Νέα έρευνα παρουσιάστηκε στο Fertility 2026 και δείχνει ότι ένα βασικό ηλικιακό ελάττωμα των ωαρίων μπορεί να είναι αναστρέψιμο, ανοίγοντας τον δρόμο για υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας στην εξωσωματική.
Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι για πολλές γυναίκες –ιδίως μετά τα 35– μια συναισθηματική διαδρομή ακραίων εναλλαγών: ελπίδα, χαρά, απογοήτευση και πάλι από την αρχή. Παρά τη μεγάλη πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών (γενετικός έλεγχος, κατάψυξη ωαρίων, τεχνικές για την ανδρική υπογονιμότητα), η βασική αιτία της ηλικιακής γυναικείας υπογονιμότητας δεν είχε μέχρι σήμερα αντιμετωπιστεί άμεσα: η ποιότητα των ωαρίων.
Νέα, πρωτοποριακή έρευνα που παρουσιάστηκε στο συνέδριο Fertility 2026 στο Εδιμβούργο φέρνει, ωστόσο, συγκρατημένη αισιοδοξία. Επιστήμονες από κορυφαίο εργαστήριο στη Γερμανία αναφέρουν ότι κατάφεραν να αντιστρέψουν ένα συχνό, ηλικιακό ελάττωμα των ωαρίων, σε μια εξέλιξη που –αν επιβεβαιωθεί κλινικά– θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα.
«Σήμερα δεν υπάρχουν μέθοδοι που να βελτιώνουν το γηρασμένο ωάριο. Πρόκειται για ένα τεράστιο ανεκπλήρωτο κενό», εξηγεί η Agata Zielinska, συν-CEO της Ovo Labs. «Αυτό θα ήταν μια λύση πρώτης γραμμής για τη βελτίωση της ποιότητας των ωαρίων».
Γιατί τα ωάρια «γηράσκουν»
Σε αντίθεση με το σπέρμα –που παράγεται συνεχώς– οι γυναίκες γεννιούνται με όλα τα ωάριά τους. Αυτό τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα στη φθορά του χρόνου. Τα επίσημα στοιχεία από κλινικές του Ηνωμένου Βασιλείου δείχνουν ότι γυναίκες κάτω των 35 έχουν μέσο ποσοστό γέννησης 35% ανά μεταφερόμενο έμβρυο, ενώ στις ηλικίες 43-44 το ποσοστό πέφτει στο 5%. Καθοριστικός παράγοντας είναι η ηλικία του ωαρίου, όχι της γυναίκας: με νεότερα ή κατεψυγμένα ωάρια, τα ποσοστά καθορίζονται σχεδόν αποκλειστικά από την ηλικία τους.
«Τα γυναικεία ωάρια παραμένουν “σε αναμονή” για πάρα πολύ καιρό», λέει η Güneş Taylor από το University of Edinburgh. «Ήταν δύσκολο να καταλάβουμε τι ακριβώς πάει στραβά».
Το κρίσιμο εύρημα: μια πρωτεΐνη-«κόλλα»
Η ομάδα της καθηγήτριας Melina Schuh, διευθύντριας στο Max Planck Institute for Multidisciplinary Sciences και συνιδρύτριας της Ovo Labs, εντόπισε τον μηχανισμό. Καθώς τα ωάρια γερνούν, μειώνονται τα επίπεδα μιας βασικής πρωτεΐνης, της Shugoshin 1, η οποία λειτουργεί σαν «κόλλα» κρατώντας τα χρωμοσώματα σε σωστά ζευγάρια. Χωρίς επαρκή ποσότητα, τα χρωμοσώματα «ξεφτίζουν», δεν χωρίζονται σωστά κατά τη γονιμοποίηση και αυξάνεται ο κίνδυνος εμβρύων με λάθος αριθμό χρωμοσωμάτων.
Συχνά αυτά τα έμβρυα ξεκινούν να αναπτύσσονται φυσιολογικά, αλλά τελικά δεν είναι βιώσιμα – δημιουργώντας τον γνωστό «συναισθηματικό κύκλο» της IVF, όπου η αρχική ελπίδα καταλήγει σε αποτυχία.
Μια πιθανή «αναζωογόνηση» πριν τη γονιμοποίηση
Στα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν στο Εδιμβούργο, ωάρια που ενισχύθηκαν με Shugoshin 1 εμφάνισαν σχεδόν 50% λιγότερα χρωμοσωμικά ελαττώματα. Αυτό υποδηλώνει ότι ίσως υπάρχει ένα παράθυρο παρέμβασης μεταξύ της ωοληψίας και της γονιμοποίησης, όπου μια μικροέγχυση θα μπορούσε να βελτιώσει την ποιότητα του ωαρίου.
«Στόχος μας είναι να μειώσουμε δραστικά τον χρόνο μέχρι την επιτυχή σύλληψη», σημειώνει η Zielinska. «Περισσότερες γυναίκες θα μπορούσαν να πετύχουν εγκυμοσύνη μέσα σε έναν μόνο κύκλο IVF».
Συγκρατημένη αισιοδοξία – όχι υπερβολικές υποσχέσεις
Η έρευνα παραμένει πειραματική και απαιτούνται χρόνια δοκιμών για να αποδειχθεί η ασφάλεια και το πραγματικό όφελος στα ποσοστά επιτυχίας. Σε έναν χώρο όπου συχνά υπερπροβάλλονται ακριβές «προσθήκες» χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη προσοχής.
«Δεν θέλουμε να υπερ-υποσχεθούμε», λέει η Schuh. Ωστόσο, ο Richard Anderson, επικεφαλής Μαιευτικής και Γυναικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, σχολιάζει ότι τα αποτελέσματα έχουν «μεγάλο δυναμικό για τη βελτίωση των ποσοστών επιτυχίας της IVF», εφόσον επιβεβαιωθούν σε κλινικές δοκιμές.
Για τις γυναίκες που ζουν την εξωσωματική ως μια μακρά και επώδυνη διαδρομή, η προοπτική αυτή –έστω και μακροπρόθεσμη– δίνει μια νέα ελπίδα ότι το ταξίδι θα μπορούσε κάποτε να γίνει συντομότερο και λιγότερο επώδυνο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Γένεσις: Η 1η εγκυμοσύνη με εξωσωματική μετά από καρκίνο του ενδομητρίου
Γονιμότητα & εξωσωματική γονιμοποίηση: Επηρεάζει το κάπνισμα;
