τις υπόλοιπες εξαρτητικές συμπεριφορές βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να υποβληθεί προς αξιολόγηση στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα αρχικά δεδομένα χρειάζονται επιβεβαίωση. Μέχρι να ολοκληρωθούν μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές, οι συγκεκριμένες θεραπείες πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για τις εγκεκριμένες ενδείξεις τους και υπό ιατρική παρακολούθηση.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Σεμαγλουτίδη: Ελπίδα για μείωση της βαριάς κατανάλωσης αλκοόλ;
Παχυσαρκία: Πόσο γρήγορα επιστρέφει το βάρος μετά τη διακοπή των φαρμάκων
